Ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, συνεχάρη την Ελλάδα για την επικείμενη αποστολή του πρώτου Έλληνα αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), λίγες ημέρες μετά την επίσημη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) με την αμερικανική εταιρεία Vast.
«Συγχαρητήρια στην Ελλάδα για την επικείμενη ιδιωτική αποστολή αστροναύτη και το πρώτο της ταξίδι στον Διαστημικό Σταθμό», ανέφερε ο επικεφαλής της NASA σε ανάρτησή του.
Ο Άιζακμαν συνέδεσε την ελληνική συμμετοχή με την ευρύτερη προσπάθεια ανάπτυξης μιας βιώσιμης οικονομίας σε χαμηλή γήινη τροχιά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα, ως εταίρος των «Συμφωνιών του Άρτεμις» (Artemis Accords), συμμετέχει ήδη στη διαμόρφωση της επόμενης εποχής της διαστημικής εξερεύνησης.
Η αποστολή που θα γράψει ιστορία
Η ESA ανακοίνωσε στις 9 Σεπτεμβρίου ότι υπέγραψε, εκ μέρους της Ελλάδας, συμφωνία με τη Vast για την αποστολή Έλληνα αστροναύτη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Η πτήση εντάσσεται στην έκτη ιδιωτική επανδρωμένη αποστολή προς τον ISS που έχει αναθέσει η NASA στη Vast.
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία επέλεξε τη Vast για την αποστολή τον Φεβρουάριο του 2026, με την εκτόξευση να προγραμματίζεται όχι νωρίτερα από το καλοκαίρι του 2027 από τη Φλόριντα.
Για τη μεταφορά του πληρώματος θα χρησιμοποιηθεί διαστημόπλοιο Crew Dragon της SpaceX, το οποίο θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9.
Ο Αδριανός Γολέμης έχει οριστεί ως ειδικός αποστολής (Mission Specialist), ενώ διοικητής θα είναι ο Γάλλος αστροναύτης της ESA Τομά Πεσκέ και πιλότος ο Τσέχος αστροναύτης προγράμματος της ESA Άλες Σβόμποντα.
Η σύνθεση του πληρώματος θα πρέπει πάντως να λάβει την τελική έγκριση του Multilateral Crew Operations Panel (MCOP), στο οποίο συμμετέχουν οι πέντε εταίροι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού: NASA, ESA, Roscosmos, JAXA και Καναδική Διαστημική Υπηρεσία.
Εφόσον δοθεί η απαιτούμενη έγκριση, ο Αδριανός Γολέμης θα γίνει ο πρώτος Έλληνας πολίτης που θα ταξιδέψει σε τροχιά γύρω από τη Γη και θα επισκεφθεί τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Ποιος είναι ο Αδριανός Γολέμης
Ο Αδριανός Γολέμης, ο οποίος μεγάλωσε στη Λάρισα, είναι γιατρός με εξειδίκευση στην αεροδιαστημική και τη διαστημική ιατρική.
Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στις Επιστήμες του Διαστήματος στο International Space University του Στρασβούργου.
Η πορεία του προς το Διάστημα είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν από την επιλογή του για τη συγκεκριμένη αποστολή.
Το 2014 επιλέχθηκε για να εργαστεί στον ερευνητικό σταθμό Concordia στην Ανταρκτική, όπου παρέμεινε περίπου έναν χρόνο σε συνθήκες ακραίας απομόνωσης, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκές έρευνες σχετικά με τις επιπτώσεις της απομόνωσης και των ακραίων περιβαλλοντικών συνθηκών στην ανθρώπινη φυσιολογία και ψυχολογία.
Στη συνέχεια εργάστηκε στο γαλλικό Ινστιτούτο Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας (MEDES), συμμετέχοντας σε κλινικές μελέτες που προσομοιώνουν στη Γη συνθήκες τις οποίες αντιμετωπίζει ο ανθρώπινος οργανισμός στο Διάστημα.
Από το 2018 εργάζεται ως ιατρός πτήσεων (Flight Surgeon) στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών της ESA στην Κολωνία, παρακολουθώντας την υγεία Ευρωπαίων αστροναυτών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις διαστημικές αποστολές τους.
Ο πρώτος Έλληνας που ολοκλήρωσε όλα τα στάδια επιλογής της ESA
Το 2022 ο Γολέμης έγινε ο πρώτος Έλληνας που ολοκλήρωσε επιτυχώς και τα έξι στάδια της ιδιαίτερα ανταγωνιστικής διαδικασίας επιλογής αστροναυτών της ESA.
Η διαδικασία είχε ξεκινήσει με περίπου 22.500 υποψηφίους, με τον Γολέμη να φτάνει μέχρι το τελικό στάδιο.
Από τις αρχές του 2026 συμμετείχε ήδη σε τμήματα της εκπαίδευσης της εφεδρείας αστροναυτών της ESA και, μετά τη συμφωνία με τη Vast, περνά πλέον σε εξειδικευμένη εκπαίδευση για τη συγκεκριμένη αποστολή.
Μέσα στον Σεπτέμβριο αναμένεται να μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου θα εκπαιδευτεί από ομάδες της Vast, της SpaceX και της NASA.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκπαίδευση στα συστήματα του Falcon 9 και του Crew Dragon, διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, ασκήσεις εισόδου και εξόδου από το διαστημόπλοιο, χρήση της διαστημικής στολής και προσομοιώσεις της αποστολής.
Ελληνικά πειράματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Η ελληνική συμμετοχή δεν θα περιοριστεί στην παρουσία του Αδριανού Γολέμη στον ISS.
Σύμφωνα με την ESA και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η αποστολή θα δημιουργήσει δυνατότητες για την πραγματοποίηση ελληνικών επιστημονικών πειραμάτων και τεχνολογικών εφαρμογών σε τομείς όπως η ιατρική, η ανθρώπινη φυσιολογία, η αγροδιατροφή, τα υλικά και οι αισθητήρες.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έχει χαρακτηρίσει την αποστολή αποτέλεσμα της εθνικής στρατηγικής για την ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος.