Εκτεταμένη κυβερνοεπίθεση, η οποία φέρεται να επηρέασε ιστοσελίδες 178 οργανισμών σε όλο τον κόσμο, αποκαλύφθηκε τη Δευτέρα (16/11), προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια προσωπικών και οικονομικών δεδομένων. Μεταξύ των εταιρειών που βρέθηκαν στο στόχαστρο περιλαμβάνονται οι Zoom, HSBC, Equifax, CNN, Salesforce και IKEA, ενώ ο κακόβουλος κώδικας είχε σχεδιαστεί για την υποκλοπή στοιχείων πιστωτικών καρτών, την εκτροπή συναλλαγών με κρυπτονομίσματα και την πιθανή μόλυνση συσκευών iPhone.
Σύμφωνα με τον ερευνητή κυβερνοασφάλειας Σκοτ Χελμ, οι δράστες αξιοποίησαν την πλατφόρμα Optimizely, η οποία παρέχει υπηρεσίες βελτιστοποίησης ιστοσελίδων, προκειμένου να διανείμουν κακόβουλο κώδικα JavaScript σε επισκέπτες ιστοσελίδων μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών.
Η επίθεση φέρεται να επηρέασε συνολικά 178 οργανισμούς από διαφορετικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τεχνολογία, μέσα ενημέρωσης και λιανεμπόριο.
Η χρήση μιας κοινής εξωτερικής πλατφόρμας επέτρεψε στους επιτιθέμενους να στοχοποιήσουν ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό ιστοσελίδων, χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η απευθείας παραβίαση των εσωτερικών συστημάτων κάθε εταιρείας.
Πώς επιχειρούσαν να υποκλέψουν χρήματα και προσωπικά δεδομένα
Ο κακόβουλος κώδικας περιλάμβανε διαφορετικές λειτουργίες, σχεδιασμένες για την υποκλοπή οικονομικών πληροφοριών και την εκμετάλλευση των επισκεπτών των επηρεαζόμενων ιστοσελίδων.
Μία από τις μεθόδους αφορούσε την αντικατάσταση διευθύνσεων ψηφιακών πορτοφολιών κατά τη διάρκεια συναλλαγών με κρυπτονομίσματα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι δράστες επιχειρούσαν να αντικαταστήσουν τη διεύθυνση του πραγματικού παραλήπτη με εκείνη ενός πορτοφολιού που έλεγχαν οι ίδιοι, ώστε τα χρήματα να καταλήγουν στους λογαριασμούς τους.
Παράλληλα, τα κακόβουλα scripts είχαν σχεδιαστεί ώστε να καταγράφουν αριθμούς πιστωτικών καρτών κατά τη συμπλήρωση ηλεκτρονικών φορμών πληρωμής.
Στις δυνατότητες του κώδικα περιλαμβάνονταν επίσης η υποκλοπή cookies, τα οποία μπορούν να περιέχουν πληροφορίες σχετικές με τις διαδικτυακές συνεδρίες των χρηστών, καθώς και η λήψη στιγμιότυπων οθόνης.
Στο στόχαστρο και συσκευές iPhone
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ο κακόβουλος κώδικας περιλάμβανε λειτουργίες που αποσκοπούσαν στην εκμετάλλευση ευπαθειών του λειτουργικού συστήματος iOS.
Στόχος ήταν η πιθανή εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού σε συσκευές iPhone που επισκέπτονταν τις επηρεαζόμενες ιστοσελίδες.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι συγκεκριμένες απόπειρες οδήγησαν πράγματι σε επιτυχημένη μόλυνση συσκευών.
Η ύπαρξη τέτοιων λειτουργιών στον κώδικα δεν συνεπάγεται από μόνη της ότι πραγματοποιήθηκε παραβίαση των συστημάτων ή ότι υποκλάπηκαν δεδομένα χρηστών.
Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές κυβερνοασφάλειας
Την παρουσία κακόβουλου κώδικα στις επηρεαζόμενες ιστοσελίδες επιβεβαίωσε και η εταιρεία κυβερνοασφάλειας HudsonRock.
Σύμφωνα με την εταιρεία, εντοπίστηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι οι συγκεκριμένες ιστοσελίδες είχαν μεταδώσει κακόβουλο περιεχόμενο στους επισκέπτες τους.
Παρά τα ευρήματα, η πραγματική έκταση της επίθεσης παραμένει αδιευκρίνιστη.
Το Reuters επισήμανε ότι δεν ήταν σε θέση να εξακριβώσει άμεσα εάν οι δράστες κατάφεραν να υποκλέψουν οικονομικά ή προσωπικά δεδομένα, ούτε εάν προκλήθηκαν επιτυχημένες παραβιάσεις συστημάτων.
Επομένως, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόσοι χρήστες ενδέχεται να επηρεάστηκαν και εάν υπήρξαν οικονομικές απώλειες.
Οι αντιδράσεις Salesforce, Equifax και IKEA
Μετά την αποκάλυψη της κυβερνοεπίθεσης, ορισμένες από τις εταιρείες που φέρονται να επηρεάστηκαν προχώρησαν σε προληπτικές ενέργειες.
Η Salesforce ανακοίνωσε ότι διερευνά μη εξουσιοδοτημένες τροποποιήσεις σε scripts της πλατφόρμας Optimizely, τα οποία απενεργοποίησε για λόγους ασφαλείας.
Ανάλογα μέτρα έλαβε και η Equifax, η οποία διέκοψε τη χρήση της Optimizely και ξεκίνησε έλεγχο για πιθανές επιπτώσεις.
Η εταιρεία διευκρίνισε ότι, μέχρι στιγμής, δεν έχει εντοπίσει ενδείξεις παραβίασης των δικών της συστημάτων.
Από την πλευρά της, η IKEA γνωστοποίησε ότι διερευνά το περιστατικό, προκειμένου να διαπιστώσει εάν επηρεάστηκαν οι ψηφιακές υπηρεσίες της ή δεδομένα πελατών.
Οι Optimizely, Apple, Zoom, HSBC και CNN δεν απάντησαν άμεσα στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Παραμένει άγνωστη η έκταση των πιθανών παραβιάσεων
Η υπόθεση αναδεικνύει τους κινδύνους που μπορούν να προκύψουν όταν κακόβουλος κώδικας διανέμεται μέσω υπηρεσιών τρίτων, οι οποίες χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα από μεγάλο αριθμό ιστοσελίδων.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η παραβίαση ή η μη εξουσιοδοτημένη τροποποίηση ενός εξωτερικού εργαλείου μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για χρήστες πολλών διαφορετικών οργανισμών.
Οι έρευνες συνεχίζονται προκειμένου να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο εισήχθη ο κακόβουλος κώδικας, η διάρκεια της έκθεσης των επισκεπτών και το κατά πόσο οι απόπειρες υποκλοπής είχαν αποτέλεσμα.
Μέχρι την ολοκλήρωση των ελέγχων, δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν η επίθεση προκάλεσε πραγματική διαρροή δεδομένων ή οικονομικές απώλειες, παρά τον μεγάλο αριθμό ιστοσελίδων που φέρονται να επηρεάστηκαν.