Δραστικές αλλαγές με στόχο τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος της Γερμανίας εισηγείται η αρμόδια επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Το πακέτο των 30 προτάσεων, το οποίο αποτελεί κεντρικό πυλώνα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα και ήδη προκαλεί σφοδρές πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Η πιο ηχηρή πρόταση της επιτροπής αφορά τη σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, το οποίο προτείνεται να συνδεθεί άμεσα με το προσδόκιμο ζωής (κατά 6 μήνες ανά δεκαετία). Με βάση αυτό το πλάνο, το όριο θα διαμορφωθεί ως εξής:
- Το 2041: Στα 67,5 έτη.
- Το 2051: Στα 68 έτη.
- Στη δεκαετία του 2090: Στα 70 έτη.
Παράλληλα, οι ειδικοί εισηγούνται την κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης στα 63 έτη, ζητώντας ωστόσο να υπάρξει ειδική μέριμνα για όσους αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας ή ασκούν ιδιαίτερα βαρέα επαγγέλματα.
Το «σουηδικό μοντέλο» και η διεύρυνση της ασφαλιστικής βάσης
Για τη χρηματοδότηση του συστήματος, προτείνεται η υιοθέτηση του σουηδικού μοντέλου, σύμφωνα με το οποίο μέρος των εισφορών θα επενδύεται στο χρηματιστήριο. Ο κεφαλαιακός αυτός πυλώνας θα ξεκινήσει από το 0,5% και θα φτάσει σταδιακά στο 2% των ακαθάριστων αποδοχών, με το κόστος να μοιράζεται ισόποσα μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.
Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η υποχρεωτική ένταξη στο σύστημα κατηγοριών που σήμερα εξαιρούνται, όπως οι αυτοαπασχολούμενοι (εφόσον δεν έχουν δικά τους ταμεία), οι επαγγελματίες πολιτικοί, αλλά και όσοι εργάζονται σε «μίνι-θέσεις εργασίας» (mini jobs). Οι τελευταίες προτείνεται να περιοριστούν αποκλειστικά σε φοιτητές.
Πολιτική θύελλα και προειδοποιήσεις για έκρηξη της μαύρης εργασίας
Οι επικεφαλής της επιτροπής, Φρανκ-Γιούργκεν Βάιζε και Κονστάντσε Γιάντα, υπεραμύνθηκαν των προτάσεων, τονίζοντας ότι διασφαλίζουν το βιοτικό επίπεδο των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καγκελάριος Μερτς δήλωσε ότι οι αλλαγές είναι απαραίτητες για να διατηρηθεί η σταθερότητα, ενώ η υπουργός Εργασίας, Μπέρμπελ Μπας, υπογράμμισε ότι το σύστημα χτίζεται για τη νεότερη γενιά, αν και ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξουν μεταβατικές περίοδοι.
Οι προτάσεις ικανοποίησαν τη νεολαία του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (JU) και τις ενώσεις συνταξιούχων, όμως πυροδότησαν θύελλα αντιδράσεων από την αντιπολίτευση, τα συνδικάτα (Ver.di, IG Metall) και τη νεολαία του SPD, που έκαναν λόγο για «άδικα μέτρα» και «κρυφές περικοπές», ειδικά για εργαζόμενους σε χειρωνακτικά επαγγέλματα. Οι Πράσινοι εμφανίστηκαν διχασμένοι, ενώ το AfD επέκρινε την αύξηση των ετών εργασίας.
Την ίδια στιγμή, ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις αλλαγές στα mini jobs. Ο καθηγητής Φρίντριχ Σνάιντερ προειδοποίησε ότι η κατάργησή τους θα μπορούσε να εκτινάξει τη μαύρη εργασία —η οποία ήδη κοστίζει 500 δισεκατομμύρια ευρώ— προκαλώντας ζημιά 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η ανησυχία είναι διάχυτη και στους ίδιους τους πολίτες, καθώς πρόσφατη δημοσκόπηση της Forsa αποκαλύπτει ότι το 44% των ερωτηθέντων σχεδιάζει να βγει πρόωρα στη σύνταξη, παρά τις προωθούμενες αντικινήσεις.