Εκατοντάδες νεαροί Κροάτες παρουσιάστηκαν για στρατιωτική εκπαίδευση στο πλαίσιο της επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, για πρώτη φορά από το 2008, όταν η χώρα είχε καταργήσει τη στράτευση. Η διαδικασία σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην αμυντική πολιτική της Κροατίας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ευρώπη.
Η βασική εκπαίδευση των νεοσύλλεκτων θα πραγματοποιηθεί σε στρατώνες που βρίσκονται σε τρεις διαφορετικές τοποθεσίες της χώρας. Οι στρατεύσιμοι καλούνται να παρουσιαστούν στη στρατιωτική μονάδα που βρίσκεται πλησιέστερα στον τόπο κατοικίας τους, όπου θα παραλάβουν τον απαραίτητο στρατιωτικό εξοπλισμό και θα εγκατασταθούν σε κοιτώνες. Για διάστημα δύο μηνών θα υποχρεούνται να ακολουθούν πλήρως τη στρατιωτική πειθαρχία και το πρόγραμμα εκπαίδευσης των ενόπλων δυνάμεων.
Ο αρχηγός του επιτελείου των Κροατικών Ενόπλων Δυνάμεων, Τίχομιρ Κούντιντ, δήλωσε ότι οι νεοσύλλεκτοι έχουν ήδη απομακρυνθεί από το πολιτικό τους περιβάλλον και εντάσσονται πλέον στο πλαίσιο της στρατιωτικής εκπαίδευσης. Παράλληλα επιχείρησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες πολλών οικογενειών, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία εκπαίδευσης θα πραγματοποιηθεί σταδιακά ώστε να μειωθεί το άγχος των νεοσύλλεκτων. Όπως ανέφερε, οι εκπαιδευόμενοι θα εξοικειωθούν βήμα προς βήμα με τις απαιτήσεις της στρατιωτικής ζωής.
Στο πρώτο κύμα κατάταξης συμμετέχουν περίπου 800 άτομα. Αξιοσημείωτο είναι ότι περισσότεροι από τους μισούς παρουσιάστηκαν εθελοντικά, χωρίς να αναμένουν την επίσημη κλήση κατάταξης. Περίπου το δέκα τοις εκατό των νεοσύλλεκτων είναι γυναίκες, παρότι η στρατιωτική θητεία δεν είναι υποχρεωτική για αυτές.
Οι κροατικές αρχές σημείωσαν επίσης ότι μέχρι στιγμής μόλις δέκα άτομα έχουν δηλώσει αντιρρησίες συνείδησης. Οι συγκεκριμένοι θα κληθούν να υπηρετήσουν τέσσερις μήνες εναλλακτικής πολιτικής θητείας, λαμβάνοντας αποζημίωση που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το μισό του μηνιαίου επιδόματος των 1.100 ευρώ που προβλέπεται για τους στρατεύσιμους.
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης, σύμφωνα με τον στρατηγό Κούντιντ, θα είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και πολυδιάστατο. Εκτός από τις παραδοσιακές στρατιωτικές δεξιότητες, οι νεοσύλλεκτοι θα εκπαιδευτούν στον βασικό χειρισμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σε τεχνικές προστασίας από drones, καθώς και σε βασικές αρχές κυβερνοπολέμου και αντίμετρων.
Ο υπουργός Άμυνας της Κροατίας, Ιβάν Άνουσιτς, δήλωσε ότι η απόφαση για την επαναφορά της στρατιωτικής θητείας συνδέεται με τις σημαντικές αλλαγές που έχουν σημειωθεί στο περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, η κατάσταση στην Κροατία και στην ευρύτερη περιοχή ήταν μέχρι πρόσφατα σχετικά σταθερή, όμως πλέον έχει μεταβληθεί σημαντικά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η χώρα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αναφερόμενος τόσο στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και στις δραστηριότητες που αποδίδονται σε ρωσικά δίκτυα επιρροής σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
Η απόφαση της Κροατίας ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες χώρες της περιοχής. Στη Σλοβενία, το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης έχει ήδη θέσει το ζήτημα επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των βουλευτικών εκλογών. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ανακοίνωσε ότι η χώρα του σχεδιάζει να επαναφέρει τη στρατιωτική θητεία μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τις στρατιωτικές δαπάνες.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία σε χώρες όπως το Κοσσυφοπέδιο και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ταυτόχρονα, η Σερβία έχει εκφράσει προβληματισμό για τη νέα στρατιωτική συνεργασία που αναπτύσσει η Κροατία με το Κοσσυφοπέδιο και την Αλβανία.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής διεθνών σχέσεων Τζέιμς Κερ-Λίντσεϊ, ο οποίος ειδικεύεται στα Βαλκάνια, κάθε μορφή στρατιωτικής ενίσχυσης στην περιοχή τείνει να αυξάνει την καχυποψία μεταξύ των κρατών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οποιαδήποτε στρατιωτική συγκέντρωση στα Βαλκάνια καθιστά την περιοχή λιγότερο ασφαλή, καθώς οι γειτονικές χώρες τείνουν να ερμηνεύουν τέτοιες κινήσεις ως πιθανή απειλή.
Η διαδικασία στρατολόγησης στην Κροατία βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Μέχρι το τέλος του έτους έχουν προγραμματιστεί ακόμη τρεις κύκλοι κατάταξης, με στόχο την εκπαίδευση περίπου 4.000 νεοσύλλεκτων ετησίως.
Η Κροατία συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν επαναφέρει την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, μαζί με κράτη όπως η Ελλάδα, η Τουρκία, οι σκανδιναβικές χώρες και οι χώρες της Βαλτικής.