Η Λιβύη βιώνει στα τέλη Φεβρουαρίου 2026 μια βαθιά ψυχολογική και στρατηγική μετατόπιση, καθώς η χώρα αιωρείται ανάμεσα στο φάντασμα του παρελθόντος και ένα φιλόδοξο, αν και αμφιλεγόμενο, στρατιωτικό μέλλον.
Δύο γεγονότα κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο: οι επίμονες πληροφορίες για τον θάνατο του Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι και η επιθετική προώθηση του «Οράματος 2030» από τον Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ένα σχέδιο που στοχεύει στον μετασχηματισμό του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) σε μια σύγχρονη, επαγγελματική δύναμη.
Η Πτώση του «Πράσινου Μύθου»
Για χρόνια, ο Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι αποτελούσε έναν «πολιτικό στίγμα», την ενσάρκωση της νοσταλγίας για τη σταθερότητα της εποχής προ του 2011. Οι πρόσφατες αναφορές για προδοσία εκ των έσω και η εξαφάνισή του από το προσκήνιο σηματοδοτούν το τέλος της «Πράσινης Αντίστασης».
Χωρίς την εναλλακτική λύση της οικογένειας Καντάφι, ο Χαφτάρ απομένει ο μοναδικός οργανωμένος παίκτης που μπορεί να διεκδικήσει τον ρόλο του «αναστηλωτή του κράτους», εξαλείφοντας τον κυριότερο ιδεολογικό του αντίπαλο.
«Όραμα 2030»: Η Μεταμόρφωση του Χαφτάρ
Αντιλαμβανόμενος το κενό εξουσίας, ο Χαφτάρ λάνσαρε το «Όραμα 2030». Επηρεασμένος από τα πρότυπα εκσυγχρονισμού των κρατών του Κόλπου, ο Στρατάρχης επιχειρεί να αποβάλει την εικόνα του «πολέμαρχου» και να παρουσιάσει τον LNA ως έναν θεσμικό πυλώνα. Το σχέδιο επικεντρώνεται στην αναβάθμιση της τεχνολογίας και τη δημιουργία μιας ενιαίας δομής διοίκησης ικανής να σφραγίσει τα 4.300 χιλιόμετρα των πορωδών συνόρων της Λιβύης.
Το «Όραμα 2030» παρουσιάζεται ως ένα «Σινικό Τείχος» απέναντι στο χάος που εκπορεύεται από το Σαχέλ και τον εμφύλιο στο Σουδάν. Με τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) να ελέγχουν συνοριακές πόλεις στο Σουδάν, ο κίνδυνος δημιουργίας ενός «αυτοκινητόδρομου» τζιχαντιστών που θα διοχετεύει όπλα και μαχητές προς το Μαγκρέμπ είναι πιο ορατός από ποτέ.
Επαγγελματισμός ή Νέα Αυταρχικότητα;
Ενώ η Τρίπολη και η Δύση παραμένουν καχύποπτες, βλέποντας στο «Όραμα 2030» το προπέτασμα καπνού για μια νέα στρατιωτική δικτατορία, η περιφερειακή πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Οι μεσολαβητικές προσπάθειες του ΟΗΕ έχουν βαλτώσει και η κυβέρνηση στην Τρίπολη παραμένει παράλυτη από εσωτερικές διαμάχες.
Ο Χαφτάρ ποντάρει στην εξάντληση της διεθνούς κοινότητας, προσφέροντας τον LNA ως έναν «αξιόπιστο εταίρο» για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και τον έλεγχο της μετανάστευσης. Το μεγάλο στοίχημα θα κριθεί στην έρημο του νότου.
Αν ο Χαφτάρ καταφέρει να ενσωματώσει προηγμένη τεχνολογία επιτήρησης —πιθανώς μέσω των αναπτυσσόμενων συνεργασιών του με την Τουρκία και την Αίγυπτο— και να δημιουργήσει μια πειθαρχημένη συνοριοφυλακή, θα έχει επιτύχει την αποκατάσταση της όποιας λιβυκής κυριαρχίας