Η υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου στις 9 Σεπτεμβρίου πυροδότησε, έστω και εκ των υστέρων, ένα σαρωτικό κύμα ελέγχων σε γιατρούς και ιατρεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Μετά τις αποκαλύψεις γύρω από την υπόθεση, στο επίκεντρο των διωκτικών και ελεγκτικών Αρχών δεν βρίσκονται πλέον μόνο σκευάσματα και ενδοφλέβιες ή άλλες επεμβατικές μέθοδοι χωρίς επιστημονική έγκριση, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο γιατροί προσεγγίζουν και προσελκύουν πολίτες μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας και τους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους, έχει θέσει σε επιχειρησιακή εφαρμογή το ψηφιακό εργαλείο επιτήρησης «Medwatch», με στόχο τον εντοπισμό παράνομων ή παραπλανητικών πρακτικών.
Ήδη περισσότεροι από 230 φάκελοι υποθέσεων έχουν τεθεί υπό διερεύνηση.
Το «Medwatch» σαρώνει διαδίκτυο και social media
Το νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης «σαρώνει» το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναζητώντας ισχυρισμούς για αμφιλεγόμενες «θεραπείες», μη εγκεκριμένες ιατρικές πρακτικές, εμπορικές προσφορές και άλλες μορφές διαδικτυακής προβολής που ενδέχεται να παραβιάζουν το ισχύον πλαίσιο.
Παράλληλα, μέσω του Medwatch και των βάσεων δεδομένων των Ιατρικών Συλλόγων μπορεί να ελέγχεται εάν ο γιατρός που προβάλλεται στο διαδίκτυο διαθέτει νόμιμη άδεια άσκησης επαγγέλματος, αναγνωρισμένο τίτλο ειδικότητας και εγκεκριμένη άδεια λειτουργίας ιατρείου.
Οι υποθέσεις που εντοπίζονται μπορούν να παραπέμπονται στα αρμόδια πειθαρχικά συμβούλια και στην ΕΑΔ για την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, ενώ, όπου προκύπτουν ενδείξεις έκθεσης ανθρώπων σε κίνδυνο, μπορούν να διαβιβάζονται και στις εισαγγελικές αρχές.
Αυστηρές προειδοποιήσεις προς τους γιατρούς
Την ίδια ώρα, επιστημονικές εταιρείες ενημερώνουν τα μέλη τους για τα όρια που θέτει ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας στην ψηφιακή παρουσία και προβολή των γιατρών.
Μεταξύ αυτών, η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία επισημαίνει σε οδηγό συμμόρφωσης και δεοντολογίας ότι η παρουσία των δερματολόγων στο διαδίκτυο και στα social media υπόκειται σε συγκεκριμένους κανόνες, με βασικό σημείο αναφοράς τα άρθρα 17 και 18 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.
Όπως αναφέρεται στον οδηγό, το ισχύον πλαίσιο διαχωρίζει την εμπορική διαφήμιση από την αντικειμενική ιατρική ενημέρωση, ενώ πρακτικές που αποσκοπούν στον εντυπωσιασμό ή στην προσέλκυση πελατείας μπορεί να επιφέρουν πειθαρχικές και διοικητικές κυρώσεις.
Τι πρέπει να αναγράφουν γιατροί και ιατρεία
Στο νέο περιβάλλον αυξημένων ελέγχων, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η επαγγελματική ταυτότητα των γιατρών στο διαδίκτυο.
Οι πληροφορίες πρέπει να έχουν ενημερωτικό και αντικειμενικό χαρακτήρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται το ονοματεπώνυμο και ο επίσημος τίτλος ειδικότητας, οι αναγνωρισμένοι ακαδημαϊκοί τίτλοι, τα στοιχεία και η άδεια λειτουργίας του ιατρείου, καθώς και οι πληροφορίες επικοινωνίας και πρόσβασης.
Το βιογραφικό του γιατρού πρέπει να παρουσιάζει με ακρίβεια τις σπουδές, την κλινική ή νοσοκομειακή εμπειρία και την επιστημονική του δραστηριότητα, χωρίς υπερβολές και πρακτικές αυτοπροβολής.
Αντίστοιχα, η παρουσίαση ιατρικών πράξεων, θεραπειών και ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού πρέπει να γίνεται με επιστημονικούς όρους και ουδέτερη γλώσσα, ενώ επιτρέπεται η παροχή εκπαιδευτικού υλικού προς το κοινό για παθήσεις, συμπτώματα και μεθόδους πρόληψης.
Γιατροί – influencers: Τι μπαίνει στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στο digital marketing και στην παρουσία γιατρών που χρησιμοποιούν τα social media με χαρακτηριστικά influencers.
Μεταξύ των πρακτικών που τίθενται στο μικροσκόπιο βρίσκονται οι εμπορικές προσφορές, η δημόσια ανάρτηση τιμοκαταλόγων και εκπτώσεων, τα εκπτωτικά κουπόνια και τα giveaways.
Αυστηροί περιορισμοί προβλέπονται και για τη χρήση φωτογραφιών «πριν και μετά». Η προβολή τους στα social media ως μέσο εντυπωσιασμού δεν επιτρέπεται, ενώ η χρήση τους σε ιστοσελίδες γιατρών μπορεί να γίνεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, στο πλαίσιο επιστημονικής ενημέρωσης, με συναίνεση του ασθενούς και τήρηση των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Στο στόχαστρο βρίσκονται επίσης υπερθετικοί ή παραπλανητικοί ισχυρισμοί, όπως «ο κορυφαίος», «100% επιτυχία», «μοναδική ανώδυνη μέθοδος» και αναφορές σε «θαυματουργές θεραπείες».
Περιορισμοί ισχύουν ακόμη για τη χρησιμοποίηση διθυραμβικών κριτικών και μαρτυριών ασθενών ως μέσο αυτοπροβολής, ακόμη και όταν αυτές έχουν αρχικά δημοσιευθεί σε εξωτερικές πλατφόρμες.
Paid ads, προϊόντα και εμπορική προώθηση
Στο πλαίσιο των ελέγχων εξετάζεται επίσης η χορηγούμενη διαδικτυακή προώθηση ιατρικών πράξεων με σκοπό την προσέλκυση ασθενών. Αντίθετα, οι διαδικτυακές καταχωρίσεις που εξυπηρετούν τον γεωγραφικό εντοπισμό ενός ιατρείου μπορούν να έχουν αυστηρά πληροφοριακό χαρακτήρα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην έμμεση εμπορική προώθηση προϊόντων. Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, ο γιατρός δεν μπορεί να λειτουργεί ως εμπορικός διαμεσολαβητής για την προώθηση καλλυντικών, υγειονομικού υλικού ή σκευασμάτων με οικονομικό όφελος.
Οι έλεγχοι που βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη επιχειρούν έτσι να καλύψουν ένα πολύ ευρύτερο πεδίο: από τη νομιμότητα λειτουργίας ενός ιατρείου και την επιστημονική τεκμηρίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών έως τον τρόπο με τον οποίο ένας γιατρός διαφημίζεται, προβάλλεται και προσεγγίζει δυνητικούς ασθενείς στο ψηφιακό περιβάλλον.
Με πληροφορίες από iatropedia.gr