Ασία 2026: εύθραυστες ισορροπίες, σκληρή ισχύς και μια περιοχή σε διαρκή νευρικότητα

 
τραμπ και σι τζιμπινγ

Πηγή Φωτογραφίας: Andy Wong/AP

Ενημερώθηκε: 02/01/26 - 09:10

Είναι η περίοδος που οι αρθρογράφοι ρισκάρουν προβλέψεις, ελπίζοντας ότι έναν χρόνο μετά θα μπορούν να πουν πως «κάποιες έπεσαν μέσα». Σε αυτή τη λογική, οι εξελίξεις στην Ασία επιβεβαίωσαν σε μεγάλο βαθμό όσα διαφάνηκαν στο τέλος του 2024: το 2025 σφραγίστηκε από την απροσδόκητη σύγκλιση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, την αυξανόμενη πίεση της Κίνας προς την Ταϊβάν και έναν πιο τολμηρό Κιμ Γιονγκ Ουν, που κινείται με άνεση ανάμεσα στη Μόσχα και το Πεκίνο.

Όλες αυτές οι τάσεις αναμένεται να ενταθούν το 2026, προμηνύοντας ακόμη έναν χρόνο αστάθειας για την περιοχή, με επιπτώσεις που δύσκολα θα περιοριστούν στα γεωγραφικά της όρια.

Η φαινομενική «χημεία» Τραμπ–Σι μοιάζει προς το παρόν να κρατά, παραμένει όμως εύθραυστη. Ο Κινέζος ηγέτης βγήκε ενισχυμένος από τον εμπορικό πόλεμο του 2025, γεγονός που αφήνει τον Τραμπ σε μειονεκτική θέση στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς – κάτι που δεν περνά απαρατήρητο στην Ουάσινγκτον. Παρότι οι αγορές υποδέχθηκαν θετικά τη βελτίωση του κλίματος, οι πιθανότητες εκτροχιασμού είναι πολλές, ιδίως καθώς οι δύο άνδρες ενδέχεται να συναντηθούν έως και τέσσερις φορές μέσα στο 2026.

Ακόμη κι αν αποφευχθεί μια ανοιχτή ρήξη, οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας δύσκολα θα αποσυμφορηθούν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Mercator για τις Σπουδές της Κίνας (MERICS), η πλειονότητα των ειδικών προβλέπει επιδείνωση σε όλα τα πεδία: από τον στρατό και το εμπόριο έως την τεχνολογία. Αυτό ισχύει παρά την απόφαση Τραμπ να επιτρέψει στην Nvidia να διαθέσει προηγμένα τσιπ στην κινεζική αγορά, κίνηση που χαλαρώνει ένα πλέγμα ελέγχων εθνικής ασφάλειας και προσφέρει στο Πεκίνο πρόσβαση σε τεχνολογία σαφώς ανώτερη από τη δική του.

Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι οι σχέσεις Κίνας–Ιαπωνίας. Το Τόκιο συνδέει όλο και πιο ανοιχτά τη δική του ασφάλεια με τη σταθερότητα στο Στενό της Ταϊβάν, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Πεκίνου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να δοκιμάσει τα όρια της ανοχής του Τραμπ στο ζήτημα της Ταϊβάν, καθιστώντας την Ταϊπέι ακόμη πιο εκτεθειμένη.

Για την Ταϊβάν, το 2026 προμηνύεται απαιτητικό. Ο πρόεδρος Λάι Τσινγκ-τε καλείται να διαχειριστεί πολιτικά αδιέξοδα στο εσωτερικό, ενώ πιέζει για την έγκριση πρόσθετου αμυντικού προϋπολογισμού ύψους 40 δισ. δολαρίων, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων. Παρότι το νησί έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2030, αναλυτές προειδοποιούν ότι η οικονομική ενίσχυση από μόνη της ίσως δεν αρκεί.

Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι ο Σι επιδιώκει να καταστήσει τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό ικανό για εισβολή έως το 2027. Ωστόσο, πολλοί στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν απίθανη μια πλήρους κλίμακας επιχείρηση, λόγω της επιβράδυνσης της κινεζικής οικονομίας και των εκτεταμένων ερευνών για διαφθορά στις ένοπλες δυνάμεις. Πιο ρεαλιστικά θεωρούνται σενάρια αποκλεισμού ή «καραντίνας» του νησιού. Σε κάθε περίπτωση, η στρατιωτική και πολιτική πίεση της Κίνας – από ασκήσεις με πραγματικά πυρά έως κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης» – αναμένεται να συνεχιστεί αμείωτη.

Παράλληλα, η Βόρεια Κορέα αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο απρόβλεπτους παράγοντες αστάθειας. Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, η Πιονγκγιάνγκ διαθέτει πλέον διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο με εμβέλεια έως τις ηπειρωτικές ΗΠΑ. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν έχει απορρίψει κάθε συζήτηση περί αποπυρηνικοποίησης και εμφανίζεται ενισχυμένος από τη στενότερη σχέση του με τη Ρωσία και τη σταθερή στήριξη της Κίνας.

Οι υπαινιγμοί από τη Σεούλ για πιθανή σύνοδο κορυφής το 2026 δίνουν στον Κιμ διπλωματικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας τις ελπίδες του για χαλάρωση κυρώσεων ή έμμεση αναγνώριση ότι η αποπυρηνικοποίηση έχει αποτύχει. Νέες πυραυλικές δοκιμές, επιδείξεις ισχύος και έντονο διπλωματικό παρασκήνιο θεωρούνται σχεδόν βέβαια.

Η Ασία δεν βαδίζει προς άμεσο πόλεμο το 2026. Ωστόσο, εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας, μεγαλύτερης από ό,τι έχει γνωρίσει τα τελευταία χρόνια. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να κρατά την παγκόσμια κοινότητα σε διαρκή επιφυλακή.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ