Η αποκάλυψη ότι περισσότεροι από 150.000 Μολδαβοί ενεπλάκησαν σε δίκτυο επιρροής δεν υποδηλώνει την ύπαρξη ενός «κρυφού στρατού» εκπαιδευμένων πρακτόρων, αλλά μια πολύ πιο χαοτική πραγματικότητα. Σύμφωνα με έρευνα των New York Times (14 Αυγούστου), η πλειονότητα των εμπλεκομένων ήταν πληρωμένοι ψηφοφόροι, ακτιβιστές ή ευκαιριακοί στρατολογημένοι.
Το δίκτυο χρηματοδοτήθηκε από τον φυγά ολιγάρχη Ιλάν Σορ και, σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, καθοδηγούνταν από τον ανώτερο αξιωματούχο του Κρεμλίνου Σεργκέι Κιριγένκο.
Διαρροές δικαστικών εγγράφων αποκαλύπτουν ότι σχεδόν 20 εκατομμύρια δολάρια διοχετεύθηκαν σε 38.000 ακτιβιστές κατά τους τέσσερις μήνες πριν από το δημοψήφισμα του 2024 για την ένταξη της Μολδαβίας στην ΕΕ, ενώ ένας μικρότερος πυρήνας εκπαιδεύτηκε σε τακτικές διαδηλώσεων, τη χρήση drones και εμπρηστικών υλικών.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, είναι ότι αυτή η μεθοδολογία στρατολόγησης προσαρμόστηκε στη συνέχεια για χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Αποφάσεις κυρώσεων της ΕΕ ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024 συνδέουν Μολδαβούς επιχειρηματίες και συνεργάτες των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών με επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης στην κεντρική Ευρώπη.
Παράλληλα, πρόσφατες προειδοποιήσεις στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής για πιθανές δολιοφθορές ή επιθέσεις «ψευδούς σημαίας» με ουκρανικά drones —καθώς και η σύλληψη στη Βαρσοβία Ρώσου υπηκόου που σχεδίαζε δολοφονία— αναδεικνύουν μια νέα πραγματικότητα: ενώ η ανάμειξη σε εκλογές απαιτεί πολυπληθή δίκτυα, μια δολιοφθορά σε υποδομές ή ένας εμπρησμός χρειάζεται ελάχιστα άτομα.
Παρά τις κυρώσεις της ΕΕ σε πρόσωπα και οντότητες από τη Μολδαβία, αλλά και τις έρευνες της Eurojust για ύποπτα δέματα, η ευρωπαϊκή αντίδραση παραμένει κατακερματισμένη.
Οι διπλωμάτες εστιάζουν στις μολδαβικές εκλογές, η αστυνομία στις ποινικές υποθέσεις και οι υπηρεσίες ασφαλείας στις υποδομές. Ωστόσο, η συλληφθείσα ηγεσία ή οι φυσικοί αυτουργοί αντικαθίστανται εύκολα αν δεν πληγούν οι μεσάζοντες και τα κανάλια χρηματοδότησης.
Οι αποκαλύψεις για τη Μολδαβία δεν αποδεικνύουν την ύπαρξη ενός ενιαίου στρατού 150.000 πρακτόρων σε όλη την Ευρώπη, αλλά αποκαλύπτουν μια ευέλικτη επιχειρησιακή μέθοδο που διογκώνεται για εκλογικές αναμετρήσεις και συρρικνώνεται για στοχευμένα χτυπήματα.
Το ζητούμενο πλέον για τις Βρυξέλλες είναι να χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία κυρώσεων κατά των ενδιάμεσων δικτύων έγκαιρα, αντιμετωπίζοντας το φαινόμενο ως ενιαία απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.