Σε μια ιστορική αποστολή για την αστροφυσική και την κοσμολογία προχώρησε η NASA, εκτοξεύοντας με επιτυχία από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα το νέο της εμβληματικό παρατηρητήριο, «Nancy Grace Roman».
Το έργο, το κόστος του οποίου αγγίζει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, μεταφέρθηκε στο διάστημα με πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX, ξεπερνώντας τις αρχικές ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες.
Το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο πήρε το όνομά του από την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA — γνωστή ως «μητέρα του Hubble» — και κατευθύνεται προς το Σημείο Λαγκράνζ 2, σε απόσταση 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, ένα ταξίδι που θα διαρκέσει περίπου 100 ημέρες. Η βασική του αποστολή έχει σχεδιαστεί για πέντε χρόνια, με τη NASA να εκτιμά ότι τα καύσιμα επαρκούν για ακόμα μία πενταετία.
Ένας πανοραμικός χάρτης του σύμπαντος
Σε αντίθεση με τα τηλεσκόπια Hubble και James Webb, τα οποία εστιάζουν σε μεμονωμένα, βαθιά σημεία του διαστήματος σαν να κοιτούν μέσα από «κλειδαρότρυπα», το Roman λειτουργεί ως ένας υπερ-ευρυγώνιος φακός.
Διαθέτοντας οπτικό πεδίο τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερο από αυτό του Hubble, μπορεί να χαρτογραφήσει τον γαλαξία μας μέσα σε μόλις έναν μήνα — μια διαδικασία που με τις παλαιότερες τεχνολογίες θα απαιτούσε έναν αιώνα.
Στο στόχαστρο η Σκοτεινή Ύλη, η Σκοτεινή Ενέργεια και οι Εξωπλανήτες
Κύριος στόχος της αποστολής είναι η διαλεύκανση των δύο μεγαλύτερων γρίφων της φυσικής: της σκοτεινής ύλης, που δρα ως βαρυτική «κόλλα», και της σκοτεινής ενέργειας, που επιταχύνει τη διαστολή του σύμπαντος. Μαζί, τα δύο αυτά φαινόμενα καταλαμβάνουν περίπου το 95% του σύμπαντος, τη στιγμή που η ορατή ύλη αποτελεί μόλις το 5%.
Παράλληλα, το τηλεσκόπιο θα δημιουργήσει τον πληρέστερο τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος καταγράφοντας δισεκατομμύρια γαλαξίες, ενώ θα πραγματοποιήσει μια σαρωτική απογραφή εξωπλανητών, αποκλείοντας το φως των άστρων για να εντοπίσει συστήματα παρόμοια με το δικό μας.
Τα κρίσιμα δεδομένα που θα συλλέξει ενδέχεται να αμφισβητήσουν ή να επιβεβαιώσουν το ισχύον κοσμολογικό μοντέλο, ενώ ο καθημερινός όγκος πληροφοριών θα φτάνει τα 1,3 terabytes, ανοίγοντας τον δρόμο για απρόβλεπτες ανακαλύψεις.