Παρότι δεν είναι υποψήφιος, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει επανειλημμένα τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν σαν να βρισκόταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο, και οι σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ προδιαγράφονται ως κρίση για τα δύο πρώτα χρόνια της δεύτερης θητείας του.
Η ιστορία, οι δημοσκοπήσεις και τα στοιχεία της πρόωρης ψηφοφορίας δείχνουν δύσκολη βραδιά για τους Ρεπουμπλικανούς, αν και ο εκλογικός χάρτης και η νέα αναδιάρθρωση των περιφερειών μπορεί να περιορίσουν τα κέρδη των Δημοκρατικών.
Αυτοί στοχεύουν στην πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, ώστε να περιορίσουν έναν πρόεδρο που μέχρι τώρα συνάντησε ελάχιστα εμπόδια σε ένα ευθυγραμμισμένο Κογκρέσο.
Κρίνονται επίσης αρκετές θέσεις κυβερνητών. Πάνω από 50 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη ψηφίσει, ενώ οργανώσεις παρακολούθησης εκφράζουν φόβους για πιθανές παρεμβάσεις του Τραμπ και των συμμάχων του στη διαδικασία. Δημοκρατικοί και ανεξάρτητοι φορείς έχουν εκπαιδεύσει δεκάδες χιλιάδες εθελοντές για να επιτηρούν τα εκλογικά τμήματα.
Η μάχη με την ιστορία
Στις ενδιάμεσες εκλογές το κόμμα του προέδρου σχεδόν πάντα χάνει έδρες, και ο Τραμπ επιχειρεί να ανατρέψει τον κανόνα. Οι Δημοκρατικοί αισιοδοξούν, αφού η δημοτικότητά του είναι χαμηλή και οι πολίτες ανησυχούν για τον πόλεμο με το Ιράν και την ακρίβεια στα καύσιμα και στα βασικά αγαθά.
Ο Τραμπ στηρίζεται στη βάση του, κυρίως λευκούς εργατικής τάξης, αλλά οι ενδείξεις δείχνουν μεγαλύτερο ενθουσιασμό στους Δημοκρατικούς. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται και οι Λατίνοι, οι Αφροαμερικανοί και οι νεότεροι ψηφοφόροι, που πριν από δύο χρόνια είχαν στραφεί προς τον Τραμπ.
Βουλή και Γερουσία
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα δύο σώματα άλλαξαν ταυτόχρονα χέρια μόνο τρεις φορές: το 1946, το 1994 και το 2006, πάντα σε κλίμα δυσαρέσκειας προς τον πρόεδρο και επιθυμίας για αλλαγή, όπως και φέτος. Στελέχη και των δύο κομμάτων θεωρούν πιθανή τη μετάβαση της Βουλής στους Δημοκρατικούς, όπου οι Ρεπουμπλικανοί ξεκίνησαν με οριακό 220-215.
Το εύρος της αλλαγής όμως είναι ασαφές: οι Δημοκρατικοί στοχεύουν πάνω από 60 περιφέρειες, ακόμη και κάποιες όπου ο Τραμπ είχε κερδίσει με διψήφια διαφορά, αλλά ο επανασχεδιασμός των χαρτών και ο διχασμός πόλης-υπαίθρου περιορίζουν τις πραγματικά ανταγωνιστικές μάχες.
Ενδεικτικές αναμετρήσεις είναι η 1η περιφέρεια της Πενσιλβάνια (Μπράιαν Φιτζπάτρικ), η 22η και η 25η της Φλόριντα, και η 1η και 2η της Βιρτζίνια, όπου ο Ρομπ Γουίτμαν και η Τζεν Κίγκανς αντιμετωπίζουν Δημοκρατικές προκλήσεις.
Πιο δύσκολο είναι το έργο στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 53-47 και οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών, άρα νίκες σε πολιτείες που κέρδισε ο Τραμπ, όπως Οχάιο, Αϊόβα, Κάνσας, Τέξας και Αλάσκα.
Τα πρώτα αποτελέσματα από την ανατολική ακτή θα δώσουν ενδείξεις: φαβορί θεωρείται ο Ρόι Κούπερ στη Βόρεια Καρολίνα και αναμένεται επανεκλογή του Τζον Όσοφ στη Τζόρτζια. Αν κάποιος από τους δύο αποτύχει ή κερδίσει οριακά, αυτό θα προμηνύει καλύτερη επίδοση των Ρεπουμπλικανών αλλού.
Φόβοι για παρέμβαση
Λόγω της πρόσφατης ρητορικής του Τραμπ, των νομικών κινήσεων της κυβέρνησης και του ιστορικού του με αβάσιμους ισχυρισμούς για νοθεία, ο κίνδυνος παρέμβασης αντιμετωπίζεται σοβαρά.
Τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση άφησε να εννοηθεί ομοσπονδιακή κινητοποίηση στην Αλάσκα, αφού δικαστής απέρριψε αγωγή του υπουργείου Δικαιοσύνης που επιδίωκε να μπλοκάρει την επικύρωση του αποτελέσματος της Γερουσίας αν έχανε ο Ρεπουμπλικανός Νταν Σάλιβαν.
Ο Τραμπ μίλησε για «εκλογική νοθεία στο υψηλότερο επίπεδο». Επιπλέον, απέτυχε η προσπάθεια να εμποδιστεί η Καλιφόρνια να μετρήσει 20.000 ψηφοδέλτια πολιτών που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χαρακτήρισε «πιθανώς» μη πολίτες.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης στέλνει περίπου 1.000 υπαλλήλους για παρακολούθηση της ψηφοφορίας, ενώ οι παρατηρητές φοβούνται την ανάπτυξη πρακτόρων μετανάστευσης ή Εθνοφρουράς σε δημοκρατικά προπύργια. Η κυβέρνηση λέει ότι δεν έχει τέτοιο σχέδιο.
Η ταυτότητα των Δημοκρατικών
Παρά την κατάρρευση της δημοτικότητας του Τραμπ το 2026, η εικόνα του Δημοκρατικού Κόμματος δεν είναι ιδιαίτερα θετική, και οι δύο πτέρυγες, η προοδευτική αριστερά και το μετριοπαθές κατεστημένο, θα διεκδικήσουν την ερμηνεία του αποτελέσματος.
Κεντρική περίπτωση είναι ο προοδευτικός Αμπντούλ Ελ-Σάγεντ στο Μίσιγκαν απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς: μια νίκη του θα ήταν σημαντική επιτυχία για το κίνημα, πολύ πιο δύσκολη από την εκλογή του Ζόχραν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Αντίστροφα, ήττες σε Μίσιγκαν και Μινεσότα, όπου η Πέγκι Φλάναγκαν αντιμετωπίζει τη Μισέλ Ταφόγια, θα μπορούσαν να στερήσουν τη Γερουσία από το κόμμα και να πυροδοτήσουν εσωκομματική σύγκρουση.
Ένα τρίτο σενάριο είναι νίκες Δημοκρατικών κάθε απόχρωσης σε Βουλή, Γερουσία και κυβερνήσεις πολιτειών, που δεν θα έλυνε το ιδεολογικό δίλημμα αλλά θα άνοιγε μια απρόβλεπτη μάχη για το χρίσμα των προεδρικών εκλογών.
Ο επανασχεδιασμός των περιφερειών
Η προσπάθεια ξεκίνησε πέρυσι, όταν ο Τραμπ πίεσε το Τέξας να αλλάξει τα όρια των περιφερειών του, με τον Γκάβιν Νιούσομ να απαντά στην Καλιφόρνια με αντίστοιχη κίνηση και άλλες πολιτείες να ακολουθούν.
Το Ανώτατο Δικαστήριο περιόρισε μεγάλο μέρος του Voting Rights Act, επιτρέποντας σε πολιτείες του Νότου να ξαναχαράξουν περιφέρειες με πλειοψηφία ή σχεδόν πλειοψηφία μαύρων ψηφοφόρων.
Θεωρητικά, οι αλλαγές δίνουν στους Ρεπουμπλικανούς καθαρό προβάδισμα εννέα εδρών. Το σχέδιο όμως βασίστηκε στη διασπορά των συντηρητικών ψήφων, και ιδίως σε Φλόριντα και Τέξας στην υπόθεση ότι θα διατηρούσαν τη στήριξη Λατίνων και άλλων μη λευκών που ψήφισαν Τραμπ το 2024, κάτι που τώρα δεν είναι βέβαιο. Το αποτέλεσμα θα δείξει αν ήταν πλεονέκτημα ή παράδειγμα του νόμου των απρόβλεπτων συνεπειών.
Ιστορικές υποψηφιότητες για κυβερνήτες
Από τους πάνω από 2.000 κυβερνήτες στα 250 χρόνια της αμερικανικής ιστορίας, σχεδόν όλοι υπήρξαν λευκοί άνδρες. Σήμερα υπάρχει μόνο ένας μαύρος κυβερνήτης, ο Γουές Μουρ του Μέριλαντ, που διεκδικεί επανεκλογή, ενώ καμία μαύρη ή ιθαγενής γυναίκα δεν έχει εκλεγεί ποτέ, και το Τέξας, παρά τον μεγαλύτερο ισπανόφωνο πληθυσμό, δεν είχε ποτέ Λατίνο κυβερνήτη. Επτά ακόμη μαύροι υποψήφιοι των δύο κομμάτων μπορούν να γίνουν οι πρώτοι της πολιτείας τους.
Η Δημοκρατική Κίσα Λανς Μποτομς στη Τζόρτζια και η Ρεπουμπλικανή Λίζα Ντεμουθ στη Μινεσότα επιδιώκουν να γίνουν οι πρώτες μαύρες κυβερνήτες, ο Τζον Τζέιμς στο Μίσιγκαν και ο Μπάιρον Ντόναλντς στη Φλόριντα οι πρώτοι μαύροι Ρεπουμπλικανοί, η Τζίνα Οχινοχόσα στο Τέξας η πρώτη Λατίνα, και η Ντεμπ Χάλαντ, πρώην υπουργός Εσωτερικών, η πρώτη ιθαγενής Αμερικανίδα κυβερνήτης.