Το διπλωματικό αδιέξοδο ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στη Μέση Ανατολή από το 2003, εντείνουν τα σενάρια ευρείας σύγκρουσης. Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη φέρεται να προχωρά σε επικίνδυνους υπολογισμούς, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται εγκλωβισμένος σε μια πρωτοφανή στρατιωτική κινητοποίηση, η οποία δύσκολα μπορεί να ανακληθεί εάν δεν υπάρξει υπαναχώρηση της ιρανικής πλευράς στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για ανάπτυξη άνω των 100 αεροσκαφών ανεφοδιασμού σε Μέση Ανατολή και Ευρώπη — αριθμός διπλάσιος από εκείνον που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση του Ιουνίου κατά του Ιράν. Παράλληλα, μίλησε για «πανίσχυρη αρμάδα» με δύο αεροπλανοφόρα και προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι χωρίς συμφωνία για τα πυρηνικά «θα συμβούν πολύ άσχημα πράγματα», αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμένης στρατιωτικής επιχείρησης. Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η πλήρης ανάπτυξη των δυνάμεων θα έχει ολοκληρωθεί έως τα μέσα Μαρτίου.
Στο διπλωματικό πεδίο, μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί έκανε λόγο για συμφωνία σε «κατευθυντήριες αρχές», ωστόσο ο Λευκός Οίκος υπογράμμισε ότι παραμένει σημαντική απόσταση. Η Τεχεράνη αναμένεται να καταθέσει γραπτή πρόταση τις επόμενες ημέρες, με τον εμπλουτισμό ουρανίου και την άρση των δυτικών κυρώσεων να αποτελούν αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές». Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο προγραμματίζει συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με το Ιράν στην κορυφή της ατζέντας.
Τα επτά πιθανά σενάρια σύγκρουσης
Το BBC παρουσιάζει επτά πιθανά σενάρια πολέμου, που κυμαίνονται από στοχευμένες επιδρομές έως γενικευμένη αποσταθεροποίηση:
Στο «αισιόδοξο» σενάριο, οι ΗΠΑ εξαπολύουν περιορισμένες αεροπορικές και ναυτικές επιδρομές κατά στόχων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και της παραστρατιωτικής Basij.
Το λεγόμενο «μοντέλο Βενεζουέλας» προβλέπει ταχεία και ισχυρή δράση χωρίς ανατροπή του καθεστώτος — σενάριο που θεωρείται λιγότερο πιθανό.
Άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος και αντικατάστασή του από στρατιωτική διακυβέρνηση.
Ιδιαίτερα πιθανό θεωρείται το ενδεχόμενο ιρανικής αντεπίθεσης κατά αμερικανικών στόχων, γειτονικών αραβικών κρατών ή και του Ισραήλ, με τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να προειδοποιεί για «χαστούκι» σε περίπτωση επίθεσης.
Στο τραπέζι βρίσκεται και το σενάριο ναρκοθέτησης του Στενό του Ορμούζ, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία και την αγορά πετρελαίου.
Ένα ακόμη ενδεχόμενο είναι επίθεση «σμήνους» drones κατά αμερικανικού πολεμικού πλοίου.
Τέλος, δεν αποκλείεται η πλήρης κατάρρευση του καθεστώτος και βύθιση της χώρας σε χάος, με κινδύνους εμφυλίου και εθνοτικών συγκρούσεων.
Εσωτερική ένταση στο Ιράν
Την ίδια ώρα, το εσωτερικό μέτωπο παραμένει εύφλεκτο. Φοιτητές σε πανεπιστήμια της χώρας πραγματοποίησαν νέες μαζικές κινητοποιήσεις με αφορμή την έναρξη του εξαμήνου — οι πρώτες μεγάλης κλίμακας μετά τη βίαιη καταστολή του προηγούμενου μήνα. Πλάνα από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Sharif στην Τεχεράνη δείχνουν διαδηλωτές να φωνάζουν «θάνατος στον δικτάτορα», στρεφόμενοι κατά του Χαμενεΐ, ενώ καταγράφηκαν και συμπλοκές με υποστηρικτές του καθεστώτος. Αντίστοιχες κινητοποιήσεις σημειώθηκαν στο Πανεπιστήμιο Shahid Beheshti, στο Amir Kabir και στη Μασάντ.
Η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη διπλωματία και τη στρατιωτική αποτροπή καθιστά τις επόμενες εβδομάδες καθοριστικές. Το ερώτημα παραμένει αν οι δύο πλευρές θα επιλέξουν την οδό του συμβιβασμού ή αν η συσσώρευση στρατιωτικής ισχύος θα οδηγήσει σε μια νέα, επικίνδυνη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.