Οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή είναι έτοιμες να εξαπολύσουν νέα, μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν μέσα σε 96 ώρες από τη στιγμή που θα λάβουν σχετική εντολή από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο CNN. Οι απαραίτητες δυνάμεις βρίσκονται ήδη στην περιοχή, όμως ο Τραμπ δεν έχει λάβει τελική απόφαση.
Η επιχείρηση που εξετάζεται θα ήταν σαφώς ευρύτερη από τα περιορισμένα πλήγματα των τελευταίων μηνών κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων. Η Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) και το Πεντάγωνο έχουν καταρτίσει εκτενή κατάλογο πιθανών στόχων, που περιλαμβάνει πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές υποδομές και ενεργειακά δίκτυα.
Σε αντίθεση με προηγούμενες επιχειρήσεις, που στόχευαν εκτοξευτές πυραύλων και ραντάρ, δηλαδή εξοπλισμό που το Ιράν μπορεί να αντικαταστήσει σχετικά γρήγορα, τα νέα σχέδια προβλέπουν πιο ουσιαστικό πλήγμα στις στρατιωτικές δυνατότητες και τις υποδομές του καθεστώτος. «Θα είναι μεγάλη προσπάθεια», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Νυν και πρώην αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να διατάξει νέες επιχειρήσεις πριν από το τέλος του έτους, με το πιθανότερο σενάριο να είναι η επίθεση μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Οι ίδιοι προειδοποιούν ότι ο πρόεδρος έχει εμφανιστεί και στο παρελθόν κοντά στην έγκριση μεγάλων επιχειρήσεων, πριν αλλάξει πορεία.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου τόνισε ότι η ετοιμασία επιλογών είναι μέρος των καθηκόντων του υπουργείου και δεν σημαίνει ότι έχει δοθεί εντολή επίθεσης.
Η διαφωνία με τον Νετανιάχου
Οι προετοιμασίες εξελίσσονται σε φόντο διαφωνίας Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ για το timing. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει για νέα πλήγματα, όμως Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ τους και ο Τραμπ, έχουν ζητήσει από το Ισραήλ να αναβάλει τα σχέδιά του μέχρι να είναι έτοιμες οι δύο χώρες για συντονισμένες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή ασφαλείας, ο Νετανιάχου ζήτησε την έγκριση του Τραμπ για κοινή επίθεση πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, αλλά ο πρόεδρος αρνήθηκε.
Έναν από τους παράγοντες φέρεται να αποτέλεσε προειδοποίηση του αρχηγού του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, Εγιάλ Ζαμίρ, προς τον πρόεδρο του αμερικανικού Μικτού Επιτελείου, στρατηγό Νταν Κέιν: μια επίθεση σε τόσο ευαίσθητη στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανική αντίποινα, να διαταράξει τις εκλογές και ενδεχομένως να οδηγήσει στην αναβολή τους.
Το Ισραήλ φαίνεται να αποδέχεται προς το παρόν την καθυστέρηση, εν μέρει λόγω της εξάρτησής του από την αμερικανική αντιπυραυλική υποστήριξη, καθώς τα αποθέματα αναχαιτιστών έχουν πιεστεί σημαντικά στη διάρκεια της σύγκρουσης.
Πηγή που γνωρίζει τις σχετικές εκτιμήσεις αναφέρει ότι πρόσφατες αναλύσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν πως ο Νετανιάχου και το περιβάλλον του δεν έχουν θέσει σαφή στρατηγικό στόχο πέρα από την περαιτέρω αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος.
Ο ίδιος πάντως έχει δηλώσει δημόσια πιο φιλόδοξο στόχο: την περασμένη εβδομάδα, σε τελετή αποφοίτησης αξιωματικών, είπε ότι έδωσε εντολή σε στρατό και Μοσάντ να εργαστούν για την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Φόβοι για άμεσα αντίποινα
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι τόσο το Ιράν όσο και οι Χούθι της Υεμένης λαμβάνουν σοβαρά υπόψη το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων. Σε περίπτωση νέου πλήγματος, Τεχεράνη και Χούθι θα απαντούσαν πιθανότατα γρήγορα, με επιθέσεις κατά Αμερικανών στρατιωτικών και εγκαταστάσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, ακόμη και πέρα από αυτήν. Δεν θεωρούν πάντως πιθανή μια μεγάλη προληπτική επίθεση εκ μέρους τους.
Σε απόρρητο υπόμνημα της 23ης Οκτωβρίου, ο διευθυντής Εθνικής Πληροφορίας Τζέι Κλέιτον προειδοποίησε τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι το Ιράν έχει εντείνει τις προσπάθειές του να στοχοποιήσει Αμερικανούς, με ορισμένα σχέδια να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, και εκτός Μέσης Ανατολής.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ έχει τεθεί σε καθεστώς διατεταγμένης αποχώρησης για μέρος του προσωπικού, ενώ αναμένονται παρόμοιοι περιορισμοί και σε άλλες διπλωματικές αποστολές. Παράλληλα, μη απαραίτητο στρατιωτικό προσωπικό που επρόκειτο να μετακινηθεί στην περιοχή στο πλαίσιο των προγραμματισμένων εναλλαγών φέρεται να ενημερώθηκε ότι οι αποστολές του ακυρώνονται.
Το πρόβλημα των Στενών του Ορμούζ
Στην εξίσωση μπαίνει και η δυσχερής κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Ο αρχηγός της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επισκέφθηκε την Κυριακή την περιοχή, όπου οι αμερικανικές δυνάμεις εξακολουθούν να επιβάλλουν αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και να συνδράμουν την εμπορική ναυσιπλοΐα. Ο Κούπερ πέταξε με ελικόπτερο πάνω από το πέρασμα και συναντήθηκε με στρατιωτικούς που συμμετέχουν στον καθαρισμό ιρανικών ναρκών.
Παρότι περισσότερα δεξαμενόπλοια διέρχονται πλέον από τα Στενά, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, εν μέρει λόγω των φόβων για ιρανικές επιθέσεις κατά πλοίων. Αξιωματούχος χαρακτήρισε την υφιστάμενη κατάσταση μη βιώσιμη μακροπρόθεσμα· χωρίς διπλωματική λύση, η αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμη έναν λόγο για να εγκρίνει ο Τραμπ νέες επιχειρήσεις.
Παραμένει πάντως σημαντική αβεβαιότητα για το τι θα πετύχει μια νέα επίθεση. Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αποκτήσει εμπειρία από τις αμερικανικές τακτικές, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει την καταστροφή των στόχων, ενώ αξιωματούχοι παραδέχονται ότι δεν έχουν απαντηθεί βασικά ερωτήματα για τη συνολική στρατηγική τερματισμού της σύγκρουσης.
Προς το παρόν οι στρατιωτικές προετοιμασίες συνεχίζονται, ενώ η πολιτική απόφαση εκκρεμεί. Το χρονικό περιθώριο των 96 ωρών δεν αποτελεί αντίστροφη μέτρηση για πόλεμο, αλλά δείχνει την ετοιμότητα του στρατού να εκτελέσει μια προεδρική απόφαση που δεν έχει ακόμη ληφθεί.