Δορυφορικά ευρήματα «δείχνουν» απόκρυψη δραστηριότητας στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν

Εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης λόγω της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων στο Ιράν, δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν νέα κινητικότητα σε δύο κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, στη Νατάνζ και το Ισφαχάν, οι οποίες είχαν δεχθεί πλήγματα από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον περασμένο χρόνο. Σύμφωνα με αναλυτές, οι κινήσεις αυτές ενδέχεται να αποσκοπούν στην απόκρυψη ενεργειών ανάκτησης υλικών που ενδεχομένως διασώθηκαν μετά τους βομβαρδισμούς.

Εικόνες της Planet Labs PBC, τις οποίες επικαλείται το Associated Press, δείχνουν ότι έχουν τοποθετηθεί στέγαστρα πάνω από κατεστραμμένα κτίρια στις δύο εγκαταστάσεις. Πρόκειται για την πρώτη αξιόλογη δραστηριότητα που καταγράφεται δορυφορικά από τον Ιούνιο, όταν ολοκληρώθηκε ο 12ήμερος πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Τα καλύμματα αυτά περιορίζουν την ορατότητα από το διάστημα, τη μοναδική δυνατότητα επιτήρησης που διαθέτει πλέον η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς η Τεχεράνη έχει απαγορεύσει την επιτόπια πρόσβαση επιθεωρητών.

Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επαναλάβει την απαίτησή του προς την Τεχεράνη να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα, προειδοποιώντας για νέα στρατιωτικά πλήγματα. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, μετακινώντας το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων, αν και παραμένει αβέβαιο αν θα προχωρήσουν σε περαιτέρω στρατιωτική δράση.

Ειδικοί εκτιμούν ότι τα νέα στέγαστρα δεν υποδηλώνουν άμεση ανασυγκρότηση των εγκαταστάσεων, αλλά πιθανότατα εντάσσονται σε προσπάθεια του Ιράν να ελέγξει αν κρίσιμα στοιχεία, όπως αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, επέζησαν των επιθέσεων. Όπως σημειώνει η αναλύτρια Andrea Stricker από το Foundation for Defense of Democracies, στόχος φαίνεται να είναι η πρόσβαση σε ό,τι έχει απομείνει, χωρίς να μπορεί να διαπιστωθεί από τρίτους τι ακριβώς απομακρύνεται.

Η Νατάνζ και το Ισφαχάν αποτελούν δύο από τους βασικότερους πυλώνες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Στη Νατάνζ πραγματοποιούνταν το μεγαλύτερο μέρος του εμπλουτισμού ουρανίου, με τη χρήση προηγμένων φυγοκεντρητών που έφταναν επίπεδα εμπλουτισμού έως και 60%, πολύ κοντά στο όριο για στρατιωτική χρήση. Στο Ισφαχάν, η δραστηριότητα επικεντρωνόταν κυρίως στην παραγωγή αερίου ουρανίου για την τροφοδοσία των φυγοκεντρητών

.

Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες δείχνουν συνεχιζόμενες εκσκαφές κοντά στη Νατάνζ, που ενισχύουν τις υποψίες για κατασκευή νέας υπόγειας εγκατάστασης, καθώς και εργασίες θωράκισης σηράγγων στο Ισφαχάν. Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφεται και στο στρατιωτικό συγκρότημα Παρτσίν, όπου το Ιράν φαίνεται να αποκαθιστά εγκαταστάσεις που σχετίζονται με το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και, σύμφωνα με αναλυτές, με έρευνες που θα μπορούσαν να συνδεθούν με την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.

Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας, καθώς εγείρουν ερωτήματα για τις πραγματικές προθέσεις της Τεχεράνης και για το κατά πόσο επιχειρεί να διατηρήσει κρίσιμες δυνατότητες του πυρηνικού της προγράμματος μακριά από τον διεθνή έλεγχο.