Η Τουρκία δεν αντιτίθεται στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI), υπό την προϋπόθεση ότι θα ενημερώνεται εγγράφως για τις θαλάσσιες έρευνες και τις συντεταγμένες τους, δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Παράλληλα, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 για ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, υποστηρίζοντας ότι δεν αποτελεί απειλή πολέμου.
Οι δηλώσεις έγιναν στο πλαίσιο ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC), με τον Χακάν Φιντάν να απαντά σε ερωτήσεις της εφημερίδας «Τα Νέα» για το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, τις ελληνοτουρκικές διαφορές και τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα.
GSI: «Είμαστε θετικοί, αλλά δεν θέλουμε αλλαγή του status quo»
Αναφερόμενος στο έργο Great Sea Interconnector, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν έχει αντίρρηση για την υλοποίησή του, θέτοντας ωστόσο συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τις ερευνητικές δραστηριότητες στη θάλασσα.
«Δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το θέμα έχει συζητηθεί με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Σύμφωνα με τον Φιντάν, κατά τις σχετικές συνομιλίες διατυπώθηκε από τουρκικής πλευράς η άποψη ότι η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από την Τουρκία θα μπορούσε να αποτελέσει οικονομικότερη εναλλακτική λύση έναντι του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Όπως ανέφερε, αντί να δαπανηθούν περισσότερα από 2 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε απόσταση περίπου 2.000 χιλιομέτρων, η Τουρκία θα μπορούσε να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο και νερό από την ηπειρωτική της επικράτεια, σε απόσταση περίπου 70 μιλίων.
Υποστήριξε μάλιστα ότι από μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσαν να επωφεληθούν τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι.
Ζητά γραπτή ενημέρωση για τις συντεταγμένες των ερευνών
Ο Χακάν Φιντάν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην απαίτηση της Άγκυρας να λαμβάνει γραπτή ειδοποίηση για τις θαλάσσιες έρευνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του έργου.
«Αυτό που ζητάμε είναι, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει μια γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική», ανέφερε.
Διευκρίνισε ότι η ενημέρωση θα πρέπει να περιλαμβάνει τις συγκεκριμένες δραστηριότητες και τις γεωγραφικές συντεταγμένες της περιοχής όπου πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
«Αυτό είναι το μόνο που ζητάμε. Τίποτα περισσότερο», υποστήριξε, επιμένοντας ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί τη δημιουργία νέων τετελεσμένων.
«Δεν θέλουμε να διαταραχθεί το status quo, ούτε να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο με εντελώς λανθασμένο τρόπο, το οποίο θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα και για τις δύο πλευρές», δήλωσε.
Κατέληξε λέγοντας ότι, υπό αυτές τις προϋποθέσεις, η τουρκική πλευρά αντιμετωπίζει θετικά το έργο.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει ότι, παρά τη διακηρυγμένη μη αντίθεση της Άγκυρας στο GSI, η Τουρκία εξακολουθεί να συνδέει τις θαλάσσιες ερευνητικές δραστηριότητες με τις διεκδικήσεις και τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες.
Φιντάν για casus belli: «Δεν αποτελεί απειλή πολέμου»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι αναφορές του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία αφορά το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.
Ερωτηθείς κατά πόσο η διατήρηση του casus belli συμβιβάζεται με την επιδίωξη της Τουρκίας να συμμετάσχει στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ο Φιντάν αμφισβήτησε τον χαρακτηρισμό της συγκεκριμένης απόφασης ως απειλής πολέμου.
«Πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για απειλή πολέμου. Είναι η ελληνική εκδοχή», υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για δήλωση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και όχι για νόμο, η οποία προβλέπει ότι, εάν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια χωρίς προηγούμενη διευθέτηση με την Τουρκία, η τουρκική κυβέρνηση οφείλει να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να αποτρέψει την εξέλιξη αυτή.
Ο Φιντάν συνέδεσε την απόφαση του 1995 με την αποδοχή από την Ελλάδα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
«Αυτή η προληπτική δήλωση συνέβαλε στη διατήρηση της ειρήνης μέχρι σήμερα. Δεν συνιστά απειλή πολέμου», ισχυρίστηκε.
Η ελληνική πλευρά, πάντως, θεωρεί την απόφαση του 1995 ευθεία απειλή χρήσης βίας, καθώς η τουρκική Εθνοσυνέλευση έχει εξουσιοδοτήσει την κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει ακόμη και στρατιωτικά μέσα σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο.
«Αξιοποιήστε την παρουσία Ερντογάν για να λυθούν τα προβλήματα»
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει δεσμευτεί πως θα αποφύγει την επέκταση των χωρικών της υδάτων πριν από την επίλυση των διαφορών με την Άγκυρα.
Κατά την άποψή του, η διατήρηση της σημερινής κατάστασης επιτρέπει στις δύο χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειες για πολιτική διευθέτηση.
Ο Φιντάν εκτίμησε ότι τα ελληνοτουρκικά προβλήματα μπορούν να επιλυθούν και παρουσίασε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως τον πολιτικό που διαθέτει την αναγκαία νομιμοποίηση και βούληση για μια τέτοια συμφωνία.
«Συμβουλεύω τους Έλληνες φίλους μου: όσο εκείνος βρίσκεται ακόμα εκεί, εκμεταλλευτείτε τη στιγμή και συνεργαστείτε μαζί του», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τι είπε για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και τα θαλάσσια πάρκα
Ο Χακάν Φιντάν ρωτήθηκε επίσης για το ενδεχόμενο προώθησης νομοσχεδίου σχετικά με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα», απάντησε.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων δεν έχει ακόμη τεθεί προς συζήτηση.
Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών αποτυπώνουν την προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει μια θετική στάση απέναντι στον ελληνοτουρκικό διάλογο και στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης, διατηρώντας ταυτόχρονα τις γνωστές θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων.