Την πλήρη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών στην προώθηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένου του έργου Ελλάδας – Κύπρου, επιβεβαίωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με όσα μεταφέρει ανώτατη ελληνική διπλωματική πηγή μετά τη συνάντησή του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη στην Αθήνα.
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, η ίδια πηγή διευκρινίζει ότι η αμερικανική θέση δεν συνιστά μια γενική παρότρυνση προς την Ελλάδα να επιλύσει τις διαφορές της με τρίτες χώρες. Αντιθέτως, όπως υποστηρίζει, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να στηρίξει τόσο τη συγκεκριμένη ηλεκτρική διασύνδεση όσο και τον ευρύτερο σχεδιασμό ενεργειακών υποδομών στην περιοχή.
Ο Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ είναι «πλήρως δεσμευμένες» στα ελληνικά ενεργειακά έργα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα ζητήματα που εμπλέκουν τρίτες χώρες είναι ευαίσθητα και προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω της διπλωματίας.
Πότε μπορούν να επανεκκινήσουν οι έρευνες για το καλώδιο
Σύμφωνα με την ελληνική διπλωματική πηγή, η επανεκκίνηση των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Η διαδικασία αναμένεται να κινηθεί εκ νέου όταν υποβληθεί το σχετικό αίτημα από τη γαλλική εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο. Τότε, σύμφωνα με την εκτίμηση που μεταφέρεται, θα μπορέσουν να δρομολογηθούν οι απαιτούμενες έρευνες.
Η Αθήνα επιδιώκει να παρουσιάσει τη διασύνδεση όχι ως μεμονωμένη ελληνοτουρκική διαφορά, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στον σχεδιασμό αυτό εντάσσονται η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις συζητήθηκαν επίσης στη συνάντηση Γεραπετρίτη – Ρούμπιο, με την ελληνική πλευρά να εκτιμά ότι η αμερικανική διπλωματία διαθέτει αναλυτική εικόνα των ισορροπιών στην περιοχή.
Η στρατηγική «αποτουρκοποίησης» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επιδίωξη του υπουργείου Εξωτερικών να διευρύνει την ατζέντα της ελληνικής διπλωματίας, ώστε να μην καθορίζεται κάθε περιφερειακή πρωτοβουλία αποκλειστικά από τις σχέσεις με την Τουρκία.
Η προσέγγιση αυτή περιγράφεται ως «αποτουρκοποίηση» της εξωτερικής πολιτικής και αποσκοπεί στην ενίσχυση της αυτοτελούς παρουσίας της Ελλάδας σε διεθνή και περιφερειακά ζητήματα.
Σύμφωνα με την ελληνική διπλωματική εκτίμηση, η χώρα επιδιώκει να αναπτύσσει πρωτοβουλίες στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, της ναυτιλίας και της περιφερειακής ασφάλειας, χωρίς να αντιμετωπίζει κάθε εξέλιξη αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Την κατεύθυνση αυτή παρουσίασε και δημόσια ο Γιώργος Γεραπετρίτης, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «πυλώνα σταθερότητας» και αναδεικνύοντας τη συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ασφαλείας, θαλάσσιες επιχειρήσεις και πολυμερή σχήματα συνεργασίας.
Ορμούζ: Δεν υπάρχει αμερικανικό αίτημα για ελληνική ναυτική αποστολή
Στη συνάντηση εξετάστηκε και η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, με την Αθήνα να εμφανίζεται καταρχήν θετική στο ενδεχόμενο συνδρομής για την προστασία της ναυσιπλοΐας, αλλά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Όπως επισημαίνει η ανώτατη διπλωματική πηγή, «μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες συγκεκριμένο αίτημα προς την Ελλάδα για συμμετοχή».
Η ελληνική πλευρά δεν αποκλείει την παροχή συνδρομής με πολεμικό πλοίο ή υποδομές, εφόσον υπάρξει σχετική ανάγκη. Ωστόσο, θέτει ως βασική προϋπόθεση να έχει προηγηθεί παύση των εχθροπραξιών και να βρίσκεται σε εξέλιξη ειρηνευτική διαδικασία.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οποιαδήποτε ελληνική συμμετοχή θα πρέπει να έχει ως αποκλειστικό αντικείμενο την παροχή ασφάλειας και την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, χωρίς να δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τα εθνικά συμφέροντα.
Η στάση της Αθήνας συνδέεται και με τη σημασία της ελληνόκτητης εμπορικής ναυτιλίας, καθώς η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το διεθνές εμπόριο.
Ανησυχία για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες
Σύμφωνα με την ελληνική διπλωματική αποτίμηση, η παρατεταμένη διατάραξη της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για την ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, με την Αθήνα να επισημαίνει ακόμη και τον κίνδυνο προβλημάτων στην παγκόσμια διακίνηση τροφίμων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει συνδέσει δημόσια την ελευθερία της ναυσιπλοΐας με την ενεργειακή ασφάλεια, την ομαλή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων και την οικονομική ευημερία.
Παράλληλα, έχει καταστήσει σαφές ότι ενδεχόμενη ελληνική ναυτική συνδρομή στο Ορμούζ προϋποθέτει την ύπαρξη βιώσιμης ειρηνευτικής διαδικασίας.
Κυπριακό: Στόχος η επανέναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας
Στην ατζέντα της συνάντησης Γεραπετρίτη – Ρούμπιο βρέθηκε και το Κυπριακό, το οποίο η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει ψηλά στις διεθνείς προτεραιότητες.
Σύμφωνα με την ανώτατη διπλωματική πηγή, η ελληνική πλευρά επιδιώκει την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών για την επίλυση του ζητήματος.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών φέρεται να διαθέτει αναλυτική γνώση του Κυπριακού, ωστόσο δεν υπάρχει προς το παρόν σαφής εκτίμηση για το πότε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί νέα διευρυμένη συνάντηση σε σχήμα 5+1.
Η Αθήνα θεωρεί ότι το ζήτημα πρέπει να παραμείνει ενεργό το επόμενο διάστημα, ενώ στις διεθνείς εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τον σχετικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η διαδικασία επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Κατά τη δημόσια τοποθέτησή του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης συνέδεσε την επίλυση του Κυπριακού με την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη λύσης στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Γκιλφόιλ: Δεν τίθεται θέμα «κίτρινης κάρτας» από την Αθήνα
Σε ό,τι αφορά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν φερόμενες δηλώσεις της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η ελληνική πλευρά δεν θεωρεί ότι υπάρχει επί του παρόντος λόγος για διπλωματική προειδοποίηση προς την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα είχε ενεργό ρόλο στην προετοιμασία και τη διοργάνωση της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο.
Επισημαίνεται ακόμη ότι τόσο η Κίμπερλι Γκιλφόιλ όσο και ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχουν ήδη τοποθετηθεί δημόσια για τα σχετικά ζητήματα.
Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις και, σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, θα αξιολογήσει εκ νέου την κατάσταση εφόσον προκύψουν νέα δεδομένα.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε έτσι ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, από την ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις έως την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και τις προοπτικές επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.