Ιράν σε αναβρασμό: διαδηλώσεις, σκληρή καταστολή και αβέβαιο το πολιτικό αύριο

 
χαμενει

Πηγή Φωτογραφίας: OFFICE OF THE IRANIAN SUPREME LEADER VIA AP

Ενημερώθηκε: 11/01/26 - 17:42

Παρά το γεγονός ότι το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα από τα ισχυρότερα κύματα κοινωνικής αναταραχής των τελευταίων ετών, ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και ο στενός του κύκλος δεν δείχνουν καμία διάθεση υποχώρησης. Η εξουσία που εδραιώθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 εξακολουθεί να απαντά με αμείωτη σκληρότητα, καθιστώντας τον δρόμο προς οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή μακρύ και αβέβαιο.

Οι επόμενες ώρες και ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για το αν οι κινητοποιήσεις θα μπορέσουν να αποκτήσουν διάρκεια και αποτέλεσμα. Η ιρανική κοινωνία έχει επανειλημμένα εξεγερθεί στο παρελθόν, πληρώνοντας βαρύ τίμημα: το 2009 για τις καταγγελίες εκλογικής νοθείας, το 2019 για τις αυξήσεις στα καύσιμα, το 2022 για τη δράση της αστυνομίας ηθικής και πιο πρόσφατα, το 2025, λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης.

Με την πάροδο του χρόνου, οι Αρχές έχουν τελειοποιήσει τους μηχανισμούς καταστολής, αξιοποιώντας τους Φρουρούς της Επανάστασης, τις πολιτοφυλακές Μπασίτζ, μαζικές συλλήψεις, βίαιες επεμβάσεις, εκτελέσεις και συστηματικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο. Η έλλειψη κεντρικής ηγεσίας και η αποκοπή της πληροφόρησης δυσχεραίνουν τη διατήρηση της δυναμικής των διαδηλώσεων.

Ο Ρεζά Παχλεβί, γιος του τελευταίου Σάχη, φαίνεται να συγκεντρώνει μερίδα υποστήριξης, ωστόσο η παρουσία του στις ΗΠΑ και ο αυστηρός έλεγχος της επικοινωνίας περιορίζουν την απήχησή του στο εσωτερικό της χώρας. Το ίδιο ισχύει και για τις εκκλήσεις του για γενικευμένες απεργίες και κλιμάκωση των κινητοποιήσεων.

Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η στάση της πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ, η οποία –τουλάχιστον προς το παρόν– δείχνει να συσπειρώνεται γύρω από τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το μέλλον της χώρας θα κριθεί από το αν ο μηχανισμός ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης και του τακτικού στρατού, θα παραμείνει ενιαίος ή θα εμφανίσει ρήγματα.

Σε περίπτωση αποδυνάμωσης του καθεστώτος, δεν αποκλείεται μια μεταβατική εξουσία με κυρίαρχο ρόλο των ενόπλων δυνάμεων, σενάριο που έχει ιστορικά προηγούμενα σε άλλες χώρες της περιοχής. Παράλληλα, στο προσκήνιο βρίσκονται και άλλες προσωπικότητες της αντιπολίτευσης στο εξωτερικό, όπως η Μαριάμ Ρατζαβί και το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης του Ιράν, αν και η απήχησή τους στο εσωτερικό παραμένει αμφιλεγόμενη.

Τέλος, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι διεθνείς παράγοντες. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει ότι θα αντιδράσει δυναμικά σε ενδεχόμενη αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων, ενώ το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης της συγκυρίας. Σε αυτό το ρευστό σκηνικό, το πολιτικό μέλλον του Ιράν παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ