Βενεζουέλα: Το πετρέλαιο, οι ΗΠΑ και μια ιστορία πλούτου, συγκρούσεων και κατάρρευσης;

 
βενεζουελα πετρέλαιο

Ενημερώθηκε: 06/01/26 - 08:15

Ξεκάθαρος για τα κίνητρα πίσω από την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο εμφανίστηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι στόχος ήταν ο έλεγχος του πετρελαϊκού τομέα της χώρας. Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες «στερήθηκαν» επί δεκαετίες το πετρέλαιο και τις υποδομές της Βενεζουέλας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών για την ανοικοδόμηση και εκμετάλλευσή τους.

Η σχέση της Βενεζουέλας με το πετρέλαιο έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Ήδη από τον 15ο αιώνα, οι Ισπανοί εξερευνητές είχαν καταγράψει τη χρήση πετρελαίου από τους ιθαγενείς. Ωστόσο, η πραγματική πετρελαϊκή έκρηξη ήρθε στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ξένες εταιρείες άρχισαν εντατικές γεωτρήσεις, με αποκορύφωμα το 1922 στην περιοχή Maracaibo, ένα γεγονός που σηματοδότησε την είσοδο της χώρας στην παγκόσμια ενεργειακή σκηνή.

Η ανάπτυξη αυτή έφερε τεράστιο πλούτο, αλλά και σοβαρές περιβαλλοντικές καταστροφές, οικονομικές ανισότητες και πολιτική αστάθεια. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920, η Βενεζουέλα είχε μετατραπεί από αγροτική οικονομία σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, με δεκάδες ξένες εταιρείες να ελέγχουν στην πράξη τον ενεργειακό της πλούτο.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η χώρα επιχείρησε να ενισχύσει τον έλεγχό της επί των υδρογονανθράκων, επιβάλλοντας αυστηρότερους όρους στις ξένες εταιρείες και ιδρύοντας κρατικό πετρελαϊκό φορέα. Η συμμετοχή της στον ΟΠΕΚ και η δημιουργία της PDVSA ενίσχυσαν τη διεθνή της θέση, χωρίς όμως να αποτρέψουν οικονομικές κρίσεις, ιδίως μετά την πτώση των τιμών του πετρελαίου τη δεκαετία του 1980.

Ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός επί Ούγκο Τσάβες και αργότερα Νικολάς Μαδούρο συνοδεύτηκε από εθνικοποιήσεις, αποδυνάμωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και σοβαρή υποχώρηση της παραγωγής. Οι διεθνείς κυρώσεις, κυρίως από τις ΗΠΑ, επιδείνωσαν την κατάσταση, οδηγώντας τη χώρα σε βαθιά οικονομική κρίση, με υπερπληθωρισμό και μαζική μετανάστευση.

Σήμερα, παρά τα τεράστια αποθέματα αργού, η Βενεζουέλα παράγει λιγότερο από το ένα τρίτο του πετρελαίου που αντλούσε πριν από δύο δεκαετίες. Η πρόσφατη αμερικανική επέμβαση επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό διακύβευμα: τον έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς θησαυρούς του πλανήτη.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ