Σε μια νέα εποχή εισέρχεται η ελληνική αγορά εργασίας, καθώς κατατίθεται αύριο προς συζήτηση στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας για την «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία». Πρόκειται για την επικύρωση μιας σπάνιας συναίνεσης μεταξύ της κυβέρνησης και του συνόλου των κοινωνικών εταίρων (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ), η οποία στοχεύει στην ουσιαστική ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης των εργαζομένων.
Η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «νέα σελίδα» που θα οδηγήσει σε υψηλότερους μισθούς, καλύτερους όρους εργασίας και σταθερότητα για τις επιχειρήσεις μέσω σαφών κανόνων.
Οι τρεις πυλώνες της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο, που αποτελείται από 16 άρθρα, επικεντρώνεται σε τρεις καίριες παρεμβάσεις που αλλάζουν τα δεδομένα των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ):
1. Ευκολότερη επέκταση των συμβάσεων: Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μείωση του ορίου για την επέκταση μιας κλαδικής σύμβασης σε όλο τον κλάδο. Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης εργαζομένων πέφτει από το 50% στο 40%. Μάλιστα, αν η σύμβαση συνυπογράφεται από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, η επέκταση θα γίνεται αυτόματα χωρίς κανένα ποσοτικό κριτήριο. Παράλληλα, η ΓΣΕΕ αποκτά το δικαίωμα να παρεμβαίνει επικουρικά για να «ξεκλειδώνει» επεκτάσεις, ενώ απλοποιούνται οι διαδικασίες στα λειτουργικά μητρώα των οργανώσεων.
2. Τέλος στη μερική μετενέργεια – Επιστροφή στην πλήρη προστασία: Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση του 2012. Πλέον, όλοι οι όροι μιας σύμβασης θα εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο και μετά τη λήξη της, μέχρι να υπογραφεί νέα σύμβαση. Αυτή η «πλήρης μετενέργεια» διασφαλίζει ότι κανένας εργαζόμενος –παλιός ή νεοπροσλαμβανόμενος– δεν θα βρεθεί σε νομικό κενό ή με μειωμένα δικαιώματα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
3. Ταχύτερη επίλυση διαφορών: Για να αποφεύγονται οι χρονοβόρες καθυστερήσεις, ο Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ) εκσυγχρονίζεται. Συστήνεται ειδική τριμελής επιτροπή από ακαδημαϊκούς και δικαστές που θα ελέγχει άμεσα τη νομιμότητα των αιτήσεων, ενώ καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για να εκδίδονται οι αποφάσεις πολύ πιο γρήγορα.
Η νομοθέτηση αυτής της συμφωνίας αναμένεται να λειτουργήσει ως «οδικός χάρτης» για την αγορά εργασίας του 2026, δίνοντας έμφαση στον διάλογο και την κοινωνική ειρήνη.