Έναν χρόνο μετά την υπογραφή της ιστορικής εμπορικής συμφωνίας του Turnberry ανάμεσα στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Ντόναλντ Τραμπ, οι οικονομικές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών δοκιμάζονται σοβαρά.
Η ισορροπία διαταράχθηκε όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την επιβολή νέων δασμών σε περισσότερους από 60 εμπορικούς εταίρους —συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ— επικαλούμενος ελλιπή μέτρα κατά της καταναγκαστικής εργασίας.
Την ίδια μέρα, η ευρωπαϊκή πλευρά απάντησε επιβάλλοντας βαρύ πρόστιμο ύψους 890 εκατομμυρίων ευρώ στην Google για παραβίαση του Κανονισμού Ψηφιακών Αγορών (DMA), προκαλώντας την εντονότατη αντίδραση της Ουάσιγκτον, που κατηγορεί τις Βρυξέλλες για υπονόμευση της διατλαντικής συνεργασίας.
Παρά την κλιμάκωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι το πλαίσιο της συμφωνίας παραμένει ενεργό, καθώς η απόφαση Τραμπ δεν συνιστά γενικευμένη αύξηση δασμών ούτε ακυρώνει τις βασικές δεσμεύσεις.
Στις Βρυξέλλες προτάσσουν τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, υπενθυμίζοντας ότι ο ετήσιος όγκος των διμερών συναλλαγών αγγίζει το 1,8 τρισ. ευρώ, ενώ οι αμοιβαίες επενδύσεις φτάνουν τα 4,9 τρισ. ευρώ.
Η συμφωνία του Turnberry προέβλεπε πλαφόν 15% στους δασμούς για τη συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, αποτρέποντας την απειλή για δασμούς 30%, με αντάλλαγμα μηδενικούς δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και ενίσχυση των ενεργειακών επενδύσεων.
Ωστόσο, ένα χρόνο μετά, το 7% των εξαγωγών (όπως ορισμένα αγροδιατροφικά προϊόντα και τυριά) επιβαρύνεται ακόμα με πρόσθετους δασμούς, ενώ εκκρεμότητες παραμένουν για τον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα εξαρτήματα οχημάτων.
Ταυτόχρονα, οι ενεργειακές και επενδυτικές δεσμεύσεις εξελίσσονται ομαλά, με τις εισαγωγές αμερικανικού LNG και τις επενδύσεις στην ενέργεια να βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης. Εντούτοις, η υπόθεση της Google ανέδειξε τα όρια της συμφωνίας: ενώ η Ουάσιγκτον βλέπει την ευρωπαϊκή ψηφιακή νομοθεσία ως εμπόδιο για τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας, η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι η εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η διατλαντική σχέση ξεπερνά πλέον το παραδοσιακό εμπόριο και αγγίζει την τεχνολογία, την ενέργεια και τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Το ζητούμενο για την Ευρώπη δεν είναι η αποφυγή μελλοντικών τριβών, αλλά η μείωση των στρατηγικών της εξαρτήσεων, ώστε να διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ από θέση ισχύος.