Τη δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης στον τομέα της άμυνας διερευνά η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά το έντονο ενδιαφέρον που καταγράφηκε για το υφιστάμενο πρόγραμμα δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ. Όπως μεταδίδει το Bloomberg, επικαλούμενο πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων, οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει την εκταμίευση κονδυλίων από το τρέχον πρόγραμμα, ενώ εκτιμάται ότι θα απομείνουν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ αδιάθετα. Αυτό οφείλεται στις αποκλίσεις μεταξύ των αρχικών αιτημάτων των κρατών-μελών και των τελικών συμβάσεων που υπογράφονται.
Μόλις όμως τα διαθέσιμα κεφάλαια εξαντληθούν –κάτι που αναμένεται την άνοιξη– η Κομισιόν σκοπεύει να επανεξετάσει συνολικά τη διαδικασία. Στο πλαίσιο αυτό, θα αξιολογηθεί και το ενδεχόμενο ενός νέου κύκλου χρηματοδότησης, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και δεύτερο πρόγραμμα δανείων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Οι συζητήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει άμεσα την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, τόσο λόγω της επιθετικής στάσης της Ρωσίας όσο και εξαιτίας της πρόθεσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει δραστικά τη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Το πρόγραμμα δανείων, γνωστό ως «SAFE», δημιουργήθηκε πέρυσι με στόχο να ενθαρρύνει τις κοινές αμυντικές προμήθειες και να διευκολύνει τη διακίνηση στρατιωτικού εξοπλισμού εντός της Ένωσης. Προέβλεπε την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές και τη διάθεσή τους στα κράτη-μέλη υπό μορφή δανείων, για την κάλυψη κρίσιμων ελλείψεων σε οπλικά συστήματα, όπως πύραυλοι, εξοπλισμός ξηράς και αντιαεροπορική άμυνα.
Η ανταπόκριση των κρατών-μελών ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες, καθώς τα αιτήματα έφτασαν τα 190 δισ. ευρώ. Τελικά, η Επιτροπή ενέκρινε περίπου 150 δισ. ευρώ και ζήτησε από τις χώρες να καταθέσουν αναλυτικά σχέδια δαπανών, τα οποία βρίσκονται πλέον στη φάση αξιολόγησης και υλοποίησης μέσω χαμηλότοκων, μακροπρόθεσμων δανείων.
Μέχρι στιγμής, έχουν εγκριθεί τα εθνικά σχέδια 19 χωρών, ενώ, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Τομάς Ρενιέ, βρίσκονται υπό εξέταση και τα σχέδια των τριών εναπομεινάντων κρατών-μελών. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει επίσημη τοποθέτηση για ενδεχόμενο δεύτερο ταμείο SAFE.
Ωστόσο, καθώς ορισμένα εθνικά σχέδια απαιτούν τελικά μικρότερα ποσά από όσα είχαν αρχικά εγκριθεί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ήδη πώς θα ανακατανείμει τα αδιάθετα κονδύλια. Αμέσως μετά, θα αξιολογηθούν τα διαθέσιμα εργαλεία για πρόσθετη χρηματοδότηση, με ένα νέο πρόγραμμα δανείων να συγκαταλέγεται στα πιθανά σενάρια.