«Έχουμε τα χρήματά τους και τα Στενά τους»: Ο Τραμπ απορρίπτει τη συμφωνία με το Ιράν και στέλνει τον Βανς να κυνηγήσει τους Δημοκρατικούς

 
τραμπ βανς

Ενημερώθηκε: 13/11/26 - 14:19

Λίγες ώρες πριν το Ιράν ισχυριστεί ότι κατέστρεψε το αμερικανικό ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στο Μπαχρέιν, τα ξημερώματα της Παρασκευής, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ανέθεσε στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, επικεφαλής των αμερικανικών διαπραγματεύσεων, να στρέψει την προσοχή του αλλού.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο, ο Βανς πρέπει να ασχοληθεί με τη διαφθορά και την εγκληματικότητα στις πόλεις και τις πολιτείες που ελέγχουν οι Δημοκρατικοί, μετά την εκλογική κατάκτηση του Κογκρέσου από το κόμμα.

Τι έγραψε ο Τραμπ

Στο Truth Social ο Τραμπ ζήτησε από τον Βανς να επικεντρωθεί «πλήρως και απόλυτα» στη «μαζική διαφθορά και εγκληματικότητα» στις περιοχές των Δημοκρατικών. «Δεν χρειαζόμαστε συμφωνία με το Ιράν», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «αυτές οι μέρες πέρασαν προ πολλού» και ότι οι ΗΠΑ έχουν στα χέρια τους «τα χρήματά τους, εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια» και «τα Στενά τους».

Από τις ενδιάμεσες εκλογές και μετά, η κυβέρνηση φαίνεται διχασμένη για την πορεία του πολέμου. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστηρίζει ότι η οικονομική πίεση αποδίδει και ότι δεν χρειάζεται επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, προβλέποντας ότι η πίεση θα ενταθεί.

Ο Τραμπ έχει στείλει αντιφατικά μηνύματα: την προηγούμενη εβδομάδα απειλούσε ότι θα «καταστρέψει» το Ιράν, ενώ αυτή την εβδομάδα χαρακτήρισε νέα πλήγματα «μάλλον απίθανα».

Ο ρόλος του Βανς

Ο Βανς τάσσεται υπέρ συμφωνίας με την Τεχεράνη, κάτι που ο Τραμπ θεωρεί προς το παρόν ανέφικτο. Ηγήθηκε των αμερικανικών διαπραγματεύσεων τον Απρίλιο στο Ισλαμαμπάντ, όπου συνέβαλε στο μνημόνιο συνεννόησης του Ιουνίου. Αυτό κατέρρευσε γρήγορα λόγω σημαντικών διαφορών στην ερμηνεία όσων είχαν συμφωνηθεί, ιδίως για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Ο αντιπρόεδρος ηγήθηκε επίσης απευθείας συνομιλιών με το Ιράν στην Ελβετία και συμμετέχει στις νέες διπλωματικές προσπάθειες με Κατανούς και Πακιστανούς μεσολαβητές.

Στις 4 Νοεμβρίου, μετά τις βαριές ήττες των Ρεπουμπλικανών, ο Βανς αμφισβήτησε δημόσια αν άξιζε το πολιτικό και οικονομικό κόστος του πολέμου, γράφοντας στο X ότι «ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος».

Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η τοποθέτησή του αποτελεί και προσπάθεια να αποστασιοποιηθεί από τον Τραμπ, του οποίου η δημοτικότητα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της καριέρας του. Στις 17 Ιουνίου, στη σύνοδο G7 στο Εβιάν, με την υπογραφή του μνημονίου, ο Τραμπ είχε πει αστειευόμενος ότι, αν η συμφωνία πετύχει, θα πάρει εκείνος τα εύσημα, αλλιώς θα κατηγορήσει τον Βανς.

Πού οδεύει ο πόλεμος

Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Την Παρασκευή το πρωί η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε το ραντάρ των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ως αντίποινα για αεροπορική επίθεση σε πύργο τηλεπικοινωνιών στο λιμάνι Σιρίκ, στο νότιο Ιράν. Την Πέμπτη ο Τραμπ είπε ότι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή του ζήτησαν να αναβάλει νέες μεγάλες επιθέσεις, μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν.

Ερωτηθείς αν θα επιτίθετο χωρίς αυτά τα αιτήματα, απάντησε «ναι». Αναγνώρισε ότι οι αυξημένες τιμές καυσίμων λόγω του πολέμου συνέβαλαν στην εκλογική ήττα, αλλά υπερασπίστηκε την απόφασή του να επιτεθεί. Ανώτερος σύμβουλος της αεροδιαστημικής δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι η διαταγή του ανώτατου ηγέτη για πλήγματα κατά «εχθρών» χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς θα εφαρμοστεί «στην κατάλληλη στιγμή».

Διπλωματία και Στενά του Ορμούζ

Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε στο Al Jazeera ότι τα Στενά δεν θα επιστρέψουν «ποτέ» στο καθεστώς πριν από τον πόλεμο, όταν η ναυσιπλοΐα ήταν ελεύθερη και χωρίς διόδια. Όπως είπε, η Τεχεράνη έστειλε μέσω Κατάρ πρόταση με επτά όρους για κατάπαυση του πυρός και άνοιγμα των Στενών και περιμένει επίσημη απάντηση: «η μπάλα είναι στο γήπεδο των Αμερικανών».

Οι όροι περιλαμβάνουν τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, τη λήξη των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και ρητή δήλωση τερματισμού του πολέμου. Οι ΗΠΑ έχουν αρνηθεί μέχρι τώρα, ζητώντας πρώτα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, το οποίο η Τεχεράνη θέλει να συζητηθεί χωριστά.

Η αναλύτρια του Chatham House Ανισέ Μπασίρι Ταμπριζί εκτιμά ότι η κατάσταση παραμένει «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη» και είναι απίθανο να αλλάξει άμεσα. Μεγάλα πλήγματα δεν αναμένονται τις επόμενες ημέρες, αλλά οι εξελίξεις μπορεί να στραφούν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Οι χώρες του Κόλπου, πρόσθεσε, δεν αποδέχονται αναγκαστικά αυτή την κατάσταση ως νέα κανονικότητα, ακόμη κι αν την προτιμούν από έναν νέο πόλεμο.

Πλοία και νάρκες

Την τελευταία εβδομάδα αρκετά εμπορικά πλοία που επιχείρησαν να περάσουν από τα Στενά έπεσαν σε ναυτικές νάρκες ή χτυπήθηκαν από ιρανικές δυνάμεις, ενώ ο Τραμπ επιμένει ότι η Ουάσινγκτον ελέγχει τη θαλάσσια οδό.

Ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι εκεί δεν υπάρχουν «ελεύθερα ύδατα» και ότι δεν ισχύει η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, με τους κανόνες να καθορίζονται από τα δύο παράκτια κράτη.

Η Τεχεράνη λέει ότι «παραβατικά» πλοία που χρησιμοποίησαν τη νότια διαδρομή πήραν φωτιά, ενώ είχε υποδείξει τη βόρεια, πιο κοντά στις ιρανικές ακτές. Σύμφωνα με το Ιράν, τουλάχιστον 12 δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν τις τελευταίες 12 ημέρες.

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) λέει ότι εργάζεται «όλο το εικοσιτετράωρο» για να παραμένουν ανοιχτά τα Στενά και ότι τουλάχιστον 4.000 πλοία πέρασαν με τη βοήθειά της, μεταφέροντας πάνω από 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού. Οι ναυτιλιακές υπηρεσίες συνεχίζουν να συστήνουν αποφυγή της διέλευσης και οι ασφαλιστές έχουν αυξήσει δραματικά τα ασφάλιστρα ή αρνούνται κάλυψη.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ