Νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση των «κόκκινων» δανείων και συνολικά του ιδιωτικού χρέους προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με ένα πακέτο 16 παρεμβάσεων που αλλάζει τους κανόνες στις διαπραγματεύσεις μεταξύ οφειλετών, τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Στόχος των αλλαγών είναι να περιοριστούν οι χρονοβόρες διαπραγματεύσεις, να ενισχυθεί η προστασία των δανειοληπτών και να αυξηθούν οι υποχρεώσεις διαφάνειας και λογοδοσίας των servicers.
Μεταξύ άλλων, θεσπίζεται ανώτατο όριο 15% στις προκαταβολές για τις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις, ενώ οι πιστωτές θα πρέπει να απαντούν εντός τριών μηνών και η διαδικασία να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρές συνέπειες για παραβιάσεις των δικαιωμάτων των οφειλετών, με διοικητικά πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και τις 500.000 ευρώ.
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τους συνεπείς δανειολήπτες που τηρούν ενεργή ρύθμιση. Κατά τη διάρκεια της ρύθμισης δεν θα επιτρέπεται η λήψη μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης εις βάρος τους. Σε περίπτωση παραβίασης, η παράνομη πράξη θα ακυρώνεται αυτοδικαίως, ενώ ο οφειλέτης θα δικαιούται αποζημίωση ίση με πέντε μηνιαίες δόσεις και παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Ταυτόχρονα, τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλλει συγκεκριμένη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
Σημαντικές είναι και οι προβλέψεις για την πληροφόρηση σχετικά με το ύψος και την εξέλιξη των οφειλών. Οι δανειολήπτες θα μπορούν να ζητούν αναλυτικά στοιχεία για τις συμβάσεις, τις καταβολές, τα επιτόκια, το κεφάλαιο, τους τόκους και τις λοιπές χρεώσεις. Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών και, εφόσον αυτό δεν συμβεί, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη ενημέρωση του οφειλέτη.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί επίσης να θέσει όρια στη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, με την εφαρμογή ανώτατων ορίων για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών.
Επιπλέον, διευρύνεται η προστασία των ευάλωτων οφειλετών, καθώς προβλέπεται η επέκταση των σχετικών δικαιωμάτων σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω.
Στο δεύτερο σκέλος του πακέτου περιλαμβάνονται οκτώ παρεμβάσεις που αφορούν τη λειτουργία των servicers. Οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική τους διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται και τα παράπονα των δανειοληπτών.
Παράλληλα, θα πρέπει να υποβάλλουν κάθε χρόνο στην Τράπεζα της Ελλάδος στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης απαιτήσεων, με στοιχεία για τις εισπράξεις, τους διαθέσιμους πόρους, το κόστος, τους κινδύνους και τους δείκτες απόδοσης.
Αυξάνεται επίσης ο έλεγχος στις πωλήσεις δανείων στη δευτερογενή αγορά, ενώ για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος. Τα πορίσματα θα διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ περίληψή τους θα δημοσιοποιείται.
Τέλος, ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων για τους servicers, με τις επιβαλλόμενες ποινές να δημοσιοποιούνται, ενώ αποσαφηνίζεται και η εποπτική αρμοδιότητα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι εταιρείες στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.