Μια συστηματική και κεντρικά ελεγχόμενη στρατηγική επέκτασης της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας αναδεικνύεται μέσα από την υπογραφή σχεδόν 100 διμερών συμφωνιών με ξένες κυβερνήσεις, με την πρόσφατη συμφωνία Τουρκίας-Βραζιλίας να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σύμφωνα με αναλύσεις, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει μετατρέψει την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας σε έναν μηχανισμό προώθησης εξοπλιστικών προγραμμάτων, λειτουργώντας ουσιαστικά ως ο κύριος «πωλητής» των προϊόντων που παράγουν εταιρείες ελεγχόμενες από το στενό οικογενειακό και φιλικό του περιβάλλον.
Κεντρικό πρόσωπο σε αυτό το δίκτυο είναι ο γαμπρός του Τούρκου Προέδρου, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, ο οποίος μέσω της εταιρείας παραγωγής drones, Baykar, εισήλθε φέτος στη λίστα των 10 πλουσιότερων ανθρώπων της Τουρκίας με περιουσία 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η κριτική που ασκείται επικεντρώνεται στο γεγονός ότι η λήψη αποφάσεων για τους εξοπλισμούς έχει συγκεντρωθεί απευθείας υπό την Προεδρία της Αμυντικής Βιομηχανίας (SSB), η οποία υπάγεται απευθείας στον Ερντογάν, διασφαλίζοντας ότι τα συμβόλαια και οι διεθνείς συνεργασίες καταλήγουν σε επιχειρήσεις με ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς.
Το μοντέλο της Βραζιλίας και η διείσδυση στη Λατινική Αμερική
Η συμφωνία με τη Βραζιλία, που αναμένεται να επικυρωθεί από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, αποκαλύπτει τον τρόπο λειτουργίας αυτού του μοντέλου:
Εμπορική Στόχευση: Ο ίδιος ο Ερντογάν παραδέχθηκε επισήμως ότι ο σκοπός της συμφωνίας είναι η δημιουργία «ευκαιριών αγοράς» για τα τουρκικά αμυντικά συστήματα.
Κοινή Παραγωγή: Η συμφωνία ξεπερνά την απλή πώληση όπλων, προβλέποντας κοινή ανάπτυξη τεχνολογίας, συμπαραγωγή και δυνατότητα εξαγωγών σε τρίτες χώρες.
Θεσμικός Έλεγχος: Μια μεικτή επιτροπή αξιωματούχων θα κατευθύνει τα έργα, επιτρέποντας στην Άγκυρα να ευνοεί συγκεκριμένους εργολάβους που απολαμβάνουν την προστασία του καθεστώτος.
Αυτή η επιθετική εκστρατεία εξοπλιστικής διπλωματίας επιτρέπει στην Τουρκία όχι μόνο να αυξάνει τα έσοδά της, αλλά και να δημιουργεί μακροχρόνιες εξαρτήσεις με χώρες στην Αφρική, την Ασία και πλέον τη Λατινική Αμερική.
Παρά τις ανησυχίες για τη χρήση αυτών των οπλικών συστημάτων σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Άγκυρα συνεχίζει να χρησιμοποιεί τις κρατικές συμφωνίες ως «δούρειο ίππο» για την παγκόσμια κυριαρχία των δικών της αμυντικών βιομηχανιών.