Μια κομβική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δίνοντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους οφειλέτες να απομονώσουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους.
Η παρέμβαση αυτή ευνοεί κυρίως όσους διαθέτουν επιπλέον ακίνητα (π.χ. εξοχικά ή οικόπεδα), καθώς τους επιτρέπει να πετύχουν χαμηλότερες δόσεις και γενναιότερα «κουρέματα» χρέους.
Τι αλλάζει στην πράξη: Μέχρι σήμερα, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού υπολόγιζε τη ρύθμιση με βάση το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη. Αν κάποιος είχε ένα σπίτι και ένα εξοχικό, η δόση «φούσκωνε» αναγκαστικά, καθώς τα επιπλέον ακίνητα θεωρούνταν πηγή αποπληρωμής. Με το νέο καθεστώς:
Επιλεκτική Προστασία: Ο οφειλέτης μπορεί να επιλέξει να διασώσει μόνο την πρώτη κατοικία του.
Εκποίηση Λοιπών Ακινήτων: Τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία μένουν εκτός ρύθμισης και οδηγούνται σε ηλεκτρονικό πλειστηριασμό (e-auction).
Νέος Υπολογισμός: Η δόση και η διαγραφή χρέους θα προκύπτουν πλέον αποκλειστικά με βάση την αξία του σπιτιού που προστατεύεται.
Τα οφέλη για τους δανειολήπτες: Η νέα λογική επιτρέπει στον αλγόριθμο να προτείνει πολύ πιο «ελαφριές» ρυθμίσεις, ειδικά στις περιπτώσεις όπου το συνολικό χρέος υπερβαίνει την αξία της πρώτης κατοικίας. Για παράδειγμα, ένας οφειλέτης μπορεί να επιλέξει να «θυσιάσει» ένα εξοχικό προκειμένου να καταστήσει τη δόση για το κύριο σπίτι του βιώσιμη, επιτυγχάνοντας σημαντική διαγραφή του υπόλοιπου χρέους.
Ποιοι δεν επηρεάζονται: Η αλλαγή αυτή δεν προσφέρει ουσιαστικό πλεονέκτημα σε όσους διαθέτουν μόνο ένα ακίνητο, καθώς γι’ αυτούς η ρύθμιση υπολογιζόταν ήδη με βάση τη μοναδική τους κατοικία και τα εισοδήματά τους.
Η Διαδικασία: Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει την αίτησή του και δηλώνει την πρόθεσή του για προστασία μόνο της κύριας κατοικίας. Η αποδοχή της ρύθμισης ενσωματώνει ως όρο την εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, διασφαλίζοντας ωστόσο ότι το κεφάλι του οφειλέτη θα παραμείνει «κάτω από τη στέγη του» με σταδιακή αποπληρωμή της αξίας του σπιτιού του.