Μεικτή είναι η εικόνα για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα που αποτυπώνουν τα αποτελέσματα της διεθνούς αξιολόγησης PISA 2025.
Αν και οι επιδόσεις των 15χρονων Ελλήνων μαθητών παραμένουν αισθητά κάτω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ στη Γλώσσα, τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες, για πρώτη φορά μετά από σχεδόν μία δεκαετία ανακόπτεται η συνεχής διεύρυνση της απόστασης από την Ευρώπη και τον διεθνή μέσο όρο, ενώ στα Μαθηματικά καταγράφεται τάση σύγκλισης.
Ωστόσο, τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα έντονο δομικό πρόβλημα: σχεδόν οι μισοί μαθητές στην Ελλάδα ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να κατέχουν το βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού (49,5% στα Μαθηματικά, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες).
Παράλληλα, το ποσοστό των μαθητών με κορυφαίες επιδόσεις παραμένει εξαιρετικά χαμηλό (1% έως 2%), διαμορφώνοντας ένα εκπαιδευτικό τοπίο με μεγάλη βάση χαμηλών επιδόσεων και πολύ μικρή «κορυφή».
Η πτώση των βαθμολογιών αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο στην PISA 2025, με παραδοσιακές δυνάμεις της εκπαίδευσης να καταγράφουν απώλειες λόγω παραγόντων όπως η ψηφιακή διάσπαση προσοχής και οι αλλαγές στον τρόπο μάθησης.
Η Ελλάδα, χάρη σε μια μικρότερη αναλογικά υποχώρηση, κατάφερε να συγκρατήσει τις απώλειές της. Στα θετικά στοιχεία της έρευνας περιλαμβάνονται η βελτίωση των ψηφιακών υποδομών, το υψηλό ποσοστό μαθητών με νοοτροπία ανάπτυξης (growth mindset - 74%), η ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας και σχολικού «ανήκειν», καθώς και η θετική επίδραση από την απαγόρευση της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία.
Από την άλλη πλευρά, το μαθησιακό περιβάλλον επιβαρύνεται από αυξημένες απουσίες, αργοπορίες και προβλήματα πειθαρχίας ή θορύβου μέσα στις τάξεις.
Το Υπουργείο Παιδείας εκτιμά ότι τα πρώτα αυτά σημάδια σταθεροποίησης μπορούν να μετατραπούν σε ουσιαστική ανάκαμψη στον επόμενο κύκλο του 2029, μέσα από μεταρρυθμίσεις όπως το Εθνικό Απολυτήριο, τα νέα Προγράμματα Σπουδών, το Πολλαπλό Βιβλίο και την ορθότερη διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού.