Την πρότασή του για ένα νέο «Κοινωνικό Συμβόλαιο, από την κοινωνία για την κοινωνία» παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας σε εκδήλωση του κόμματός του για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στο Σεράφειο.
Ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε ότι το «Σχέδιο Αριστοτέλης» συνιστά μια νέα αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας και αποτελεί, όπως είπε, «την πρώτη πράξη της μεγάλης αλλαγής που ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση».
Σύμφωνα με την πρόταση, κάθε περιφέρεια θα αποκτήσει το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα έργα και χρονοδιαγράμματα, καθώς και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε ακόμη ότι το σχέδιο αποσκοπεί στη διόρθωση των προβλημάτων που προκάλεσαν οι αναγκαστικές συνενώσεις δήμων, σημειώνοντας ότι περισσότεροι από 100 δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν να ανακτήσουν την αυτονομία τους.
Όπως επισήμανε, η χωρική συγκέντρωση που προέκυψε από τον «Καλλικράτη» δημιούργησε μεγάλες διοικητικές ενότητες, στις οποίες δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η θεμελιώδης αρχή της εγγύτητας της δημοτικής Αρχής προς τους πολίτες.
Κατά τον ίδιο, αποτέλεσμα ήταν η ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας. Επικαλέστηκε, μάλιστα, στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 90.000 δήμους, με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκων, ενώ η Ελλάδα έχει 332 δήμους, με μέσο πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων.
Μητροπολιτική διακυβέρνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Το «Σχέδιο Αριστοτέλης» προβλέπει ακόμη τη δημιουργία μητροπολιτικών συνδέσμων στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Οι νέοι φορείς θα αναλάβουν αρμοδιότητες που αφορούν τον χωροταξικό σχεδιασμό, τις μεταφορές και την κινητικότητα, τις μεγάλες υποδομές, τη διαχείριση των υδάτων, την αντιπλημμυρική και περιβαλλοντική προστασία, την πολιτική προστασία, καθώς και τη διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.
Οι τέσσερις εγγυήσεις του «Σχεδίου Αριστοτέλης»
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τέσσερις βασικές εγγυήσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται η πρόταση.
Η πρώτη αφορά τη γεωγραφική ισότητα και περιλαμβάνει την ίδρυση Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας.
Η δεύτερη προβλέπει μια ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Τοπική Αυτοδιοίκηση, με σταθερούς και θεσμοθετημένους πόρους για τους δήμους και τις περιφέρειες.
Στο πλαίσιο αυτό, οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, οι οποίοι ανέρχονται σε περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως και καλύπτουν δαπάνες όπως η μισθοδοσία, η καθαριότητα, ο φωτισμός και η καθημερινή λειτουργία των δήμων, προτείνεται να κατοχυρωθούν ως σταθερό ποσοστό του ΑΕΠ.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία μόνιμου επενδυτικού σκέλους, μέσω της αξιοποίησης αποθεματικών, ευρωπαϊκών κονδυλίων και εσόδων από τέλη που συνδέονται με την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Η τρίτη εγγύηση αφορά την ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας και της συμμετοχής των πολιτών. Το σχέδιο προβλέπει την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών με ποσοστό άνω του 50%, είτε από τον πρώτο είτε από τον δεύτερο γύρο, καθώς και την καθιέρωση τοπικών δημοψηφισμάτων και θεσμών συμμετοχικής διακυβέρνησης.
Η τέταρτη εγγύηση αφορά την ψηφιακή, διαφανή και αποτελεσματική διοίκηση των δήμων και των περιφερειών.
Τα χρηματοδοτικά εργαλεία
Στο οικονομικό σκέλος της πρότασης περιλαμβάνεται η απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους, καθώς και η διάθεση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση του 6% των αποθεματικών του Πράσινου Ταμείου.
Προβλέπεται επίσης η κατεύθυνση του 40% του νέου εθνικού φακέλου προς την Αυτοδιοίκηση, καθώς και η δημιουργία ενός νέου προγράμματος «Φιλόδημος», ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά αυτοδιοικητική θητεία.
Ειδικότερα, προτείνεται να κατοχυρωθεί ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα διαθέτει 250 εκατ. ευρώ ετησίως στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με τη μόχλευση των συγκεκριμένων πόρων μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, θα συγκροτείται πρόγραμμα συνολικού ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία ή 700 εκατ. ευρώ ετησίως.
Κατά τον Αλέξη Τσίπρα, η συγκεκριμένη χρηματοδοτική πρόταση μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να αξιοποιείται ως βασικό εργαλείο χρηματοδότησης.
«Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια ευρώ κατοχυρωμένων πόρων συνολικά», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ.