Σκληρό ανατολίτικο παζάρι και ευθείες πιέσεις προς τους Δυτικούς συμμάχους επεφύλασσε η ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο Τούρκος Πρόεδρος χρησιμοποίησε το βήμα της Συμμαχίας για να απαιτήσει την άμεση συμπερίληψη της χώρας του στα ευρωπαϊκά αμυντικά κονδύλια, ενώ παράλληλα επιτέθηκε στα σχέδια της ΕΕ για αυτόνομη στρατιωτική συνεργασία εκτός του πλαισίου του ΝΑΤΟ.
Πρώτος στόχος του Ερντογάν ήταν το ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα SAFE, από το οποίο η Άγκυρα παραμένει αποκλεισμένη. Για να κάμψει τις αντιστάσεις, ο Τούρκος Πρόεδρος παρουσίασε το όραμα «ΝΑΤΟ 3.0», αξιώνοντας την πλήρη άρση κάθε περιορισμού και εμπάργκο στην αμυντική βιομηχανία μεταξύ των συμμάχων.
Μάλιστα, έσπευσε να «διαφημίσει» τη στρατιωτική συνεισφορά της Άγκυρας, ανακοινώνοντας ότι η Τουρκία έχει λάβει μέτρα για να αγγίξουν οι αμυντικές της δαπάνες το προκλητικό 5% του ΑΕΠ της έως το 2030, ενώ υπενθύμισε με νόημα ότι έχει ρίξει επιπλέον 24 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη του τουρκικού αντιπυραυλικού συστήματος «Χαλύβδινος Θόλος» (Steel Dome), προκειμένου –όπως ισχυρίστηκε– να ενισχύσει την αεροπορική άμυνα του ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν επιχείρησε να βάλει φρένο στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναπτύξει μια πιο αυτόνομη αμυντική στρατηγική. Απευθυνόμενος στους Ευρωπαίους συμμάχους, χαρακτήρισε «περιττές επικαλύψεις» και «σπατάλη πόρων» οποιαδήποτε αμυντική κίνηση γίνεται εκτός ΝΑΤΟ, προειδοποιώντας ότι ο αποκλεισμός χωρών που δεν είναι μέλη της ΕΕ (όπως η Τουρκία) δημιουργεί μια «τεχνητή διαίρεση» στην Ευρώπη.
Όσον αφορά το μέτωπο της Ουκρανίας, ο Τούρκος Πρόεδρος κινήθηκε στη γνωστή γραμμή της επιτήδειας ουδετερότητας, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στέλνει στρατιωτική βοήθεια από τα εθνικά της αποθέματα, αλλά ταυτόχρονα θα χρησιμοποιεί τους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας που διατηρεί με τη Μόσχα για να οδηγήσει τη Ρωσία προς την ειρήνη.
Στο πεδίο της Μέσης Ανατολής, ο Ερντογάν άφησε νέες αιχμές κατά του Ισραήλ, κάνοντας λόγο για «απόπειρες σαμποτάζ» στην ειρήνη. Αντίθετα, αποθέωσε τον Ντόναλντ Τραμπ, εξαίροντας την «αποφασιστική ηγεσία του φίλου του» στην αποκλιμάκωση της κρίσης με το Ιράν, ενώ επανέλαβε ότι η λύση των δύο κρατών και η ηρεμία σε Γάζα και Λίβανο αποτελούν τη μόνη διέξοδο.
Η ομιλία αυτή και οι εξοπλιστικές διεκδικήσεις της Άγκυρας ήρθαν σε άμεση σύγκρουση με το σαφές μήνυμα που είχε στείλει νωρίτερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Φτάνοντας στο Λευκό Παλάτι, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε ξεκαθαρίσει σε αυστηρό τόνο ότι η συνοχή του ΝΑΤΟ περνά μέσα από τον σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας και ότι οι ευαισθησίες και οι κόκκινες γραμμές όλων των κρατών-μελών –φωτογραφίζοντας την Ελλάδα απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις– πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τη Συμμαχία.