Αποφασισμένος να δει τον πόλεμο στην Ουκρανία να ολοκληρώνεται πριν από την 4η Ιουλίου εμφανίζεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με κύκλους του περιβάλλοντός του, επιδιώκοντας να μη σκιαστεί ο εορτασμός για τα 250 χρόνια από την αμερικανική ανεξαρτησία. Ωστόσο, το κατά πόσο Μόσχα και Κίεβο είναι διατεθειμένες να καταλήξουν σε συμφωνία παραμένει εξαιρετικά αμφίβολο.
Η Ρωσία επιμένει ότι οι στρατηγικοί της στόχοι δεν έχουν επιτευχθεί, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε παραχώρηση εδαφών. Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ εκτιμά ότι οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται κυρίως μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, με το Κίεβο σε δεύτερο ρόλο και τους Ευρωπαίους στο περιθώριο.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι συνομιλίες, υπό τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στίβεν Γουίτκοφ και με τη συμμετοχή του Τζάρεντ Κούσνερ, εξελίσσονται σε έναν ιδιότυπο διαγωνισμό αντοχής: είτε η Ρωσία θα υποχωρήσει από βασικές «κόκκινες γραμμές» της –όπως ο πλήρης έλεγχος του Ντονμπάς– είτε οι ΗΠΑ θα περιορίσουν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία.
Αδιέξοδο στο πεδίο
Στο στρατιωτικό μέτωπο, η εικόνα παραμένει στάσιμη. Η πρώτη γραμμή των περίπου 1.200 χιλιομέτρων έχει μετατραπεί σε πεδίο φθοράς, με τις τεχνολογικές εξελίξεις –και κυρίως τη μαζική χρήση drones– να καθιστούν εξαιρετικά δύσκολες τις μεγάλες προελάσεις.
Η Ουκρανία κατέγραψε τον Φεβρουάριο την ανακατάληψη περίπου 400 τετραγωνικών χιλιομέτρων και οκτώ οικισμών, κυρίως στο νότιο μέτωπο. Ωστόσο, τα κέρδη αυτά δεν αφορούν τις ανατολικές περιοχές στρατηγικής σημασίας.
Ο Φινλανδός αναλυτής Εμίλ Καστεχέλμι της Black Bird Group εκτιμά ότι καμία πλευρά δεν είναι σε θέση να επιτύχει αποφασιστικό πλήγμα. Όπως σημειώνει, το σύγχρονο πεδίο μάχης δεν θυμίζει πλέον σταθερές γραμμές χαρακωμάτων, καθώς τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν «θολώσει» τα όρια και έχουν καταστήσει τα άρματα μάχης ιδιαίτερα ευάλωτα.
Ενδεικτικό της αλλαγής είναι ότι οι απώλειες από drones εκτιμάται πως αυξήθηκαν από λιγότερο του 10% το 2022 σε έως και 80% το 2024. Παράλληλα, σύμφωνα με το BBC, η Ρωσία φέρεται να υπέστη περίπου 80.000 απώλειες το 2025 για να αποσπάσει μόλις το 0,8% του ουκρανικού εδάφους.
Πόλεμος φθοράς χωρίς ορατό τέλος
Ο Καστεχέλμι εκτιμά ότι η Ρωσία θα συνεχίσει και το 2026 μια αργή, σταδιακή προέλαση, επενδύοντας σε πόλεμο φθοράς με στόχο την εξάντληση των ουκρανικών δυνάμεων. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία αντιμετωπίζει δυσκολίες στην αναπλήρωση ανθρώπινου δυναμικού, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητές της για ευρείας κλίμακας αντεπιθέσεις.
Ο δρ Τζακ Γουάτλινγκ από το Royal United Services Institute επισημαίνει ότι τα πρόσφατα ουκρανικά κέρδη οφείλονται σε βελτιωμένες τακτικές ορισμένων επίλεκτων μονάδων. Το ζητούμενο, όπως αναφέρει, είναι εάν αυτές οι πρακτικές μπορούν να εφαρμοστούν σε ολόκληρο το μέτωπο.
Από την πλευρά του, ο αναλυτής Ρομπ Λι του Foreign Policy Research Institute τονίζει ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις ενδέχεται να μεταβάλουν ξανά τα δεδομένα, καθιστώντας πρόωρη οποιαδήποτε οριστική «αποστρατεία» των αρμάτων μάχης.
Η οικονομική αντοχή της Μόσχας
Καθοριστικό παράγοντα αποτελεί και η ρωσική οικονομία. Η ανάπτυξη περιορίστηκε στο 1% το 2025, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται και οι αμυντικές δαπάνες φθάνουν στο 8% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η Μόσχα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από ξένα στρατεύματα.
Παρά τις πιέσεις, η αναλύτρια Τατιάνα Στανόβαγια του Carnegie Russia Eurasia Center εκτιμά ότι όσο ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει στην εξουσία και δεν εκδηλώνονται μαζικές εσωτερικές αντιδράσεις, το Κρεμλίνο δεν πρόκειται να προβεί σε ουσιαστικές παραχωρήσεις – ακόμη και υπό συνθήκες παρατεταμένης οικονομικής κρίσης.
Με αυτά τα δεδομένα, η πολιτική βούληση του Λευκού Οίκου για συμφωνία έως την 4η Ιουλίου προσκρούει σε μια σκληρή στρατιωτική και γεωπολιτική πραγματικότητα, όπου ο πόλεμος φθοράς συνεχίζεται χωρίς σαφή προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης.