Σε τεντωμένο σκοινί κινείται το Σουλτανάτο του Ομάν, η αποκαλούμενη «Ελβετία της Μέσης Ανατολής», προσπαθώντας να διατηρήσει την παραδοσιακή του ουδετερότητα εν μέσω σφοδρών πιέσεων από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Νέα προειδοποίηση προς τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ απηύθυνε η κοινή στρατιωτική διοίκηση του Ιράν, δηλώνοντας ότι όλα τα πετρελαιοφόρα οφείλουν να ακολουθούν τις εγκεκριμένες από την Τεχεράνη διαδρομές, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπα με «δυναμική απάντηση».
Ο στρατός του Ιράν έστειλε αυστηρό μήνυμα σε όλα τα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι όλα τα πλοία πρέπει να ακολουθούν μόνο τις διαδρομές που έχουν εγκρίνει οι ιρανικές αρχές.
Βάσει της συμφωνίας, προβλέπεται η ελεύθερη διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς την επιβολή τελών για περίοδο 60 ημερών, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι προσπάθειες για την επίτευξη οριστικής ειρηνευτικής λύσης.
Η απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να επιβάλει κυρώσεις στην ιρανική «Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου» –τον φορέα που ίδρυσε η Τεχεράνη για να εισπράττει διόδια έως και δύο εκατομμυρίων δολαρίων σε κρυπτονομίσματα ή γουάν από τα διερχόμενα πλοία– αποκαλύπτει μια βαθύτερη δομική αλλαγή στην παγκόσμια σκηνή.
Οι επόμενες κρίσιμες συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για τις 18 Ιουλίου. Η ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές ότι η αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων θα προχωρήσει μόνο αν η Τεχεράνη συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους του μνημονίου κατανόησης και εγγυηθεί την ασφάλεια των πλοίων.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, απέρριψε τον περιφερειακό διάλογο για την ασφάλεια που πραγματοποιήθηκε στο Μπαχρέιν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 12 χώρες και αντικείμενο την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.
Παρά τις εν εξελίξει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και τη σχετική σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου, η διεθνής αγορά δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια.
Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες διεξάγονται υπό την αιγίδα του Κατάρ και του Πακιστάν, βασίζονται στο προσύμφωνο των 14 σημείων που υπογράφηκε τον προηγούμενο μήνα και προβλέπει ένα δεσμευτικό πλαίσιο 60 ημερών.
Ένα θολό περιστατικό με πρωταγωνιστή ένα ξένο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στα Στενά του Ορμούζ μετέδωσε η κρατική τηλεόραση του Ιράν, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια της Τεχεράνης να επιβεβαιώσει τον απόλυτο έλεγχό της στο στρατηγικό αυτό πέρασμα.
Σύμφωνα με αναλυτές της εταιρείας Asia Group, η ανθεκτικότητα του Πεκίνου οφείλεται στη στρατηγική διαχείριση των ενεργειακών του αποθεμάτων, αλλά και στην ικανότητά του να ελέγχει τις τιμές, να επιδοτεί βιομηχανίες και να διαχειρίζεται το νόμισμά του για να θωρακίσει την εσωτερική αγορά.
Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των New York Times, το οποίο επικαλείται έναν Ιρανό αξιωματούχο και τέσσερις διπλωμάτες, το Μουσκάτ κατέθεσε ήδη επίσημη πρόταση προς την Ουάσινγκτον και τους δυτικούς συμμάχους της.
Άμεση και αυστηρή ήταν η απάντηση του Ιράν στις ανακοινώσεις του Εμανουέλ Μακρόν, ξεκαθαρίζοντας ότι η απομάκρυνση των ναρκών από τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τεχεράνης.
Η νέα αυτή προσέγγιση δείχνει ότι και οι δύο χώρες αναγνωρίζουν ένα ισχυρό κοινό συμφέρον για την αποφυγή του πολέμου, παρόλο που μεγάλα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, παραμένουν εντελώς άλυτα.
Βαθαίνει το εσωτερικό ρήγμα στους κόλπους της ιρανικής ηγεσίας, με φόντο τη διαχείριση των κρίσιμων συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Όπως ανακοίνωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, οι δύο χώρες θα συνεργαστούν στενά με τους διεθνείς εταίρους τους για την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας Kpler, μόλις 29 πλοία μεταφοράς πρώτων υλών διέσχισαν το πέρασμα το Σάββατο, ενώ την Κυριακή ο αριθμός αυτός έπεσε στις 12 διελεύσεις.
Σε προσωρινή αναστολή των μεταξύ τους στρατιωτικών επιθέσεων συμφώνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, ενώ αντιπροσωπείες των δύο πλευρών αναμένεται να συναντηθούν αύριο, Τρίτη 30 Ιουνίου, στο Κατάρ, με βασικό αντικείμενο τις εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και την αναζήτηση διπλωματικής λύσης στην κρίση.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι δεν συμμετείχε στις τεχνικές συνομιλίες που είχαν προγραμματιστεί για την Κυριακή, ενώ διεθνή μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν τεθεί προσωρινά σε αναστολή.
