Κοντά σε συμφωνία για νέο καθεστώς ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ βρίσκονται Ιράν και Ομάν, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν τη δημιουργία κεντρικής ασφαλούς διαδρομής για τα πλοία και ειδικών μηχανισμών επιτήρησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, ο χάρτης της νέας διαδρομής έχει ήδη συμφωνηθεί και απομένουν κυρίως τεχνικές λεπτομέρειες για την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν εξελίσσονται «ομαλά και εποικοδομητικά», με τις δύο πλευρές να επεξεργάζονται τα τελευταία σημεία της κοινής δήλωσης.
Νέα κεντρική διαδρομή για τα πλοία
Βάσει του σχεδιασμού, οι υφιστάμενες διαδρομές θα αντικατασταθούν προσωρινά από μία κεντρική ασφαλή δίοδο, έως ότου τεθεί σε εφαρμογή νέο σύστημα διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Η υπό διαμόρφωση συμφωνία προβλέπει ακόμη μηχανισμούς για την παρακολούθηση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση παράνομων δραστηριοτήτων στη θάλασσα.
Παράλληλα, προβλέπεται η επιβολή τελών για τις υπηρεσίες που θα παρέχονται στο πλαίσιο του νέου συστήματος.
Το Ιράν θέτει όρους για την πλήρη επαναλειτουργία
Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες με το Ομάν, η Τεχεράνη συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού με την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μπαγκάι υποστήριξε ότι η αναστολή της ναυσιπλοΐας αποτελεί συνέπεια της «επιθετικότητας» των ΗΠΑ και του Ισραήλ και ότι, όσο συνεχίζονται οι «εχθρικές ενέργειες», δεν μπορούν να διασφαλιστούν οι αναγκαίες συνθήκες για ασφαλή διέλευση.
Κατά τον ίδιο, βασικές προϋποθέσεις για την πλήρη επαναλειτουργία του Ορμούζ είναι η διακοπή των αμερικανικών ενεργειών, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η αποζημίωση για τις ζημιές.
Επικαλούμενος την απόφαση 3314 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «εχθρική ενέργεια».
Κεντρικός ρόλος για Ιράν και Ομάν
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι Ιράν και Ομάν, ως τα δύο παράκτια κράτη του Στενού, πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και την ασφάλειά του.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται, σύμφωνα με τον Μπαγκάι, τόσο η επιτήρηση της ναυσιπλοΐας όσο και μέτρα που αφορούν την απομάκρυνση ναρκών και τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι η νότια θαλάσσια διαδρομή δεν ήταν ποτέ νόμιμη και ασφαλής, αποδίδοντας την όξυνση της έντασης στην περιοχή σε παραβιάσεις των συμφωνημένων υποχρεώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και στη διέλευση εμπορικών και στρατιωτικών πλοίων με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού.
Όπως ανέφερε, στόχος των συνομιλιών με το Ομάν είναι η επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα και την ασφάλεια σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως.
«Η περιοχή δεν χρειάζεται εξωτερικές δυνάμεις»
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών συνέδεσε τις εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ με το ευρύτερο ζήτημα της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι οι χώρες της περιοχής πρέπει να ενισχύσουν τη μεταξύ τους συνεργασία.
Ερωτηθείς σχετικά με την αμυντική συνεργασία μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, απέρριψε την ανάγκη εξωτερικής στρατιωτικής παρέμβασης στην περιοχή.
«Δεν χρειαζόμαστε καμία εξωτερική δύναμη να παρεμβαίνει στην περιοχή μας», δήλωσε.
Ο Μπαγκάι υποστήριξε ακόμη ότι η ένταση παραμένει υψηλή, εκφράζοντας ωστόσο την ελπίδα ότι οι χώρες της περιοχής θα ενισχύσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και τους μηχανισμούς συλλογικής ασφάλειας.
Βολές κατά των ΗΠΑ
Ο Ιρανός αξιωματούχος εξαπέλυσε παράλληλα νέα επίθεση κατά της Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντάς την παράγοντα ανασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
Όπως υποστήριξε, οι χώρες της περιοχής δεν θα πρέπει να θεωρούν ότι μπορούν να εξασφαλίσουν την ασφάλειά τους μέσω των Ηνωμένων Πολιτειών.
Κατηγόρησε επίσης την Ουάσιγκτον ότι παρέχει στο Ισραήλ την πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη που του επιτρέπει να συνεχίζει τις επιχειρήσεις του, υποστηρίζοντας ότι δεν υφίσταται αποτελεσματικός μηχανισμός λογοδοσίας.
Χωρίς απευθείας συνομιλίες Ιράν–ΗΠΑ
Ο Μπαγκάι ξεκαθάρισε τέλος ότι δεν διεξάγονται απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών και ότι οι επαφές περιορίζονται στην ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω διαμεσολαβητών.
Όπως ανέφερε, τα επόμενα βήματα της Τεχεράνης θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις, ενώ αυτή την περίοδο η ιρανική διπλωματία επικεντρώνεται στις συνομιλίες με το Ομάν για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Τόνισε ακόμη ότι οι σχετικές διπλωματικές κινήσεις πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία και σε συντονισμό με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.