Reuters: Πέντε ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα, σχεδιάζουν κέντρο απελάσεων στη Ρουάντα

 
aaa

Πηγή Φωτογραφίας: ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

Ενημερώθηκε: 16/11/26 - 11:25

Σχέδιο για τη μεταφορά μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί σε κέντρο επιστροφής στη Ρουάντα αναμένεται να ανακοινώσουν σήμερα, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, πέντε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται δύο πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, η συμφωνία προωθείται από τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ελλάδα, τη Δανία και την Ολλανδία, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιταχύνει τις απελάσεις και να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση.

Η πρωτοβουλία αναμένεται να παρουσιαστεί στη Βιέννη και προβλέπει τη δημιουργία εγκαταστάσεων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις οποίες θα μεταφέρονται πρόσωπα που δεν διαθέτουν πλέον νόμιμο δικαίωμα παραμονής σε κράτος-μέλος.

Οι πέντε χώρες είχαν ανακοινώσει ήδη από τον Σεπτέμβριο ότι εργάζονται για την επίτευξη συμφωνίας με τρίτη χώρα, η οποία θα μπορούσε να φιλοξενήσει τα λεγόμενα «κέντρα επιστροφής».

Η σχεδιαζόμενη συμφωνία έρχεται μετά την έγκριση του νέου ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Επιστροφές (Returns Regulation), ο οποίος αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών απέλασης και προβλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας αντίστοιχων εγκαταστάσεων εκτός της ΕΕ.

Ποιους μετανάστες θα αφορά το σχέδιο

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, το προτεινόμενο μοντέλο διαφέρει από το προηγούμενο βρετανικό σχέδιο μεταφοράς αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα, το οποίο τελικά εγκαταλείφθηκε.

Η νέα πρωτοβουλία θα αφορά αποκλειστικά πρόσωπα των οποίων τα αιτήματα ασύλου έχουν απορριφθεί και τα οποία έχουν εξαντλήσει όλες τις προβλεπόμενες νόμιμες δυνατότητες παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεν προβλέπεται, επομένως, να μεταφέρονται στη Ρουάντα μετανάστες των οποίων οι αιτήσεις εξακολουθούν να εξετάζονται από τις αρμόδιες αρχές.

Οι κυβερνήσεις των πέντε χωρών υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του σχεδίου θα πραγματοποιηθεί με σεβασμό στο ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.

Ωστόσο, η προοπτική μεταφοράς ανθρώπων σε μια χώρα με την οποία δεν διατηρούν προσωπικούς ή οικογενειακούς δεσμούς έχει προκαλέσει έντονες επιφυλάξεις από οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ευρωπαϊκή πολιτική για τις απελάσεις και οι αντιδράσεις

Η προώθηση των κέντρων επιστροφής εντάσσεται στη γενικότερη αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα της μετανάστευσης βρίσκεται ψηλά στην πολιτική ατζέντα πολλών κρατών-μελών.

Με εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και την αντιμεταναστευτική ρητορική να ενισχύεται, οι κυβερνήσεις δέχονται πιέσεις να παρουσιάσουν συγκεκριμένα αποτελέσματα στον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών.

Υποστηρικτές της δημιουργίας κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ εκτιμούν ότι η λειτουργία τους θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους σχεδιάζουν να εισέλθουν παράτυπα στην Ευρώπη.

Το επιχείρημά τους είναι ότι η πιθανότητα μεταφοράς σε τρίτη χώρα, ακόμη και μετά από ένα δαπανηρό και επικίνδυνο ταξίδι, θα μπορούσε να αποθαρρύνει ορισμένους μετανάστες.

Αντίθετα, επικριτές της συγκεκριμένης πολιτικής επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν επαρκώς πως η αυστηροποίηση των απελάσεων οδηγεί σε μακροπρόθεσμη μείωση της μετανάστευσης.

Ιδιαίτερα επιφυλακτικό έχει εμφανιστεί και το Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο είχε προειδοποιήσει τον Ιούλιο ότι η δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ευρωπαϊκού εδάφους εγκυμονεί «σημαντικούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Γιατί επιλέγεται η Ρουάντα

Η Ρουάντα έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο συμφωνιών με δυτικές κυβερνήσεις που επιδιώκουν να μεταφέρουν εκτός της επικράτειάς τους μετανάστες οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής.

Η αφρικανική χώρα έχει ήδη αποκτήσει σχετική εμπειρία μέσα από αντίστοιχες πρωτοβουλίες, αν και το ιστορικό της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις.

Ο πρόεδρος Πολ Καγκάμε έχει δεχθεί επαίνους από δυτικούς και περιφερειακούς ηγέτες για τον ρόλο του στον τερματισμό της γενοκτονίας του 1994, καθώς και για την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας.

Παράλληλα, όμως, η κυβέρνησή του κατηγορείται από επικριτές της για περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης, καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης και παραβιάσεις πολιτικών δικαιωμάτων.

Επιπλέον, η Ρουάντα κατηγορείται ότι υποστηρίζει την ένοπλη οργάνωση M23 στη γειτονική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγγείλει ότι η συγκεκριμένη οργάνωση ευθύνεται για δολοφονίες, βιασμούς και άλλες σοβαρές παραβιάσεις.

Οι καταγγελίες αυτές αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οργανώσεις και φορείς εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και τη μεταχείριση των μεταναστών που ενδέχεται να μεταφερθούν στη Ρουάντα.

Το προηγούμενο της Βρετανίας και η συμφωνία με τις ΗΠΑ

Η Βρετανία είχε επιχειρήσει να εφαρμόσει αντίστοιχο πρόγραμμα αποστολής αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα, ωστόσο το σχέδιο εγκαταλείφθηκε μετά τις δικαστικές και πολιτικές εξελίξεις.

Το 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας έκρινε παράνομο το συγκεκριμένο πρόγραμμα, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στην εφαρμογή του.

Μετά την ακύρωση του σχεδίου, η Ρουάντα διεκδίκησε αποζημίωση ύψους 50 εκατομμυρίων λιρών.

Παράλληλα, το 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να μεταφέρουν μετανάστες στη Ρουάντα, βάσει συμφωνίας που προβλέπει τη δυνατότητα απέλασης έως και 250 ατόμων.

Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες έχουν καταστήσει τη Ρουάντα έναν από τους βασικούς πιθανούς προορισμούς για κυβερνήσεις που επιδιώκουν να εφαρμόσουν πολιτικές μεταφοράς μεταναστών σε τρίτες χώρες.

Οι εγκαταστάσεις στο Κιγκάλι που εξετάζονται για το ευρωπαϊκό σχέδιο

Τον Σεπτέμβριο, δύο ευρωβουλευτές επισκέφθηκαν την πρωτεύουσα της Ρουάντας, Κιγκάλι, όπου ξεναγήθηκαν σε εγκαταστάσεις που είχαν αρχικά προβλεφθεί για το βρετανικό πρόγραμμα.

Μεταξύ των χώρων που τους παρουσιάστηκαν περιλαμβανόταν και ένα ξενοδοχείο, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί για τη φιλοξενία μεταναστών που θα μεταφερθούν από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων αποτελεί μία από τις δυνατότητες που εξετάζονται στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχουν γίνει γνωστές οι λεπτομέρειες για τον αριθμό των μεταναστών που θα μπορούσαν να μεταφερθούν, το κόστος λειτουργίας των εγκαταστάσεων ή το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του σχεδίου.

Περισσότερες πληροφορίες αναμένεται να προκύψουν από την ανακοίνωση της συμφωνίας στη Βιέννη, όπου θα αποσαφηνιστεί το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των πέντε ευρωπαϊκών χωρών και της Ρουάντας.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ