Με μια επίσκεψη υψηλού συμβολισμού στη Λαμπεντούζα, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ στρέφει το ενδιαφέρον του στο μεταναστευτικό ζήτημα, επιλέγοντας να βρεθεί στο ιταλικό νησί στις 4 Ιουλίου, ημέρα που συμπίπτει με την 250ή επέτειο της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Λαμπεντούζα αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου μεταναστών και προσφύγων στην Ευρώπη, ενώ η επίσκεψη του Ποντίφικα πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις του Βατικανού με την κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, με βασικό σημείο διαφωνίας τη μεταναστευτική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είναι καθολικός, είχε χαρακτηρίσει πρόσφατα τη στάση του Βατικανού στο μεταναστευτικό «ανησυχητική».
Σύμφωνα με δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Καθολικής Εκκλησίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η επιλογή της Λαμπεντούζας συνιστά σαφές μήνυμα προς την αμερικανική πολιτική ηγεσία για το ζήτημα της μετανάστευσης. Το νησί αποτελεί εδώ και χρόνια σημείο άφιξης χιλιάδων ανθρώπων που επιχειρούν να διασχίσουν τη Μεσόγειο, συχνά με κίνδυνο της ζωής τους.
Ως επίσκοπος στο Περού, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ είχε στηρίξει μετανάστες που εγκατέλειπαν τη Βενεζουέλα, ενώ ως προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στη μεταναστευτική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντας τη μεταχείριση των μεταναστών «απάνθρωπη».
Κατά την επίσκεψή του στη Λαμπεντούζα, ο Ποντίφικας θα καταθέσει στεφάνι στη μνήμη των μεταναστών που έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο, θα συναντηθεί με ομάδες μεταναστών και προσφύγων και θα τελέσει υπαίθρια θεία λειτουργία.
Στα βήματα του Πάπα Φραγκίσκου
Με την επιλογή της Λαμπεντούζας, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ ακολουθεί τα βήματα του προκατόχου του, Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος είχε επισκεφθεί το νησί λίγο μετά την εκλογή του, αναδεικνύοντας διεθνώς την τραγωδία των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους στη Μεσόγειο επιχειρώντας να φτάσουν στην Ευρώπη.
Ο καρδινάλιος Μπλέιζ Κούπιτς, αρχιεπίσκοπος του Σικάγου και στενός συνεργάτης του Ποντίφικα, δήλωσε ότι η επίσκεψη έχει και προσωπική διάσταση, καθώς ο Λέων ΙΔ΄ προέρχεται από οικογένεια μεταναστών.
Όπως σημείωσε, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στο εάν οι μετανάστες εισήλθαν νόμιμα ή παράτυπα σε μια χώρα, παραβλέποντας τη συμβολή τους στις κοινωνίες υποδοχής.
«Ο Θεός δεν αναζητά διαβατήρια. Βλέπει την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κούπιτς, εκτιμώντας ότι αυτό θα αποτελέσει τον βασικό άξονα του μηνύματος του Πάπα.
Από την πλευρά του, ο αρχιεπίσκοπος Ρόναλντ Χικς υπογράμμισε ότι ο Πάπας υπενθυμίζει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες οικοδομήθηκαν μέσα από διαδοχικά μεταναστευτικά κύματα και καλεί τους πολίτες να αντιμετωπίζουν τους νεοαφιχθέντες ως ανθρώπους και όχι ως απειλή.
Οι σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ
Οι σχέσεις μεταξύ του Βατικανού και της κυβέρνησης Τραμπ έχουν επιβαρυνθεί τόσο εξαιτίας των διαφορετικών προσεγγίσεων στο μεταναστευτικό όσο και λόγω των διαφωνιών για διεθνή ζητήματα, μεταξύ των οποίων και ο πόλεμος στο Ιράν.
Ο καρδινάλιος Κούπιτς χαρακτήρισε πρωτοφανείς τις δημόσιες επιθέσεις κατά του Ποντίφικα, εκφράζοντας παράλληλα την άποψη ότι η στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «δίκαιος πόλεμος», καθώς, όπως είπε, δεν πληροί τις προϋποθέσεις της σχετικής καθολικής διδασκαλίας.
Μία ημέρα πριν από την επίσκεψή του στη Λαμπεντούζα, ο Πάπας θα απευθύνει διαδικτυακή ομιλία σε εκδήλωση του National Constitution Center στη Φιλαδέλφεια, όπου θα τιμηθεί με το Μετάλλιο Ελευθερίας 2026 για τη συμβολή του στην προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας, της ελευθερίας της συνείδησης και της ελευθερίας της έκφρασης.
Συνεργάτες του Ποντίφικα εκτιμούν ότι ο Λέων ΙΔ΄ επιδιώκει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διεθνή δημόσια συζήτηση, παρεμβαίνοντας σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η ειρήνη και η προστασία του περιβάλλοντος, παρά τις πολιτικές αντιδράσεις που προκαλούν οι θέσεις του.