Την πόρτα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισαν οριστικά οι πολίτες της Ισλανδίας, καθώς το «όχι» επικράτησε με 52,8% έναντι 47,2% του «ναι» στο κρίσιμο δημοψήφισμα για την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα είναι τεχνικά μη δεσμευτικό, η κυβέρνηση της χώρας έχει δεσμευτεί να σεβαστεί πλήρως την ετυμηγορία των κάλπεων, προσφέροντας ικανοποίηση στους ευρωσκεπτικιστές διεθνώς και σκορπίζοντας απογοήτευση στις Βρυξέλλες.
Στη λήψη της απόφασης, ο «άμεσος» οικονομικός φόβος για την προστασία του αλιευτικού τομέα επικράτησε των γεωπολιτικών ανησυχιών. Οι υποστηρικτές του «όχι» εστίασαν στη διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας και στην προστασία της αλιείας — με το 90% των σχετικών επιχειρήσεων να αντιτίθενται σθεναρά στην προοπτική ένταξης.
Η μνήμη του «πολέμου του σκουμπριού» του 2010, όταν το Ρέικιαβικ ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με την ΕΕ για τις αλιευτικές ποσοστώσεις, παρέμεινε καθοριστική, ενώ αντίστοιχες επιφυλάξεις εκφράστηκαν και από τον κτηνοτροφικό κλάδο.
Παράλληλα, το αντιευρωπαϊκό στρατόπεδο υποστήριξε ότι η χώρα απολαμβάνει ήδη τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς μέσω της συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και τη Ζώνη Σένγκεν, χωρίς να υποχρεούται σε εκχωρήσεις κυριαρχίας.
Στον αντίποδα, το στρατόπεδο του «ναι» πρόβαλε την ανάγκη οικονομικής και νομισματικής σταθερότητας. Η υιοθέτηση του ευρώ παρουσιάστηκε ως λύση απέναντι στην ασταθή ισλανδική κορώνα, τον πληθωρισμό (5,6%) και τα υψηλά επιτόκια.
Παράλληλα, οι υποστηρικτές της ένταξης επικαλέστηκαν τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους στην Υποαρκτική μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και την αβεβαιότητα που προκαλεί η στάση των ΗΠΑ, δεδομένης της πλήρους εξάρτησης της χώρας —που δεν διαθέτει δικό της στρατό— από το ΝΑΤΟ και τη διμερή αμυντική συμφωνία με την Ουάσινγκτον.
Η Ισλανδία είχε υποβάλει αρχικά αίτηση ένταξης το 2009 στον απόηχο της μεγάλης οικονομικής κρίσης, ωστόσο οι συνομιλίες είχαν παγώσει το 2013 από ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση. Με τη χθεσινή ψηφοφορία, η προσπάθεια της ΕΕ να προσεγγίσει τους νησιώτες έπεσε στο κενό, σφραγίζοντας την απόφαση του Ρέικιαβικ να παραμείνει εκτός του ευρωπαϊκού μπλοκ.