Ο Καναδάς εξετάζει ένα νέο, πολύ στενότερο μοντέλο οικονομικών και πολιτικών σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θα μπορούσε να τον φέρει σε καθεστώς άτυπου «συνδεδεμένου μέλους», χωρίς να τίθεται ζήτημα πλήρους ένταξης στο ευρωπαϊκό μπλοκ.
Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ εντάσσεται στην προσπάθεια της Οτάβα να διαφοροποιήσει τις εμπορικές και επενδυτικές της σχέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιδεινωθεί σημαντικά.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο οι συζητήσεις μεταξύ Καναδά και ΕΕ έχουν ήδη ξεπεράσει το πλαίσιο μιας συμβατικής εμπορικής συμφωνίας.
Στόχος είναι η δημιουργία στενότερων δεσμών με την ευρωπαϊκή αγορά, η αξία της οποίας υπολογίζεται σε περίπου 21 τρισ. δολάρια, με ευκολότερη πρόσβαση καναδικών προϊόντων, υπηρεσιών και εργαζομένων σε κρίσιμους τομείς.
Οι επαφές του Κάρνεϊ με Ευρωπαίους ηγέτες
Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες σειρά επαφών με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.
Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται η αναζήτηση τρόπων για βαθύτερη οικονομική και στρατηγική σύνδεση του Καναδά με την Ευρώπη.
Η στροφή αυτή συνδέεται άμεσα με την επιδείνωση των σχέσεων Οτάβας και Ουάσιγκτον μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και την κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών.
Παρά την προσπάθεια διαφοροποίησης, πάντως, η αμερικανική αγορά εξακολουθεί να αποτελεί μακράν τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Καναδά και δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα από την ευρωπαϊκή.
Ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη και κρίσιμες πρώτες ύλες
Οι συζητήσεις με την ΕΕ επικεντρώνονται σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, η άμυνα και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η διακίνηση προϊόντων, υπηρεσιών και εργαζομένων στους συγκεκριμένους κλάδους, αλλά και να δημιουργηθούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενέργεια, καθώς η Οτάβα επιδιώκει να αυξήσει τις καναδικές εξαγωγές προς την Ευρώπη. Στο τραπέζι βρίσκονται, μεταξύ άλλων, υποδομές που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη μεταφορά καναδικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές.
Παράλληλα, εξετάζεται ενισχυμένη συνεργασία στις κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες θεωρούνται κομβικής σημασίας για την ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση.
Υποθαλάσσια καλώδια, data centers και δορυφορικά δίκτυα
Στις συζητήσεις περιλαμβάνονται ακόμη η κατασκευή υποθαλάσσιων καλωδίων, η δημιουργία κοινών data centers, υποδομών αποθήκευσης δεδομένων στο cloud και νέων δορυφορικών δικτύων.
Οι επενδύσεις αυτές θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τη διασύνδεση των δύο οικονομιών και ταυτόχρονα να περιορίσουν σε κάποιο βαθμό την εξάρτηση από αμερικανικές τεχνολογικές υποδομές.
Το σενάριο του «28ου μέλους»
Ένα από τα πιο φιλόδοξα σενάρια που εξετάζονται αφορά τη διευκόλυνση της κινητικότητας πολιτών και εργαζομένων μεταξύ Καναδά και Ευρώπης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο οι Καναδοί να μπορούν να ζουν και να εργάζονται στην Ευρώπη χωρίς βίζα, με αντίστοιχες διευκολύνσεις για Ευρωπαίους εργαζομένους και επιχειρήσεις στον Καναδά.
Η συζήτηση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικό ενδιαφέρον στην Ευρώπη, με τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ να δηλώνει ότι θα προτιμούσε να δει τον Καναδά ως «28ο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» παρά ως «51ο κράτος των ΗΠΑ».
Η δημιουργία, ωστόσο, ενός επίσημου καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» θα ήταν ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει σήμερα αντίστοιχο θεσμικό μοντέλο.
Παράλληλα, η υφιστάμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ–Καναδά, η CETA, εξακολουθεί να μην έχει επικυρωθεί πλήρως από όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες ενός ακόμη πιο φιλόδοξου πλαισίου συνεργασίας.