Με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers να ξεπερνούν πλέον τα 235 δισ. ευρώ, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά το επόμενο διάστημα σε σειρά νέων παρεμβάσεων για τη διευκόλυνση των οφειλετών και την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε εφαρμογή σταδιακά από το καλοκαίρι, με βασικό στόχο την ένταξη περισσότερων πολιτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ακόμη και για μικρότερα ποσά χρέους, αλλά και τη δημιουργία νέου συστήματος προστασίας της κύριας κατοικίας.
Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά τη μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η ρύθμιση αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στον Ιούλιο και εκτιμάται ότι θα επιτρέψει σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο οφειλέτες που έως σήμερα αποκλείονταν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ρυθμίσεις αποπληρωμής έως και 240 δόσεων.
Παράλληλα, τον Ιούνιο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμα χρέη προς Εφορία και ΕΦΚΑ, υπό την προϋπόθεση ότι οι οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 θα έχουν εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί.
Στο νέο μοντέλο του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ θα μπορούν να προχωρούν σε ρύθμιση με επιτόκιο 3% και δυνατότητα αποπληρωμής έως 20 ετών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα προβλέπεται και «κούρεμα» της οφειλής. Βασική προϋπόθεση θα αποτελεί η συναίνεση στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου ώστε να αξιολογείται η συνολική οικονομική κατάσταση του αιτούντος.
Από τον Αύγουστο αναμένεται να ενεργοποιηθεί και το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Για πρώτη φορά, η ρύθμιση θα μπορεί να αφορά αποκλειστικά το σπίτι στο οποίο διαμένει ο οφειλέτης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας του. Οι όροι αποπληρωμής, οι δόσεις και ενδεχόμενο «κούρεμα» θα καθορίζονται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Το νέο σύστημα προβλέπει επίσης τη δυνατότητα ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων ή δευτερευόντων ακινήτων μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, με στόχο τη διάσωση της κύριας κατοικίας.
Παράλληλα, προχωρά και η δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, μέσω του οποίου ευάλωτοι οφειλέτες θα μπορούν να παραμένουν στο σπίτι τους ακόμη και μετά από πλειστηριασμό. Ο Φορέας θα αποκτά το ακίνητο και θα το εκμισθώνει στον πρώην ιδιοκτήτη για 12 χρόνια, παρέχοντας παράλληλα δυνατότητα επαναγοράς του στο μέλλον. Οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν και στεγαστική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών. Η αποδέσμευση λογαριασμού θα μπορεί να γίνεται με την καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής και τη ρύθμιση του υπόλοιπου ποσού, ωστόσο η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο μία φορά.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν αυξημένη συμμετοχή στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Μόνο τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν περισσότερες από 2.100 νέες ρυθμίσεις, συνολικού ύψους 588 εκατ. ευρώ, ενώ από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 60.000 επιτυχημένες ρυθμίσεις οφειλών ύψους 18,6 δισ. ευρώ.