Η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημοποιούν σήμερα τη σύναψη μιας εκτεταμένης συμφωνίας ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών, ολοκληρώνοντας έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων που διήρκεσε περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η συμφωνία υπογράφεται σε ένα ιδιαίτερα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, με τις Βρυξέλλες και το Νέο Δελχί να επιδιώκουν ενίσχυση της οικονομικής τους θωράκισης απέναντι τόσο στον κινεζικό ανταγωνισμό όσο και στις επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», δηλώνοντας ότι δημιουργείται μια «ζώνη ελεύθερου εμπορίου δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων». Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X ανέφερε πως «η Ευρώπη και η Ινδία έγραψαν ιστορία», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ.
Από την πλευρά του, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι μίλησε για «τη μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών», τονίζοντας ότι το σύμφωνο θα δημιουργήσει «πολυάριθμες ευκαιρίες» για το 1,4 δισεκατομμύριο των Ινδών και τα εκατομμύρια των πολιτών της ΕΕ. Όπως σημείωσε, η συμφωνία καλύπτει περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η συμφωνία προβλέπει δραστική μείωση των ινδικών δασμών σχεδόν στο σύνολο των ευρωπαϊκών εισαγωγών. Ειδικότερα, οι δασμοί στα οχήματα μειώνονται από 110% σε 10%, στα κρασιά από 150% σε 20%, ενώ οι δασμοί σε προϊόντα όπως τα ζυμαρικά και η σοκολάτα —που ανέρχονταν στο 50%— καταργούνται πλήρως. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η ετήσια ελάφρυνση για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα φτάσει τα 4 δισ. ευρώ.
Η συμφωνία στοχεύει στην περαιτέρω αύξηση των εμπορικών ροών, οι οποίες ήδη καταγράφουν ισχυρή δυναμική. Το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ, το διμερές εμπόριο εμπορευμάτων ανήλθε στα 120 δισ. ευρώ —αύξηση σχεδόν 90% μέσα σε μία δεκαετία— ενώ οι ανταλλαγές υπηρεσιών έφτασαν τα 60 δισ. ευρώ.
Η Ινδία, με πληθυσμό περίπου 1,5 δισ. κατοίκους, αναμένεται φέτος να ξεπεράσει την Ιαπωνία και να αναδειχθεί τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η ινδική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 8,2% το τελευταίο τρίμηνο, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η χώρα θα μπορούσε να βρεθεί στο οικονομικό «βάθρο» πριν από το 2030.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η συμφωνία θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς προσφέρει πρωτοφανή πρόσβαση στη μέχρι σήμερα ιδιαίτερα προστατευμένη ινδική αγορά. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την προσδοκία ότι οι ευρωπαϊκές εξαγωγές θα μπορούσαν να διπλασιαστούν, ιδίως στους τομείς της βιομηχανίας και του αγροδιατροφικού κλάδου. Στο πλαίσιο των αμοιβαίων ανταλλαγμάτων, η Ινδία ανοίγει περισσότερο την αγορά της σε ευρωπαϊκά οχήματα και κρασιά, ενώ η ΕΕ διευκολύνει την πρόσβαση για ινδικά υφαντουργικά προϊόντα και φαρμακευτικά σκευάσματα.
Πέρα από το εμπόριο, οι δύο πλευρές προγραμματίζουν και τη μονογραφή συμπληρωματικών συμφωνιών που αφορούν τη μετακίνηση εποχικών εργαζομένων, τις ανταλλαγές φοιτητών, ερευνητών και εξειδικευμένων επαγγελματιών, καθώς και τη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και άμυνας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ινδία επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού της, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτησή της από τη Ρωσία, ενώ και η Ευρώπη αναζητά μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.