Περισσότερες από 120 ημέρες μετά τον φονικό βομβαρδισμό σε σχολικό συγκρότημα στη Μινάμπ του Ιράν, που κόστισε τη ζωή σε δεκάδες παιδιά και καταγράφηκε ως η πιο αιματηρή επίθεση στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα γύρω από τις συνθήκες και την ευθύνη της επίθεσης.
Την ώρα που το Πεντάγωνο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει τα πορίσματα της εσωτερικής του έρευνας, το Associated Press παρουσιάζει νέα στοιχεία για τον βομβαρδισμό, βασισμένα σε μαρτυρίες, δορυφορικές εικόνες, βίντεο και εκθέσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν από τις πρώτες ώρες ενδείξεις ότι επλήγη σχολικό συγκρότημα, ωστόσο μέχρι σήμερα η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει αναλάβει ευθέως την ευθύνη ούτε έχει δώσει στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα της έρευνας. Αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε ανώνυμα στο AP λόγω της συνεχιζόμενης διερεύνησης, ανέφερε ότι οι πληροφορίες για τον στόχο υπήρχαν, αλλά δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς.
Η έρευνα του Associated Press επιχειρεί να ανασυνθέσει όσα συνέβησαν το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου στο σχολείο Shajareh Tayyebeh της Μινάμπ, ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που λειτουργούσε δίπλα σε εγκατάσταση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Παρότι αρκετοί μαθητές ήταν παιδιά στελεχών των Φρουρών, στο σχολείο φοιτούσαν και παιδιά από οικογένειες της σουνιτικής μειονότητας των Βαλούχων.
Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες, οι εκπαιδευτικοί αποφάσισαν να απομακρύνουν τους μαθητές όταν ενημερώθηκαν ότι είχαν ξεκινήσει αεροπορικές επιδρομές στην Τεχεράνη. Οι γονείς ειδοποιήθηκαν να παραλάβουν τα παιδιά τους νωρίτερα, όμως λίγα λεπτά αργότερα σημειώθηκαν οι εκρήξεις που ισοπέδωσαν το συγκρότημα.
Ανάλυση δορυφορικών εικόνων δείχνει ότι πολλαπλά πυρομαχικά έπληξαν τουλάχιστον πέντε κτίρια, προκαλώντας την κατάρρευση του σχολείου. Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν σκηνές χάους, με διασώστες και συγγενείς να αναζητούν θύματα κάτω από τα ερείπια, ενώ μικρά σχολικά σακίδια, ζωγραφιές και προσωπικά αντικείμενα παιδιών ανασύρονταν από τα συντρίμμια.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις γιατρών και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο αριθμός των νεκρών κυμαίνεται μεταξύ 157 και 168 ανθρώπων, ανάμεσά τους τουλάχιστον 123 παιδιά ηλικίας έως 13 ετών. Παρ’ όλα αυτά, πλήρης κατάλογος των θυμάτων δεν έχει δοθεί ποτέ στη δημοσιότητα.
Η υπόθεση εξελίχθηκε γρήγορα σε αντικείμενο πολιτικής και προπαγανδιστικής εκμετάλλευσης από την ιρανική ηγεσία. Τα κρατικά μέσα χαρακτήρισαν τα παιδιά «μάρτυρες», ενώ το σύνθημα «Minab 168» χρησιμοποιήθηκε τόσο σε κρατικές εκδηλώσεις όσο και στις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με τις ΗΠΑ για εκεχειρία.
Την ίδια στιγμή, οι περιορισμοί που επέβαλε η ιρανική κυβέρνηση, η διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο και οι φόβοι αντιποίνων δυσχέραναν σημαντικά την ανεξάρτητη δημοσιογραφική έρευνα και την τεκμηρίωση των γεγονότων.
Σύμφωνα με το AP, στο εσωτερικό του αμερικανικού στρατού εξετάζεται το ενδεχόμενο σοβαρών αστοχιών στη διαδικασία αναγνώρισης στόχων. Πληροφορίες ότι το κτίριο λειτουργούσε ως σχολείο υπήρχαν ήδη εδώ και χρόνια, όμως φαίνεται πως δεν διαβιβάστηκαν αποτελεσματικά μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
Πρώην στελέχη του Πενταγώνου αποδίδουν μέρος της ευθύνης στις αλλαγές που έγιναν επί κυβέρνησης Τραμπ, με περικοπές σε υπηρεσίες που είχαν ως αποστολή τον περιορισμό απωλειών αμάχων και την επικαιροποίηση των λεγόμενων «καταλόγων μη προσβολής», όπου περιλαμβάνονται σχολεία, νοσοκομεία και άλλες προστατευόμενες εγκαταστάσεις.
Παρά τις αποκαλύψεις και τη διεθνή πίεση, παραμένει ασαφές αν τα επίσημα πορίσματα της έρευνας του Πενταγώνου θα δοθούν ποτέ στη δημοσιότητα. Ερωτηθείς πρόσφατα για την υπόθεση, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «δεν γνωρίζει αν θα αποσαφηνιστεί ποτέ ποιος ευθύνεται», ενώ ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ περιορίστηκε να αναφέρει πως η έκθεση θα δημοσιοποιηθεί «όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή».