Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν, έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις εξελίξεις να δημιουργούν νέα δεδομένα και στο γεωπολιτικό πεδίο.
Σύμφωνα με αναλύσεις που παρουσιάζει το CNN, από την ενεργειακή κρίση που προκαλεί η σύγκρουση ενδέχεται να επωφεληθεί σημαντικά η Ρωσία και προσωπικά ο πρόεδρος της χώρας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο αντιπρόεδρος της S&P Global και βραβευμένος με Πούλιτζερ αναλυτής ενέργειας Ντάνιελ Γέργκιν υποστήριξε ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, που προκλήθηκε από τη διατάραξη των ενεργειακών ροών στον Περσικό Κόλπο, ενισχύει σημαντικά τα έσοδα της Μόσχας. Όπως δήλωσε στο CNN, «ο Βλαντίμιρ Πούτιν κέρδισε το λαχείο. Είναι ο μεγαλύτερος νικητής μέχρι στιγμής, επειδή η τιμή του πετρελαίου έχει ανέβει πολύ και χρηματοδοτεί τον πόλεμό του».
Η ενεργειακή αναταραχή συνδέεται άμεσα με τις δυσκολίες στη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο και τον περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, χρονιά κατά την οποία ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική της Ουάσιγκτον φαίνεται να διαφοροποιείται από τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι η επιστροφή στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου θα αποτελούσε στρατηγικό λάθος, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμη να χαλαρώσει ορισμένες κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, προκειμένου να αυξηθεί η παγκόσμια προσφορά και να συγκρατηθούν οι τιμές.
Ήδη η Ουάσιγκτον έχει επιτρέψει στην Ινδία να εισάγει για περιορισμένο χρονικό διάστημα ρωσικό πετρέλαιο, ακόμη και από δεξαμενόπλοια που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων. Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω χαλάρωσης των περιορισμών στην αγορά ρωσικού πετρελαίου, με στόχο τη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών ενέργειας.
Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε πρόσφατα ότι προτίθεται να άρει ορισμένες κυρώσεις στο πετρέλαιο «για να μειωθούν οι τιμές», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιες συγκεκριμένες κυρώσεις θα επηρεαστούν.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου δημιουργεί πρόσθετες πολιτικές πιέσεις για τον Λευκό Οίκο, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η ενεργειακή κρίση εντείνει τη δυσαρέσκεια σε χώρες του Κόλπου, ενώ στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών αυξάνονται οι αντιδράσεις για έναν ακόμη πόλεμο που πολλοί θεωρούν περιττό.
Παράλληλα, σύμφωνα με το CNN, η Μόσχα φαίνεται να αξιοποιεί τη συγκυρία στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ρωσία μεταφέρει στο Ιράν τεχνογνωσία που απέκτησε από τον πόλεμο στην Ουκρανία σχετικά με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, γεγονός που ενισχύει τις δυνατότητες της Τεχεράνης να πλήττει στόχους στην περιοχή.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί επίσης να αποσπάσει στρατιωτικούς πόρους και εξοπλισμό από τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους κρίνουν απαραίτητο να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους ετοιμότητα στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης φαίνεται να αυξάνεται. Σύμφωνα με το CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται δυσαρεστημένος από τη στάση ευρωπαϊκών χωρών που δεν στηρίζουν ενεργά τη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν προβληματισμό για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στη Ρωσία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση αυτή εξυπηρετεί τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Μόσχας για τη διάσπαση της συνοχής μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ.
Παρά τα πιθανά οφέλη, ωστόσο, η Ρωσία καλείται να κινηθεί προσεκτικά. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η βασική προτεραιότητα του Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία, ενώ μια άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή θα αποτελούσε ιδιαίτερα επικίνδυνη εξέλιξη.