Ένα εκτεταμένο κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας και πολιτικής αναταραχής βρίσκεται σε εξέλιξη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ανάλυση του Associated Press (AP). Από τις βίαιες ταραχές στη Γαλλία και την Ιταλία μέχρι τις διαδηλώσεις για τη στεγαστική κρίση στην Ισπανία και τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις στην Αλβανία και τη Σερβία, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες κοινωνικές πιέσεις, σε μια περίοδο οικονομικής ανασφάλειας και πολιτικής αβεβαιότητας.
Όπως επισημαίνει το αμερικανικό πρακτορείο, η ακρίβεια, τα υψηλά ενοίκια, οι χαμηλοί μισθοί και η υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών αποτελούν βασικούς παράγοντες της δυσαρέσκειας που οδηγεί χιλιάδες πολίτες στους δρόμους.
Οι κινητοποιήσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά σε κάθε χώρα, ωστόσο εκδηλώνονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς πλησιάζουν σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις, ενώ η ενίσχυση ακροδεξιών πολιτικών δυνάμεων επηρεάζει τις πολιτικές ισορροπίες σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη.
Γαλλία: Οι μαθητικές διαμαρτυρίες και η κλιμάκωση της βίας
Σύμφωνα με την ανάλυση του AP, οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία ξεκίνησαν πριν από περισσότερες από τρεις εβδομάδες, όταν μαθητές λυκείων προχώρησαν σε αποκλεισμούς σχολείων και διαδηλώσεις, διαμαρτυρόμενοι για την υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης.
Οι μαθητές καταγγέλλουν ελλείψεις εκπαιδευτικών, προβληματικές σχολικές εγκαταστάσεις και υπερπληθείς τάξεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρονται να φτάνουν τους 40 έως 45 μαθητές.
Σταδιακά, στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν συνδικαλιστικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η CGT, διευρύνοντας τα αιτήματα προς την αντιμετώπιση της ακρίβειας και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ωστόσο, οι διαμαρτυρίες συνοδεύτηκαν από εκτεταμένα επεισόδια. Το AP αναφέρει ότι πραγματοποιήθηκαν περίπου 2.400 συλλήψεις, ενώ καταγράφηκαν λεηλασίες και καταστροφές στο Παρίσι, τη Μασσαλία, τη Λιόν και το Μπορντό.
Στη Λιμόζ, πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο ιστορικό δημαρχείο του 19ου αιώνα, καταστρέφοντας το καμπαναριό του. Φωτιές σημειώθηκαν επίσης σε σχολικά κτίρια, ενώ αναφέρθηκαν τραυματισμοί διαδηλωτών και αστυνομικών.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τα επεισόδια, αποδίδοντας ευθύνες σε ομάδες της άκρας αριστεράς. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συνέδεσε τις ταραχές με τη μετανάστευση, καλώντας τη Γαλλία να κλείσει τα σύνορά της, χωρίς ωστόσο οι γαλλικές αρχές να έχουν αποδώσει συλλογικά την ευθύνη στους μετανάστες.
Ισπανία: Η στεγαστική κρίση στο επίκεντρο
Στην Ισπανία, το AP εστιάζει στη στεγαστική κρίση, η οποία πλήττει ιδιαίτερα τους νέους και τους εργαζομένους με χαμηλά εισοδήματα.
Στην πλατεία Puerta del Sol της Μαδρίτης, διαδηλωτές έχουν εγκαταστήσει σκηνές, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση των ενοικίων και τις δυσκολίες εξασφάλισης προσιτής κατοικίας.
Αφορμή για τις κινητοποιήσεις αποτέλεσε η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν, η οποία πέθανε αργότερα κατά τη διάρκεια νοσηλείας της.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ επιχείρησε να προωθήσει μέτρα για την προσιτή κατοικία, τα οποία δεν εξασφάλισαν την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη. Το AP συνδέει την εξέλιξη αυτή με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τον Νοέμβριο.
Ενδεικτικά της οικονομικής πίεσης είναι τα στοιχεία που επικαλείται η εφημερίδα Expansión, σύμφωνα με τα οποία ο κατώτατος μισθός στην Ισπανία ανέρχεται σε 1.221 ευρώ, ενώ το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για διαμέρισμα 80 τετραγωνικών μέτρων φτάνει περίπου τα 1.130 ευρώ.
«Το μεγαλύτερο μέρος του μισθού μου πηγαίνει στο ενοίκιο. Η συγκάτοικός μου δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα, όπως κι εγώ», δήλωσε στο AP η 20χρονη σερβιτόρα Ντιάνα Μανθαναρές, η οποία συμμετέχει στον καταυλισμό διαμαρτυρίας στη Μαδρίτη.
Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί απεργιακές κινητοποιήσεις, ενώ εκπαιδευτικοί στη Μαδρίτη διεκδικούν καλύτερες αποδοχές και συνθήκες εργασίας.
Ιταλία: Ακρίβεια, διαδηλώσεις και συγκρούσεις
Στην Ιταλία, χιλιάδες άνθρωποι συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις «Italia in Piazza» («Η Ιταλία στις πλατείες»), διεκδικώντας αυξήσεις μισθών, καλύτερες συνθήκες εργασίας και ενίσχυση της δημόσιας υγείας, της εκπαίδευσης και της στέγασης.
Το AP επισημαίνει ότι η οικονομική πίεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κοινωνικής δυσαρέσκειας. Σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία που επικαλείται, ο πληθωρισμός στη χώρα έφτασε το 4,2% τον Σεπτέμβριο, έναντι 3,8% στην ευρωζώνη.
Οι διαδηλώσεις συνοδεύτηκαν από βίαια επεισόδια στο Μιλάνο, το Τορίνο και την Μπολόνια.
Στο Μιλάνο, σύμφωνα με την αστυνομία, πραγματοποιήθηκαν 271 συλλήψεις, με τους περισσότερους συλληφθέντες να είναι ανήλικοι, ενώ 14 αστυνομικοί τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια δύο ημερών συγκρούσεων.
Την ίδια ώρα, μια νεοσύστατη οργάνωση που αυτοαποκαλείται «Κίνημα της 17ης Οκτωβρίου» ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει διαρκείς κινητοποιήσεις, με συγκεντρώσεις κάθε Σάββατο σε πόλεις της Ιταλίας.
Αλβανία: Αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και καταγγελίες για διαφθορά
Στην Αλβανία, οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις συνεχίζονται για περισσότερο από μία εβδομάδα, με επίκεντρο τα Τίρανα.
Όπως αναφέρει το AP, οι διαδηλώσεις ενισχύθηκαν από τη συμμετοχή μαθητών και φοιτητών στο κίνημα «Flamingo», με τους συμμετέχοντες να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και μέτρα κατά της διαφθοράς.
Στα αιτήματα περιλαμβάνονται επίσης η προστασία της δημόσιας υγείας, της εκπαίδευσης και των συντάξεων.
Ο Ράμα έχει κατηγορήσει τους διαδηλωτές ότι έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί από την antifa.
Το πρακτορείο συνδέει την ονομασία «Flamingo» με περιοχή φυσικού περιβάλλοντος των φλαμίνγκο, όπου η αλβανική κυβέρνηση έχει συμφωνήσει να επιτρέψει μεγάλη τουριστική επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ.
Σερβία: Το φοιτητικό κίνημα και οι επικείμενες εκλογές
Στη Σερβία, το AP καταγράφει τη συνεχιζόμενη παρουσία των φοιτητών στις μαζικές κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς, οι οποίες διαρκούν σχεδόν δύο χρόνια.
Η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 25ης Οκτωβρίου, καθώς ο Αλεξάντερ Βούτσιτς επιδιώκει να αναλάβει την πρωθυπουργία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η «Λίστα των Φοιτητών», που υποστηρίζεται από τη νεολαία, αποτελεί σημαντικό παράγοντα της εκλογικής αναμέτρησης, σε ένα περιβάλλον αυξημένης πολιτικής έντασης.
AP: Η οικονομική ανασφάλεια κοινός παρονομαστής της δυσαρέσκειας
Η ανάλυση του Associated Press αναδεικνύει την οικονομική ανασφάλεια ως ένα από τα βασικά κοινά χαρακτηριστικά των κινητοποιήσεων, παρά τις σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες.
Η δυσκολία εξασφάλισης κατοικίας, οι χαμηλοί μισθοί, η ακρίβεια και τα προβλήματα στις δημόσιες υπηρεσίες ενισχύουν τη δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών.
Η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντεούστο στην Ισπανία, Μαρία Σιλβέστρε, περιγράφει την κατάσταση των νέων Ευρωπαίων ως «ένα έντονο αίσθημα αβεβαιότητας και έλλειψης ελέγχου».
Όπως εξηγεί, όταν συνδυάζονται συγκεκριμένες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, μπορεί να δημιουργηθεί η σπίθα που μετατρέπει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια σε μαζική κινητοποίηση.
Το AP τοποθετεί τις εξελίξεις αυτές σε ένα ευρύτερο περιβάλλον πολιτικής αβεβαιότητας, γεωπολιτικών εντάσεων και ανησυχιών για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και ευρωπαϊκών κρατών να παραμένουν στο επίκεντρο.
Η έκταση και η διάρκεια των κινητοποιήσεων αναδεικνύουν, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσιάζει το αμερικανικό πρακτορείο, τις αυξανόμενες πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα κοινωνικά αιτήματα, οικονομικές δυσκολίες και πολιτικές αντιπαραθέσεις.