Σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και Αλέξη Τσίπρα προκάλεσαν οι δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού για τα εξοπλιστικά προγράμματα, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών την Πέμπτη (8 Οκτωβρίου), ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι αγνοεί βασικά δεδομένα σχετικά με την προμήθεια των μαχητικών F-35 και παρουσιάζει παραπλανητική εικόνα για την ισορροπία δυνάμεων Ελλάδας και Τουρκίας.
Η κυβερνητική απάντηση ήρθε μετά τη συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90,1, κατά την οποία άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για την αμερικανική στάση απέναντι στην Τουρκία, το Κυπριακό και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Μαρινάκης: «Απορίας άξιον πώς ένας πρώην πρωθυπουργός αγνοεί βασικά στοιχεία»
Ο Παύλος Μαρινάκης αμφισβήτησε τις τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα για την πορεία των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει ενισχύσει ουσιαστικά τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
«Είναι απορίας άξιον πώς ένας πρώην πρωθυπουργός αγνοεί βασικά στοιχεία που αφορούν τα εξοπλιστικά προγράμματα της χώρας και προσπαθεί να παρουσιάσει μια διαφορετική πραγματικότητα», δήλωσε.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, όταν η Νέα Δημοκρατία ανέλαβε τη διακυβέρνηση, το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 βρισκόταν σε καθεστώς αβεβαιότητας, ενώ στη συνέχεια ελήφθησαν αποφάσεις που ενίσχυσαν τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας.
Αναφερόμενος στα F-35, επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την προμήθειά τους, μετά την υπογραφή της σχετικής διακρατικής συμφωνίας στις 24 Ιουλίου 2024.
Όπως ανέφερε, η πρώτη παραλαβή των αεροσκαφών αναμένεται στις αρχές του 2029.
«Έχει ανατραπεί η εικόνα υπέρ της Ελλάδας»
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε την πορεία των εξοπλιστικών προγραμμάτων «σημαντική εθνική επιτυχία», υποστηρίζοντας ότι η ισορροπία που επικρατούσε τα προηγούμενα χρόνια έχει αλλάξει προς όφελος της Ελλάδας.
«Υπήρχε μια Τουρκία που συμμετείχε σε κορυφαία εξοπλιστικά προγράμματα και μια Ελλάδα που βρισκόταν σε δυσμενή θέση. Σήμερα η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί προς όφελος της χώρας μας», ανέφερε.
Ο κ. Μαρινάκης επέκρινε ιδιαίτερα τις αναφορές του Αλέξη Τσίπρα στο ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία.
Υποστήριξε ότι ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίζει τις προοπτικές της Άγκυρας ευνοϊκότερες ακόμη και από εκείνες που περιέγραψε ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
«Δεν θεωρούμε λογικό ένας πρώην πρωθυπουργός να παρουσιάζει την κατάσταση πιο θετικά για την Τουρκία από ό,τι την παρουσιάζουν οι ίδιοι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι», σημείωσε.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές θεσμικές και νομοθετικές προϋποθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες για ενδεχόμενη πώληση των συγκεκριμένων μαχητικών στην Τουρκία, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και την Κάσο
Ο Παύλος Μαρινάκης αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με αφορμή τις τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα για τις τουρκικές παρεμβάσεις στην περιοχή της Κάσου.
Κατά την ενημέρωση, χαρακτήρισε «ατυχέστατη» την αρχική περιγραφή του έργου ως τηλεπικοινωνιακού καλωδίου, επισημαίνοντας ότι στη συνέχεια ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε ορθότερα στον χαρακτήρα της διασύνδεσης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο αποσκοπεί στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τσίπρας: «Δεν ακούσαμε μια κουβέντα στήριξης» από τον Ρούμπιο
Είχε προηγηθεί η συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στα Παραπολιτικά 90,1, στην οποία ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβήτησε τη θετική αποτίμηση της κυβέρνησης για την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο.
Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν διατύπωσε δημόσια σαφείς θέσεις υπέρ της Ελλάδας σε κρίσιμα ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
«Θα περίμενε κανείς να ακούσουμε μια κουβέντα στήριξης στα κρίσιμα θέματα που έχουν να κάνουν με τις σχέσεις μας με την Τουρκία και με τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από πλευράς της. Δεν ακούσαμε τίποτα», ανέφερε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν υπήρξε, κατά την εκτίμησή του, ενθαρρυντική δημόσια τοποθέτηση για τον ελληνοτουρκικό διάλογο σχετικά με την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα ή για τη στήριξη του πλαισίου Γκουτέρες στο Κυπριακό.
«Δεν τολμάμε να ποντίσουμε το καλώδιο έξω από τα χωρικά μας ύδατα»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρώην πρωθυπουργός στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στις δυσκολίες που έχουν ανακύψει στην περιοχή της Κάσου.
«Και το πιο κρίσιμο από όλα αυτά είναι ότι δεν ακούσαμε τίποτα για την παραβίαση του διεθνούς δικαίου από την πλευρά της Τουρκίας σε σχέση με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης στην Κύπρο», δήλωσε.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν προχωρά στην πόντιση του καλωδίου εκτός των χωρικών της υδάτων, επειδή τουρκικά πολεμικά πλοία παρεμβαίνουν και εμποδίζουν την εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο.
Ο κ. Τσίπρας επισήμανε επίσης ότι, κατά την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου που παρουσίασε, η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου δεν απαιτεί άδεια παράκτιου κράτους όπως συμβαίνει με διαφορετικές κατηγορίες υποθαλάσσιων έργων, διευκρινίζοντας πάντως ότι θεωρεί πως η συγκεκριμένη διαδρομή δεν διέρχεται από τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Με αφορμή και δηλώσεις του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Άγγελου Συρίγου, κάλεσε τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εξηγήσει γιατί, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, υπήρξε «υποχώρηση στην Κάσο».
Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και το ζήτημα των F-35
Ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε ότι κατά τη διάρκεια της δικής του πρωθυπουργικής θητείας ξεκίνησε ο ελληνοαμερικανικός στρατηγικός διάλογος.
«Αναβάθμισα συνειδητά τις σχέσεις με τις ΗΠΑ», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η τότε κυβέρνηση συνδύαζε την ενίσχυση της συνεργασίας με τη διαπραγμάτευση επιμέρους ζητημάτων.
Ως παράδειγμα ανέφερε τη χρονική διάρκεια της αμερικανικής παρουσίας στη βάση της Σούδας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι κατά την περίοδο 2016–2018 η προοπτική πώλησης F-35 στην Τουρκία δεν βρισκόταν στην ατζέντα των συζητήσεων, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις σημερινές εξελίξεις.
Ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε πάντως την ελπίδα ότι ζητήματα που δεν αναδείχθηκαν δημόσια κατά την επίσκεψη Ρούμπιο συζητήθηκαν στις κατ' ιδίαν επαφές και ότι θα υπάρξει ουσιαστική αμερικανική στήριξη στις ελληνικές θέσεις.
Η κριτική Τσίπρα για την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα
Ο Αλέξης Τσίπρας σχολίασε και την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Πνύκα, εκφράζοντας την έντονη διαφωνία του με την αναφορά του στον εθνικισμό.
«Είναι ανιστόρητο, η Ευρώπη έχει αιματοκυλισθεί από τον εθνικισμό. Η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία και το Deutschland über alles οδήγησε στο αιματοκύλισμα της Ευρώπης, οδήγησε στα κρεματόρια στο Άουσβιτς», ανέφερε.
Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε σαφή διάκριση ανάμεσα στον πατριωτισμό και τον εθνικισμό, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ιστορική εμπειρία επιβάλλει ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση των συγκεκριμένων εννοιών.
Η δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και Αλέξη Τσίπρα επικεντρώνεται έτσι τόσο στην πορεία των εξοπλιστικών προγραμμάτων όσο και στην αποτίμηση της αμερικανικής στάσης απέναντι στα ελληνοτουρκικά ζητήματα, με αιχμές την πιθανή προμήθεια F-35 από την Τουρκία και την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.