Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη, με το υπουργείο Οικονομικών να αμφισβητεί τη δημοσιονομική του βιωσιμότητα και την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη να απορρίπτει τους κυβερνητικούς υπολογισμούς ως αυθαίρετους.
Πηγές του υπουργείου Οικονομικών υποστηρίζουν ότι οι εξαγγελίες παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τα όρια των δημοσιονομικών δαπανών και παραπέμπουν, όπως αναφέρουν, στην οικονομική πολιτική της προηγούμενης διακυβέρνησης Τσίπρα, με υπερφορολόγηση και μέτρα λιτότητας.
Το οικονομικό επιτελείο προχώρησε σε εκτίμηση του κόστους μιας σειράς μέτρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αυξήσεις περίπου 500 ευρώ κατά μέσο όρο για γιατρούς, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό του ΕΣΥ, με ετήσιο κόστος 630 εκατ. ευρώ, δωρεάν μετακινήσεις των κατοίκων Αθήνας και Θεσσαλονίκης με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, κόστους περίπου 200 εκατ. ευρώ, καθώς και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, με επιβάρυνση 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Στους υπολογισμούς περιλαμβάνονται ακόμη 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά με κόστος 1 δισ. ευρώ, κατάργηση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις και μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις.
Το ΥΠΟΙΚ υπολογίζει επίσης περίπου 800 εκατ. ευρώ ετησίως για την αύξηση των μισθών των εκπαιδευτικών κατά 300 ευρώ τον μήνα, 570 εκατ. ευρώ για την πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών και 400 εκατ. ευρώ για τη χορήγηση φοιτητικής υποτροφίας 500 ευρώ τον μήνα σε 80.000 φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά τρόφιμα και είδη υγιεινής, που σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση θα είχε ετήσιο κόστος περίπου 1,8 δισ. ευρώ, καθώς και στη δημιουργία 50.000 προσιτών στεγαστικών επιλογών, με το υπουργείο να υπολογίζει το συνολικό κόστος του μέτρου στα 6 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας.
Παράλληλα, στους υπολογισμούς περιλαμβάνονται η απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους, η ενίσχυση του Πράσινου Ταμείου και η δημιουργία νέου προγράμματος «Φιλόδημος», συνολικού ύψους 700 εκατ. ευρώ ετησίως.
Οι πηγές του υπουργείου επισημαίνουν, πάντως, ότι στην εκτίμηση δεν έχουν συμπεριληφθεί αρκετές ακόμη εξαγγελίες, όπως η εγγυημένη ποσότητα ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για τα νοικοκυριά, το μεταφορικό ισοδύναμο για τη νησιωτικότητα, η εγγύηση φροντίδας για ανθρώπους με άνοια, η απαλλαγή συνταξιούχων από τη συμμετοχή στα φάρμακα και το ψηφιακό πορτοφόλι πολιτισμού.
Η απάντηση της ΕΛΑΣ
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη απαντά στους κυβερνητικούς υπολογισμούς, χαρακτηρίζοντας την κοστολόγηση του υπουργείου Οικονομικών «αυθαίρετη» και υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνητικές πηγές προσθέτουν διαφορετικού χαρακτήρα δαπάνες, επενδύσεις, δάνεια και ανακατανομές πόρων, παρουσιάζοντας το συνολικό άθροισμα ως ετήσιο δημοσιονομικό κόστος.
Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, η κυβέρνηση υπολογίζει τις 50.000 προσιτές κατοικίες σαν να πρόκειται να κατασκευαστούν εξ ολοκλήρου από το Δημόσιο, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την αξιοποίηση κενών κατοικιών και δημόσιων ακινήτων, τις ανακαινίσεις, τις συμπράξεις και τη μόχλευση ιδιωτικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων.
Παράλληλα, η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι το υπουργείο αντιμετωπίζει πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, του Πράσινου Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του τέλους ανθεκτικότητας ως πρόσθετες καταναλωτικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, χωρίς να συνυπολογίζει ανακατανομές, συγχρηματοδοτήσεις και τη σταδιακή υλοποίηση των έργων.
Η παράταξη του Αλέξη Τσίπρα υπογραμμίζει επίσης ότι το πρόγραμμα έχει τετραετή ορίζοντα και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί κάθε παρέμβαση να θεωρείται ότι εφαρμόζεται πλήρως από την πρώτη ημέρα.
Την ίδια ώρα, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δεν συνυπολογίζει τα μόνιμα έσοδα και τις φορολογικές παρεμβάσεις που, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις αντίστοιχες μόνιμες δαπάνες.
Η ΕΛΑΣ δηλώνει ότι αποδέχεται την πρόταση για ανεξάρτητη κοστολόγηση και ζητά από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο να αξιολογήσει τόσο το δικό της πρόγραμμα όσο και τις κυβερνητικές εξαγγελίες, με κοινή μεθοδολογία, σαφείς παραδοχές και πλήρη δημοσιοποιημένα στοιχεία.
Η αντιπαράθεση καταλήγει έτσι σε μια ευρύτερη πολιτική σύγκρουση για τη δημοσιονομική αξιοπιστία των προτάσεων. Το υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ δημιουργεί υπέρογκες επιβαρύνσεις, ενώ η πλευρά Τσίπρα επιμένει ότι οι προτάσεις της είναι εφαρμόσιμες, χρηματοδοτημένες και συμβατές με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.