Σε νέα, πιο σκληρή φάση περνά η οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προαναγγέλλει μέτρα με στόχο να στερήσει από την Τεχεράνη κάθε σημαντική πηγή οικονομικής χρηματοδότησης. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον προειδοποιεί ότι κυρώσεις μπορεί να επιβληθούν και σε χώρες ή επιχειρήσεις που εξακολουθούν να συνεργάζονται με το Ιράν.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε την έναρξη της επιχείρησης «Economic Outcast», περιγράφοντάς την ως μια προσπάθεια να αποκοπούν οι οικονομικοί πόροι που στηρίζουν το ιρανικό καθεστώς. Οι νέες παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τον χρυσό, την τεχνολογία, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, την αεροπορία και τις θαλάσσιες μεταφορές.
Στο πλαίσιο των μέτρων επιβλήθηκαν κυρώσεις σε περισσότερα από 60 πρόσωπα, εταιρείες και πλοία, τα οποία σύμφωνα με την Ουάσινγκτον συνδέονται με τη διακίνηση ιρανικού πετρελαίου, την απόκτηση πυραυλικής και πυρηνικής τεχνολογίας και άλλες δραστηριότητες της Τεχεράνης.
«Το Ιράν έχει μπροστά του μια ξεκάθαρη επιλογή: πλήρη απομόνωση ή επιστροφή στην ομαλότητα και πιθανή επανένταξη στην παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο Μπέσεντ.
Απειλές και προς τους εμπορικούς εταίρους
Η αμερικανική πίεση δεν περιορίζεται στο Ιράν. Η Ουάσινγκτον προειδοποιεί χώρες, εταιρείες και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ότι η συνέχιση των συναλλαγών με την Τεχεράνη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
Ο Μπέσεντ τόνισε ότι όσοι διευκολύνουν οικονομικές δραστηριότητες υπέρ του Ιράν ενδέχεται να αποκλειστούν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και το δολάριο. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποιες χώρες θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο ούτε πότε θα ενεργοποιηθούν οι νέες δευτερογενείς κυρώσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Κίνας, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου. Το Πεκίνο έχει ήδη διαμηνύσει ότι οι κυρώσεις και η οικονομική πίεση δεν αποτελούν λύση για την κρίση στη Μέση Ανατολή και ότι θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά του.
Τεχεράνη: «Νέα ήττα» για τις ΗΠΑ
Η ιρανική κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί έτοιμη να αντιμετωπίσει τη νέα κλιμάκωση. Ο υπουργός Οικονομίας Αλί Μαντανιζαντέχ δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η αμερικανική πολιτική θα οδηγήσει σε «νέα ήττα» της Ουάσινγκτον, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη έχει καταρτίσει «διετές σχέδιο» για την αντιμετώπιση των κυρώσεων.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ προειδοποίησε ότι η ενίσχυση της οικονομικής πίεσης δεν αποκλείει την περαιτέρω χρήση στρατιωτικής ισχύος, εφόσον η Ουάσινγκτον κρίνει ότι αυτό απαιτείται.
Στο επίκεντρο ξανά τα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα με την οικονομική σύγκρουση, ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τον πόλεμο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ποσοτήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η διέλευση πλοίων παραμένει σημαντικά περιορισμένη από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, γεγονός που έχει επηρεάσει τις διεθνείς τιμές ενέργειας και έχει εντείνει τις πιέσεις προς την κυβέρνηση Τραμπ.
Η Τεχεράνη απορρίπτει την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης διέλευσης και βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν για τους όρους λειτουργίας του θαλάσσιου περάσματος. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, αναμένεται στην Τεχεράνη για νέες επαφές.
Την ίδια στιγμή, δεξαμενόπλοιο που έπλεε ανοιχτά του Ομάν χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία UKMTO. Το περιστατικό προκάλεσε ζημιές στο μηχανοστάσιο και ακινητοποίησε το πλοίο, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί στο πλήρωμα.
Βαριές πιέσεις στην ιρανική οικονομία
Η νέα αμερικανική εκστρατεία κυρώσεων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ιρανική οικονομία βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση.
Ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 66% τον Ιούλιο, έναντι 46% τον Φεβρουάριο, ενώ το ιρανικό ριάλ συνέχισε να υποχωρεί έναντι του δολαρίου. Παράλληλα, οι εξαγωγές ιρανικού αργού κατέγραψαν δραματική πτώση.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι εξαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν από περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πριν από την έναρξη του πολέμου σε περίπου 400.000 βαρέλια ημερησίως στα μέσα Αυγούστου, καταγράφοντας πτώση περίπου 80%.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει αναγνωρίσει τις σοβαρές οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα, ενώ οι πιέσεις στα νοικοκυριά αυξάνονται. Η νέα αμερικανική στρατηγική, επομένως, επιχειρεί να εντείνει ακόμη περισσότερο την οικονομική ασφυξία της Τεχεράνης, την ώρα που το μέτωπο στον Ορμούζ παραμένει ανοιχτό και οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης δεν έχουν αποδώσει.