Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει τη μέση οδό της «προσεκτικής εμπλοκής» απέναντι στη νέα πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα.
Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Βρυξέλλες θα εκπροσωπηθούν στην πρώτη επίσημη συνεδρίαση του «Board of Peace» στην Ουάσιγκτον την προσεχή Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου, αποφεύγοντας ωστόσο την πλήρη θεσμική ένταξη στο σχήμα.
Η Επίτροπος για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica, θα δώσει το παρόν ως παρατηρητής σε μια συνάντηση όπου αναμένεται να ανακοινωθούν αμερικανικές δεσμεύσεις ύψους 5 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στην ΕΕ να διατηρήσει μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς όμως να νομιμοποιήσει ένα σχήμα που αμφισβητείται έντονα από ισχυρές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Διχασμένη η Ευρώπη: Ποιοι πάνε και ποιοι αρνούνται
Η πρωτοβουλία Τραμπ έχει προκαλέσει ρήγμα στο εσωτερικό της Ένωσης, αποτυπώνοντας διαφορετικές προσεγγίσεις στη διατλαντική σχέση:
Υποστηρικτές: Βουλγαρία και Ουγγαρία έχουν ήδη δηλώσει επίσημη συμμετοχή.
Ενδιαφερόμενοι παρατηρητές: Ιταλία και Ρουμανία εξετάζουν την παρουσία τους στο σχήμα.
Αρνητές: Γερμανία, Γαλλία, Σκανδιναβικές χώρες και Σλοβακία απέρριψαν την πρόσκληση, θεωρώντας ότι η πρωτοβουλία υπονομεύει τον ρόλο του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.
Θεσμικές επιφυλάξεις και γεωπολιτικός ρεαλισμός
Οι ανησυχίες των Βρυξελλών εστιάζουν στην έλλειψη διεθνούς νομιμοποίησης της δομής. Διπλωματικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι το «Board of Peace» στερείται χρονικών περιορισμών στην προεδρία και δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο το δικαίωμα να ορίζει ο ίδιος τον διάδοχό του. Παράλληλα, υπάρχει έντονος προβληματισμός για την παράκαμψη των Ηνωμένων Εθνών στη διαχείριση της ανθρωπιστικής κρίσης.
Ωστόσο, ως ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της Παλαιστινιακής Αρχής, η ΕΕ δεν μπορεί να ρισκάρει τον πλήρη αποκλεισμό της. Στην Ουάσιγκτον, η Επίτροπος Šuica αναμένεται να θέσει ως προϋπόθεση τη διαφάνεια στη διαχείριση των κονδυλίων και την ενεργή εμπλοκή της Παλαιστινιακής Αρχής, προτείνοντας την αξιοποίηση αστυνομικών δυνάμεων που έχουν εκπαιδευτεί με ευρωπαϊκά προγράμματα για τη διασφάλιση της τοπικής τάξης.
Η στρατηγική αυτή ισορροπία θα κρίνει αν η Ευρώπη μπορεί να παραμείνει ουσιαστικός παίκτης στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής, προστατεύοντας ταυτόχρονα τις δικές της θεσμικές αρχές έναντι των μονομερών κινήσεων της Ουάσιγκτον.