Αυξημένες πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων προβλέπει η Παγκόσμια Τράπεζα, εκτιμώντας ότι οι τιμές της ενέργειας θα αυξηθούν κατά 24% το 2026, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στο σενάριο ότι οι πιο έντονες διαταραχές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή θα τερματιστούν έως τον Μάιο, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται περαιτέρω άνοδος σε περίπτωση κλιμάκωσης των συγκρούσεων.
Στην τελευταία έκθεσή της για τις αγορές εμπορευμάτων, η τράπεζα επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι «γέρνουν σαφώς» προς υψηλότερες τιμές, ιδίως εάν οι διαταραχές στην προσφορά διαρκέσουν περισσότερο από το αναμενόμενο. Στο βασικό σενάριο, εκτιμάται ότι οι όγκοι ναυτιλίας μέσω του Στενό του Ορμούζ θα επανέλθουν σταδιακά κοντά στα προπολεμικά επίπεδα έως τον Οκτώβριο.
Συνολικά, οι τιμές των εμπορευμάτων προβλέπεται να αυξηθούν κατά 16% το 2026, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των λιπασμάτων, αλλά και εξαιτίας των ιστορικά υψηλών τιμών σε βασικά μέταλλα.
Ιδιαίτερη άνοδο καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου, καθώς οι προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν καθυστερούν, ενώ η λειτουργία του Στενού του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη. Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν περιορίσει σημαντικά την πρόσβαση των διεθνών αγοραστών σε ενεργειακούς πόρους, λιπάσματα και άλλα εμπορεύματα από τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, πρόκειται για το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς πετρελαίου που έχει καταγραφεί, δεδομένου ότι πριν από τον πόλεμο μέσω του Στενού του Ορμούζ διακινούνταν περίπου το 35% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου.
Οι τιμές του πετρελαίου τύπου Brent κατέγραψαν σημαντική άνοδο, καθώς στα μέσα Απριλίου ήταν αυξημένες κατά περισσότερο από 50% σε σχέση με τις αρχές του έτους. Για το 2026, η μέση τιμή του αναμένεται να διαμορφωθεί στα 86 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι 69 δολαρίων το 2025. Σε περίπτωση μεγαλύτερων ζημιών σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και καθυστέρησης στην ανάκαμψη των εξαγωγών, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 115 δολάρια ανά βαρέλι.
Όπως δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ίντερμιτ Γκιλ, «ο πόλεμος πλήττει την παγκόσμια οικονομία σε διαδοχικά κύματα: πρώτα μέσω της αύξησης των τιμών ενέργειας, στη συνέχεια των τροφίμων και τελικά μέσω του πληθωρισμού, που οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια και ακριβότερο δανεισμό». Όπως επισήμανε, οι επιπτώσεις θα είναι εντονότερες για τις φτωχότερες χώρες και τις ήδη υπερχρεωμένες αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Ισχυρές πιέσεις αναμένονται και στην παγκόσμια αγορά τροφίμων. Οι τιμές των λιπασμάτων προβλέπεται να αυξηθούν κατά 31% το 2026, κυρίως λόγω της αύξησης κατά 60% της ουρίας, του βασικότερου αζωτούχου λιπάσματος που παράγεται από φυσικό αέριο. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να περιορίσει τα εισοδήματα των αγροτών και να επηρεάσει αρνητικά τις αποδόσεις των καλλιεργειών.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα εκτιμά ότι έως και 45 εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια μέσα στο έτος, εφόσον ο πόλεμος παραταθεί.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός στις αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 5,1% το 2026, έναντι 4,7% το προηγούμενο έτος και σημαντικά υψηλότερα από τις προπολεμικές εκτιμήσεις. Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, θα μπορούσε να φτάσει έως και το 5,8%.
Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται επίσης να επιβραδυνθεί, με τις αναπτυσσόμενες οικονομίες να προβλέπεται ότι θα αναπτυχθούν κατά 3,6% το 2026, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 4%.