Η απουσία ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, προειδοποίησε ο Ρώσος απεσταλμένος στη Νορβηγία, Νικολάι Κορτσουνόφ.
Μιλώντας στο POLITICO, ο Ρώσος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι είναι αναγκαία η αποκατάσταση των επαφών σε όλα τα επίπεδα, καθώς η έλλειψη διαλόγου ενισχύει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Μόσχας και Δύσης βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο.
Ο Κορτσουνόφ τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των απευθείας στρατιωτικών επαφών και της λήψης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε να παραμένουν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των στρατιωτικών επιτελείων.
Αυξάνονται οι εντάσεις στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι ανησυχίες στην Ευρώπη για περιστατικά στον εναέριο χώρο, όπως εντοπισμοί drones και πυραύλων, αλλά και για ενέργειες που ενδέχεται να συνδέονται με δολιοφθορές.
Στη Γερμανία, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προειδοποιήσει ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με απειλές, μετά και το περιστατικό με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
Παράλληλα, δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιχειρήσει να δοκιμάσει τις αντοχές του ΝΑΤΟ με στρατιωτική ενέργεια εναντίον κράτους-μέλους πριν από το τέλος της δεκαετίας. Αμερικανικές εκτιμήσεις έχουν αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης ενέργειας σε μικρότερο χρονικό ορίζοντα.
Προσπάθεια επαναφοράς των στρατιωτικών επαφών ΗΠΑ – Ρωσίας
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της επαναφοράς των στρατιωτικών διαύλων με τη Μόσχα. Τον Φεβρουάριο ανακοινώθηκε η επανέναρξη διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων στρατιωτικών, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και τον περιορισμό του κινδύνου κλιμάκωσης.
Ο ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, Αμερικανός στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, έχει δηλώσει ότι είναι διαθέσιμος για απευθείας επικοινωνία με τον Ρώσο αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, Βαλέρι Γκερασίμοφ. Ωστόσο, το ΝΑΤΟ δεν έχει επιβεβαιώσει εάν έχει πραγματοποιηθεί μεταξύ τους κάποια συνομιλία.
Από την πλευρά της Συμμαχικής Διοίκησης Επιχειρήσεων έχει γίνει γνωστό ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαθέσιμοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας.
Ο Κορτσουνόφ, ο οποίος στο παρελθόν είχε διατελέσει αναπληρωτής πρεσβευτής της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ, ζητά την περαιτέρω ενίσχυση των στρατιωτικών επαφών, τόσο μεταξύ των ανώτατων διοικητών όσο και μέσω συναντήσεων υψηλόβαθμων αξιωματικών των χωρών της Αρκτικής.
Σκληρότερη στάση απέναντι στην ΕΕ
Πιο περιορισμένες εμφανίζονται, σύμφωνα με τον ίδιο, οι δυνατότητες διαλόγου μεταξύ Μόσχας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Ρώσος απεσταλμένος υποστήριξε ότι ο πολιτικός διάλογος με τις Βρυξέλλες έχει ουσιαστικά σταματήσει και απέκλεισε το ενδεχόμενο επαφών με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Κατά τον Κορτσουνόφ, η ΕΕ ακολουθεί πλέον πολιτική κλιμάκωσης απέναντι στη Ρωσία. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι διπλωματικοί δίαυλοι δεν έχουν διακοπεί πλήρως και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν επαφές, αν και σε διαφορετικό επίπεδο και μορφή μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η τεχνητή νοημοσύνη και ο κίνδυνος ενός «λάθους»
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο Ρώσος αξιωματούχος και για την αυξανόμενη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και αυτόνομων οπλικών συστημάτων.
Όπως υποστήριξε, η ανάπτυξη αυτόνομων drones και άλλων συστημάτων μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης των ανθρώπων σε ένα επικίνδυνο περιστατικό. Σε μια τέτοια περίπτωση, μια στρατιωτική απόφαση που λαμβάνεται με τη βοήθεια αλγορίθμων ενδέχεται να οδηγήσει σε κλιμάκωση πριν προλάβουν οι αρμόδιοι να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και να αποτρέψουν ένα επεισόδιο.
Η ανησυχία για τον περιορισμό της ανθρώπινης παρέμβασης στα οπλικά συστήματα έχει εκφραστεί και σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων από τον ΟΗΕ και την ΕΕ.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας σε αέρα, θάλασσα και χερσαία σύνορα, ο Κορτσουνόφ θεωρεί ότι η διατήρηση ανοικτών γραμμών επικοινωνίας αποτελεί κρίσιμο μηχανισμό αποτροπής. Στόχος, όπως υποστηρίζει, είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό να μην εξελιχθεί σε μια ευρύτερη κρίση.