Σειρά εναλλακτικών σεναρίων για την υποστήριξη των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων στο Ιράν εξετάζει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με απώτερο στόχο την αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στην ιστοσελίδα Axios.
Το θέμα αναμένεται να τεθεί επί τάπητος σε κρίσιμη σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί στον Λευκό Οίκο, με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και του επικεφαλής του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ. Στο επίκεντρο θα βρεθεί η επιλογή πιθανών στόχων σε διάφορες περιοχές του Ιράν, καθώς οι διαμαρτυρίες κλιμακώνονται και ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται ραγδαία.
Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος, «όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές για τον πρόεδρο Τραμπ, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη κάποια απόφαση». Δεύτερη πηγή διευκρίνισε ότι στο τραπέζι βρίσκονται ακόμη και στρατιωτικά σενάρια, σημειώνοντας πάντως ότι είναι αδύνατο να προβλεφθεί ποια κατεύθυνση θα επιλέξει τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Οι πιθανοί στόχοι συζητήθηκαν ήδη σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν το Σάββατο ο Μάρκο Ρούμπιο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές. Την ίδια ώρα, ωστόσο, ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκφράζουν την ανησυχία ότι μια εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση σε αυτή τη φάση θα μπορούσε να αποδυναμώσει το εσωτερικό κύμα διαμαρτυρίας στο Ιράν. Αντ’ αυτού, εξετάζονται πιο στοχευμένες επιλογές, όπως κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις πληροφόρησης κατά του καθεστώτος.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, μετά το προηγούμενο αμερικανικό πλήγμα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο, η ηγεσία της Τεχεράνης φοβάται νέα επίθεση από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, με επίκεντρο κυρίως βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, που αποτελούν τον βασικό πυλώνα στήριξης του θεοκρατικού καθεστώτος.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση θα προκαλέσει αντίποινα, με πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο αλλά και στο Ισραήλ. Ωστόσο, οι δυνατότητες υλοποίησης τέτοιων απειλών εμφανίζονται περιορισμένες, καθώς το καθεστώς δείχνει να έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα στο κύρος του. Οι περιφερειακοί του σύμμαχοι – Χεζμπολάχ, Χαμάς και Χούθι – έχουν σε μεγάλο βαθμό αποδυναμωθεί, ενώ η μαζικότητα των διαδηλώσεων στο εσωτερικό της χώρας αιφνιδίασε ακόμη και την ίδια την εξουσία.
Ειδικοί τονίζουν ότι οι ιρανικές ελίτ και οι Φρουροί της Επανάστασης επιχειρούν να καλύψουν τις αποτυχίες τους επικαλούμενοι θρησκευτικά προσχήματα, την ώρα που η οικονομία καταρρέει, οι διεθνείς κυρώσεις βαθαίνουν την κοινωνική πίεση και τα πολιτικά δικαιώματα παραμένουν ανύπαρκτα, με ιδιαίτερα αυστηρούς περιορισμούς για τις γυναίκες.
Παρά τη σκληρή καταστολή, ο πρόεδρος Πεζεσκιάν υιοθέτησε πιο μετριοπαθή ρητορική, δηλώνοντας ότι είναι διατεθειμένος να ακούσει τους πολίτες και να αντιμετωπίσει τα αιτήματά τους. Έχει ήδη προχωρήσει σε κινήσεις όπως η αντικατάσταση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, περιορισμένα μέτρα οικονομικής στήριξης και δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της ακρίβειας και του πληθωρισμού.
Ωστόσο, για τον ίδιο υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ ειρηνικών διαδηλωτών και όσων χαρακτηρίζει «ταραξίες», οι οποίοι, κατά την άποψή του, πρέπει να αντιμετωπιστούν με καταστολή. Αναλυτές εκτιμούν ότι, σε αντίθεση με τους υπερσυντηρητικούς κληρικούς που θεωρούν τη σκληρή γραμμή αυτονόητη, ο Πεζεσκιάν επιχειρεί μια πιο σύνθετη προσέγγιση. Το εγχείρημά του για άνοιγμα προς την κοινωνία των πολιτών και τη μεσαία τάξη θυμίζει, σύμφωνα με ορισμένους, μια ιδιότυπη «περεστρόικα» με σιιτικά χαρακτηριστικά, της οποίας όμως η έκβαση παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη.