Τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας ως γεωπολιτικής και ενεργειακής γέφυρας που συνδέει την Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τις ΗΠΑ αναδεικνύει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Σε άρθρο του στην πλατφόρμα του Atlantic Council, ο υπουργός παρουσιάζει το εθνικό πλάνο υπό το πρίσμα του «ενεργειακού ρεαλισμού», μιας πολιτικής που επιδιώκει την πράσινη μετάβαση χωρίς όμως να διακυβεύονται η ασφάλεια του εφοδιασμού, η οικονομική προσιτότητα για τους πολίτες και η κοινωνική συνοχή.
Ο κ. Παπασταύρου ξεκαθαρίζει ότι η απανθρακοποίηση είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να υλοποιηθεί με βιώσιμο τρόπο για την οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, φέρνει ως παράδειγμα τη ναυτιλία, προειδοποιώντας ότι οι υπερβολικοί ρυθμιστικοί περιορισμοί επιβαρύνουν δυσανάλογα έναν κλάδο που ευθύνεται για λιγότερο από το 3% των παγκόσμιων εκπομπών ρύπων, πλήττοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητα χωρίς ουσιαστικό όφελος για το περιβάλλον.
Οι 4 στρατηγικοί άξονες της Αθήνας
Η ελληνική ενεργειακή στρατηγική, η οποία σύμφωνα με τον υπουργό τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης και στην Ουάσιγκτον, βασίζεται σε τέσσερις κεντρικούς πυλώνες:
1. Επανεκκίνηση των ερευνών για υδρογονάνθρακες
Η Ελλάδα επιστρέφει δυναμικά στις γεωτρήσεις έπειτα από σχεδόν 50 χρόνια. Με τη συμμετοχή ενεργειακών κολοσσών όπως η ExxonMobil και η Chevron, δίνεται νέα ώθηση στις έρευνες στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Μάλιστα, η πρόσφατη υπογραφή της σύμβασης για το «Οικόπεδο 2» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο ανοίγει τον δρόμο για την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση τον Φεβρουάριο του 2027. Ο υπουργός τονίζει ότι η αξιοποίηση των εγχώριων πόρων δεν ακυρώνει την πράσινη μετάβαση, αλλά αποτελεί ρεαλιστική ανάγκη για τη μεταβατική περίοδο.
2. Μετασχηματισμός του ενεργειακού μείγματος Η
χώρα έχει περιορίσει δραστικά τη χρήση λιγνίτη, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) να καλύπτουν πλέον περισσότερο από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής. Ο στόχος είναι ένα ανθεκτικό σύστημα που θα συνδυάζει τις ΑΠΕ με το φυσικό αέριο, την αποθήκευση ενέργειας και τα σύγχρονα δίκτυα.
3. Ο Κάθετος Διάδρομος
Η Ελλάδα μετατρέπεται από απλός εισαγωγέας σε δυναμικό διαμετακομιστικό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Μέσω της αύξησης των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), η Αθήνα συμβάλλει καθοριστικά στην απεξάρτηση της ευρύτερης περιοχής από το ρωσικό φυσικό αέριο.
4. Περιφερειακή Συμμαχία «3+1»
Η στενή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί εγγύηση σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, αποδεικνύοντας ότι η ενέργεια μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης ειρήνης και κοινής ανάπτυξης, αποτρέποντας μονομερείς προκλητικές ενέργειες.
Συνοψίζοντας, ο κ. Παπασταύρου επισημαίνει ότι στον 21ο αιώνα η ενέργεια ταυτίζεται με τη γεωπολιτική ισχύ, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «όποιος ελέγχει την ενέργειά του, ελέγχεται το πεπρωμένο του». Υπογραμμίζει μάλιστα τη διεθνή απήχηση αυτών των θέσεων, κάνοντας ειδική αναφορά στο γεγονός ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναδημοσίευσε δηλώσεις σχετικά με την ελληνική ενεργειακή στρατηγική, γεγονός που επιβεβαιώνει το κύρος της χώρας ως αξιόπιστου εταίρου της Δύσης.