Στην οικοδόμηση μιας πρωτοφανούς στρατηγικής εταιρικής σχέσης, υπό τον τίτλο «Συμμαχία για το Μέλλον», προχωρούν η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς στο πλαίσιο της 21ης Συνόδου Κορυφής που διεξάγεται στο Μόντρεαλ.
Η κίνηση αυτή καταγράφεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς και οι δύο πλευρές αναζητούν σταθερά ερείσματα για την αντιμετώπιση της αμερικανικής δασμολογικής πολιτικής και των διεκδικήσεων του Ντόναλντ Τραμπ.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας και η οικονομική σύγκλιση
Σύμφωνα με το σχέδιο της κοινής διακήρυξης, οι δύο πλευρές δρομολογούν μια σειρά από εμβληματικές πρωτοβουλίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η σύναψη συμφωνίας για το ψηφιακό εμπόριο με στόχο την επιτάχυνση και την ασφάλεια των συναλλαγών, η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών ανταγωνισμού, καθώς και ένα ειδικό σύμφωνο που θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να χρηματοδοτεί καναδικά έργα εξόρυξης κρίσιμων ορυκτών.
Παράλληλα, προβλέπεται η κοινή προμήθεια 50 πυροσβεστικών αεροσκαφών από την καναδική De Havilland με ορίζοντα αντικατάστασης έως το 2030, η έναρξη διαπραγματεύσεων για τη συμμετοχή του Καναδά στο πρόγραμμα Erasmus+ και στο δίκτυο υπερυπολογιστών της ΕΕ, καθώς και η εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την Ευρώπη.
Η εφοδιαστική αλυσίδα και οι πρώτες ύλες αποτελούν τον πυρήνα της προσέγγισης, με τις εισαγωγές καναδικών κρίσιμων πρώτων υλών προς την ΕΕ να καταγράφουν αύξηση 62% φτάνοντας τα 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο όγκος των διμερών συναλλαγών ξεπέρασε τα 130 δισεκατομμύρια ευρώ. Στον αμυντικό τομέα, ο Καναδάς αποτελεί την πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που εντάχθηκε στο πρόγραμμα SAFE.
Η έννοια του «συνδεδεμένου μέλους» και οι εσωτερικές ενστάσεις
Η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε την ιδιαιτερότητα αυτής της σχέσης, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να περιγράφει το εγχείρημα ως «σύνδεση χωρίς ένταξη» και τον Καναδά ως τον πρώτο ουσιαστικά «συνδεδεμένο εταίρο» της ΕΕ. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε τη χώρα ως τον πιο ευρωπαϊκό εταίρο εκτός της γηραιάς ηπείρου.
Ωστόσο, η διατύπωση περί «συνδεδεμένου μέλους» προκάλεσε επιφυλάξεις σε ορισμένα κράτη μέλη, με την πλευρά της Γερμανίας να πιέζει για την απαλοιφή του όρου από το τελικό κείμενο, το οποίο συμπυκνώνεται πλέον στη φράση «ολοένα στενότερη σύνδεση».
Από την πλευρά του, ο Καναδός Πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, τόνισε ότι η νέα αυτή συμμαχία διαμορφώνεται ώστε να είναι επαρκώς ισχυρή ώστε να διασφαλίζεται η αυτονομία των επιλογών των δύο πλευρών.
Χρηματοδοτική στήριξη στην Ουκρανία
Στην ατζέντα των συνομιλιών δεσπόζει και η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, η οποία αντιμετωπίζει δημοσιονομικό έλλειμμα 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2027. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προτίθεται να καλύψει τα δύο τρίτα του ποσού, ζητώντας από διεθνείς συμμάχους όπως ο Καναδάς να συνεισφέρουν το υπολειπόμενο ποσό μέσω πρόσθετων κονδυλίων.