Ο θάνατος του Νεμέσιο Ρούμπεν Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ιδρυτή και ηγέτη του Jalisco New Generation Cartel (CJNG), ενδέχεται να ανοίξει έναν νέο κύκλο αιματηρών συγκρούσεων στο Μεξικό, προειδοποιούν αναλυτές ασφαλείας.
Ο ειδικός σε θέματα οργανωμένου εγκλήματος Ντέιβιντ Σαουσέδο εκτίμησε στο CNN ότι τα πρόσφατα επεισόδια βίας μπορεί να αποτελούν αντίποινα για τη στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στον θανάσιμο τραυματισμό του «Ελ Μέντσο», ο οποίος υπέκυψε κατά τη διακομιδή του σε νοσοκομείο. Παρότι το μεξικανικό Υπουργείο Άμυνας έκανε λόγο για επιχείρηση σύλληψης βασισμένη σε πληροφορίες, ο Σαουσέδο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο «ολοκληρωτικού πολέμου» του καρτέλ εναντίον του κράτους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιθέσεις φαίνεται να στοχεύουν στην παράλυση της οικονομικής δραστηριότητας και στην επιβολή πολιτικού και διεθνούς κόστους στην κυβέρνηση.
Πόλεμος διαδοχής στο καρτέλ
Η επόμενη ημέρα στο CJNG χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα. Ο γιος του «Ελ Μέντσο», Rubén Oseguera González, γνωστός ως «El Menchito», παραμένει φυλακισμένος στις ΗΠΑ, αφήνοντας κενό ηγεσίας. Ένας αδελφός και ένας θετός γιος του εκλιπόντος θεωρούνται πιθανοί διάδοχοι, ωστόσο –κατά τον Σαουσέδο– δεν διαθέτουν την απαραίτητη επιρροή στους διοικητές του καρτέλ.
Μεταξύ των ονομάτων που ακούγονται είναι ο Ricardo Ruiz Velasco («El Doble R»), ο Ovidio Flores («El Jardinero»), ο Hugo Mendoza Gaytán («El Sapo»), καθώς και ο θετός γιος του Οσεγκέρα, Juan Carlos Valencia González («El Pelón»). Σε πρόσφατη αμερικανική έκθεση αναφέρεται επίσης ο Julio Alberto Castillo Rodríguez («El Chorro») ως μέλος της ηγετικής ομάδας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι είτε θα ξεσπάσει βίαιη σύγκρουση για την εξουσία είτε θα επιτευχθεί εσωτερική συμφωνία για ομαλή μετάβαση.
Επεισόδια σε πολλές πολιτείες
Η στρατιωτική επιχείρηση προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Στη Jalisco, ένοπλοι απέκλεισαν δρόμους και πυρπόλησαν οχήματα, με τα επεισόδια να επεκτείνονται στις πολιτείες Michoacán, Guanajuato, Puebla και Sinaloa.
Βίντεο κατέγραψαν πυρκαγιές και πυκνό καπνό στο Puerto Vallarta, δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Ο κυβερνήτης της Χαλίσκο, Pablo Lemus Navarro, επιβεβαίωσε τις συγκρούσεις και κάλεσε τους πολίτες να αποφεύγουν τις μετακινήσεις σε αυτοκινητόδρομους.
Στο Guanajuato, οι αρχές ανέφεραν επιθέσεις και εμπρησμούς σε εμπορικά καταστήματα, ενώ η πρόεδρος του Μεξικού κάλεσε τους πολίτες μέσω της πλατφόρμας Χ να επιδείξουν ψυχραιμία.
Προειδοποιήσεις και ακυρώσεις πτήσεων
Η United States Embassy in Mexico City προέτρεψε τους Αμερικανούς πολίτες σε αρκετές περιοχές να παραμείνουν σε ασφαλή καταφύγια «μέχρι νεωτέρας», λόγω της κλιμάκωσης της βίας. Η σύσταση αφορά, μεταξύ άλλων, δημοφιλείς προορισμούς όπως το Cancún και τη Guadalajara.
Αεροπορικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η United Airlines, η Southwest Airlines, η Alaska Airlines και η Air Canada, ανακοίνωσαν ακυρώσεις πτήσεων προς πόλεις της δυτικής ακτής, ενώ ορισμένα αεροσκάφη επέστρεψαν στα σημεία αναχώρησης.
Το Μεξικό βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με μια κρίσιμη καμπή: είτε η κατάσταση θα αποκλιμακωθεί μέσω εσωτερικών ισορροπιών στο καρτέλ είτε η χώρα θα εισέλθει σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο βίας.