Σε μια από τις πλέον κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις της ιστορίας του προσέρχεται την Τρίτη το Ισραήλ, στη πρώτη προσφυγή στις κάλπες μετά τις επιθέσεις της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023.
Η ψηφοφορία διεξάγεται στη σκιά του καταστροφικού πολέμου στη Γάζα και της ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης που ενέπλεξε το Ισραήλ σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, τον Λίβανο, την Υεμένη, τη Συρία και το Κατάρ.
Η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου και η πρόκληση του Αϊζενκότ
Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας, Μπενιαμίν Νετανιάχου, διεκδικεί την ανανέωση της θητείας του στην ηγεσία της πιο δεξιάς κυβέρνησης συνασπισμού στην ιστορία της χώρας, η οποία συσπειρώνει την ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα.
Αντιμέτωπος με εντάλματα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, καθώς και με τις εκκρεμείς δικαστικές του υποθέσεις για διαφθορά, ο Νετανιάχου παλεύει για την πολιτική του επιβίωση.
Απέναντί του βρίσκεται το αντιπολιτευτικό μπλοκ με επικεφαλής τον πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, Γκάντι Αϊζενκότ. Παρά τη ρητορική αντιπαράθεσης, η αντιπολίτευση κινείται επίσης σε σαφή δεξιά τροχιά όσον αφορά τις βασικές προκλήσεις ασφαλείας.
Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε στην απόδοση ευθυνών για τις αποτυχίες ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου, στις διαφωνίες για τη στρατολόγηση των υπερορθόδοξων και στον αποκλεισμό των αραβικών κομμάτων από μελλοντικά σχήματα.
Η δεξιά στροφή του πολιτικού συστήματος και το παλαιστινιακό
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η δεξιά μετατόπιση της ισραηλινής κοινωνίας δεν είναι τωρινό φαινόμενο, καθώς η κατάρρευση της ειρηνευτικής διαδικασίας τις τελευταίες δεκαετίες διαβρώσει συστηματικά την Αριστερά και το Κέντρο, οδηγώντας σε νομοθετήματα όπως ο νόμος του 2018 για το «Κράτος-Έθνος». Ωστόσο, η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε ραγδαία υπό τη σημερινή κυβέρνηση και μετά τα γεγονότα του 2023.
Όπως σημειώνουν παρατηρητές, η στάση απέναντι στους Παλαιστινίους δεν αποτέλεσε ουσιαστικό αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των κυριότερων υποψηφίων. Κανένα από τα μεγάλα σιωνιστικά κόμματα δεν αμφισβήτησε τη σκληρή στρατιωτική γραμμή στη Γάζα ή την πολιτική στη Δυτική Όχθη, με τις διαφωνίες να εξαντλούνται στη διαχείριση της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας.
Οικονομικό σύστημα, συσχετισμοί και η εκλογική διαδικασία
Οι κάλπες άνοιξαν στις 7:00 π.μ. και κλείνουν στις 10:00 μ.μ. (τοπική ώρα), με περίπου 7,3 εκατομμύρια ψηφοφόρους. Το αναλογικό εκλογικό σύστημα επιβάλλει όριο εισόδου 3,25%, ενώ για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτείται η εξασφάλιση 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια αμφίρροπη αναμέτρηση, με το κόμμα του Αϊζενκότ να προηγείται ελαφρώς του Λικούντ, χωρίς όμως κανένα από τα δύο μεγάλα μπλοκ να συγκεντρώνει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών.
Τα επίσημα αποτελέσματα αναμένονται έως τις 4 Νοεμβρίου, ενώ σε περίπτωση πολιτικού αδιεξόδου δεν αποκλείεται η χώρα να οδηγηθεί εκ νέου σε παρατεταμένες διαπραγματεύσεις ή νέες κάλπες.